Britten maken zich op voor de eerste exitpoll

We sluiten dit liveblog en gaan elders verder

We gaan dit liveblog sluiten voor nu. Op deze plek gaan we verder met een blog waarin we de uitkomst van de exitpoll zullen vermelden en waar vannacht de verkiezingsuitslagen zullen binnendruppelen uit de verschillende districten.

Spoorboekje: opblijven of vroeg opstaan?

Het is nog iets meer dan een uur tot de stembureau dichtgaan in Groot-Brittannië en er via een exitpoll een eerste indicatie komt van het stemgedrag van de Britten. Maar wat gebeurt er daarna? Opblijven of toch even slapen en dan vroeg opstaan? Britse media hebben een handig spoorboekje gemaakt.

De eerste uitslagen vallen rond 1.00 uur Nederlandse tijd te verwachten uit verschillende kiesdistricten rond Sunderland. Dit zijn de Vlielands en Rozendaals van Groot-Brittannië - althans qua telsnelheid dan. Traditioneel zijn dit districten waar Labour goed presteert, dus Corbyn zal in het begin waarschijnlijk een lichte voorsprong nemen.

Het Britse kiesstelsel uitgelegd door de Financial Times:

Vanaf 2.00 uur komen de eerste districten met enig gewicht binnen, tot langzaam de wat grotere steden hun stemmen geteld hebben. Een goede graadmeter is bijvoorbeeld Darlington, in het hart van Labour-land. Winnen de Conservatieven dit district, dan is dit een voorbode voor een waarschijnlijk mooie nacht voor de Tories.

Naast een strijd om wie de nieuwe premier wordt van Groot-Brittannië, staat ook de herverkiezing van vele leden van het Lagerhuis op het spel. Jeremy Corbyn weet rond 3.30 uur of hij wederom in de banken mag plaatsnemen als zijn district Islington North is geteld.

Wie vannacht een wekker wil zetten, kan beter zorgen dat hij of zij rond 4.00 uur (Nederlandse tijd) wakker is, want vanaf dan gaat het snel met het binnenstromen van de resultaten. Tussen 4.00 uur en 5.00 uur zal steeds duidelijker worden welke partij de meeste zetels zal behalen en of sprake is van een absolute meerderheid.

Rond 5.30 uur moet duidelijk worden of ook Theresa May haar parlementszetel behoudt wanneer de uitslagen van haar Maidenhead binnenlopen. Tussen 5.00 en 6.00 uur zal waarschijnlijk ook bekend zijn of May de Britten door de Brexit gaat leiden. Veel swingdistricten komen met hun uitslagen. Labour moet hopen dat het veel stemmen heeft behaald in plaatsen als het Welshe Gower en Vale of Clwyd, Croydon Central in Londen en Lincoln. De Tories zouden dan weer graag zetels in districten als Gedling, Walsall, Dudley en Wolerhampton willen binnen halen.

Als laatste volgen traditioneel de districten Werwick-upon-Tweed, Blyth Valley and Wansbeck. Hun resultaten zullen pas rond lunchtijd binnen komen. Dan is echter al lang en breed bekend wie de komende jaren op Downing Street Ten mag wonen.

Nog een extra reden om op te blijven: de 78-jarige David Dimbleby zal je op de BBC door alle uitslagen heen loodsen. Het zal voor de verkiezingsnestor de tiende keer sinds 1979 worden dat hij die rol op zich neemt. De uitslagengoeroe John Curtice, bekend vanwege zijn gedegen en accurate voorspellingen en analyses van binnenkomende resultaten, zal eveneens aanwezig zijn.

Extra beveiliging bij stembureaus

De Britten hebben nog enkele uren om te stemmen. De stembureaus sluiten vanavond om 23.00 uur (Nederlandse tijd) en dan begint het tellen van de stemmen.

Bij de stemlokalen in het land worden al de hele dag extra agenten ingezet. De veiligheidsmaatregelen zijn aangescherpt wegens de recente aanslagen in Manchester en Londen.

Foto Victoria Jones / PA via AP

Foto Alastair Grant / AP

Foto Matt Dunham / AP

Foto Victoria Jones / PA via AP

Voor de eerste keer stemmen

De Britten hebben nog iets minder dan vijf uur de tijd om hun stem uit te brengen. Deze moeders gingen met hun kinderen mee naar de stembus:

Twitter avatar DeniseMTShaw Denise Shaw Our second-born Isabell voting for the first time #firsttimevoter https://t.co/J4wfvfnxSR
Twitter avatar BrickTopMum kate khan Took my son to vote for the first time today #firsttimevoter #alwaysuseyourvote https://t.co/MLzddKvxRj

Is het Verenigd Koninkrijk nog wel verenigd?

Britse kiezers zijn veel genuanceerder dan hun kranten en politici ons doen geloven. De rest van Europa denkt dat Brexit gaat om internationale handel en de toekomst van de EU, maar de Britten willen vooral betere zorg en goed onderwijs. Correspondent Melle Garschagen reisde naar Wales, Noord-Ierland, Shetland, Engeland en Schotland om de stemming onder kiezers te peilen.

Een blik bij de stemhokjes

Op verkiezingsdag zijn ruim 40.000 stembureaus in 650 kiesdistricten geopend. Britten kunnen onder meer stemmen in een bibliotheekbus, een kerk, een caravan en bij mensen thuis in hun garage. NRC zette een aantal stembureaus op een rijtje.

Bekijk ook de In beeld: Een blik bij de stemhokjes

Rijen bij stemlokalen universiteiten

Dat meer jongeren naar de stembus gaan, is ook te zien bij stemlokalen op universiteiten. Op Twitter worden foto's geplaatst van lange rijen met jongeren die staan te wachten om hun stem uit te brengen.

Twitter avatar Kirsty_Worm Kirsty Webb Good to see a healthy queue of students waiting to vote at the @uniofeastanglia polling station #GE2017 https://t.co/yn81DK2GxS
Twitter avatar RGWhitman Richard G Whitman Queue for #GE2017 @unikent polling station. Looks like the young voters are turning out in force. https://t.co/dwqZltzv9Z

Corbyn wint op Twitter

Zichtbaarheid is in de aanloop naar verkiezingen van groot belang. En in de weken voor de Britse verkiezingen was niemand zichtbaarder dan Jeremy Corbyn, zo rekende The Guardian uit. Sinds op 18 april werd aangekondigd dat de Britten naar de stembus moesten plaatste de leider van de Labour-partij maar liefst 703 keer iets op Twitter.

Het verschil met premier Theresa May was levensgroot. Zij plaatste in zeven weken tijd slechts 77 keer een tweet, minder dan elke andere kandidaat. Bovendien werden tweets van Corbyn in totaal ruim twee keer zo vaak gedeeld en gewaardeerd door andere twitteraars als die van May. In zijn populairste tweet sprak hij zijn condoleances uit na de aanslag in Manchester:

Twitter avatar jeremycorbyn Jeremy Corbyn Terrible incident in Manchester. My thoughts are with all those affected and our brilliant emergency services.

De meest gedeelde tweet van Theresa May was een videoverklaring na de aanslag op de London Bridge van afgelopen weekeinde:

I'm clear: if human rights laws get in the way of tackling extremism and terrorism, we will change those laws to keep British people safe. pic.twitter.com/8EfUJYUDMK

— Theresa May (@theresa_may) June 6, 2017

Goed nieuws voor Labour, meer jongere stemmers

De laatste 24 uur voor de verkiezingen hebben volgens The Independent nog 622.398 Britten zichzelf als kiezer laten registreren. Nooit eerder kreeg het registratiebureau op één dag zoveel individuele verzoeken voor een stempas. Het vorige record was op 7 juni 2016, voor het Brexit-referendum, en lag bijna 20 procent lager.

Ongeveer tweederde van de nieuw geregistreerde kiezers is tussen de 18 en 34 jaar. Dat zou goed nieuws voor Labour kunnen zijn, die traditioneel meer jonge kiezers trekt. Bij het referendum hadden jongeren weinig belangstelling om hun stem uit te brengen. Velen van hen waren toen teleurgesteld over de uitslag.

De verkiezingen in cijfers

Kort handgemeen tussen fotograaf en cameraman

Zowaar een handgemeen op de verkiezingsdag. Twee leden van de pers, een cameraman en fotograaf, belanden in duw- en trekwerk met elkaar, terwijl ze allebei het beste shot van Tim Farron (LibDem-leider) proberen te bemachtigen.

A cameraman and a photographer saw red while waiting to film Lib Dem leader Tim Farron leave a polling station in Cumbria. pic.twitter.com/idp9WfFnFX

— Mirel (@okymirel) 8 juni 2017

Tabloids verdwijnen in de prullenbak

De voorpagina's van The Sun en Daily Mail zijn slecht gevallen bij enkele Britten. Op sociale media wordt opgeroepen de kranten op te kopen en weg te gooien of te verbranden.

Twitter avatar NivenJ1 John Niven This morning I reignited the British spirit with the newsagents entire stock of Suns and Daily Mails. https://t.co/5SPP1D8BTP
Twitter avatar NessRowlands Ness Rowlands @NivenJ1 Job done at local Waitrose ✅ https://t.co/1DuvGwXEcf

Dat je met het opkopen van de kranten de tabloids steunt, lijkt enkele twitteraars te zijn ontgaan, merken andere twitteraars op. Die hebben een andere oplossing:

Twitter avatar HouseOfPaulF Paul Fraser If you're in a paper shop ensure you place copies of the daily mirror over all the disgusting rags https://t.co/yYWQbqCvrg

De hoogte- en dieptepunten van de campagne

Strong and stable government en strong and stable bananas: in de korte aanloopperiode van deze verkiezingen gingen genoeg Britse politici de fout in. Want hoe heette die ene politica ook alweer, waarmee Paul Nutall (UKIP) in debat was? Natalie? Leanne? En hoeveel kost het om 10.000 extra politieagenten in te zetten? The Guardian maakte een samenvatting van de hoogte- en dieptepunten van de campagnes. Op slapstickmuziek.



Farron en Nuttall brengen hun stem uit

Ook Tim Farron (Liberal Democrat Party) en Paul Nuttall (UKIP) zijn gesignaleerd bij stembureaus. Het regent overigens op veel plekken in Groot-Brittannië, zoals de paraplu van Farron doet vermoeden. Vaak is dat geen goede voorbode voor de opkomstcijfers. In 2015 stemde 66,1 procent van de Britten.

Foto Andrew Yates/Reuters

Bij Nuttall is het droog:

Foto Paul Childs/Reuters

Sturgeon brengt haar stem uit

De Schotse premier - en leider van de Scottish National Party - Nicola Sturgeon heeft samen met haar man gestemd in Glasgow, Schotland.

Nicola Sturgeon vindt dat de Schotten een uitweg moet krijgen uit Brexit. Tijdens het Brexitreferendum vorig jaar koos een meerderheid van de Schotten om in de EU te blijven. Toch moeten ze eruit. Zeker gezien de harde Brexit, waarbij het Verenigd Koninkrijk buiten de interne markt komt te staan, moeten de Schotten het recht krijgen hun eigen toekomst te regelen, aldus Sturgeon.

De SNP wil dat als de Britten uit de EU treden, Schotland mogelijk lid blijft of onderdeel wordt van de Europese Vrijhandelszone, zoals Noorwegen, Liechtenstein en IJsland.

Foto Andy Buchanan/AFP

Een meerderheid van het Schotse parlement heeft ingestemd met de wens een nieuw onafhankelijkheidsreferendum te organiseren. 69 leden van het Schotse parlement stemden voor, 59 tegen.

Middels de stemming verhoogde de Schotse premier Sturgeon de druk op May om de Schotten een nieuw referendum te gunnen. In aanloop naar de stemming in het Schotse parlement zei Sturgeon:

“Ik hoop dat de Britse regering de wil van dit parlement respecteert.”

Eerder sloot May een referendum uit. Tijdens de Brexit-gesprekken is het volgens May juist belangrijk dat alle Britten verenigd zijn. May betoogt dat dat de onderhandelingspositie van het Verenigd Koninkrijk bij de EU versterkt. Ook vindt de Britse regering dat er geen noodzaak is.

Lange rijen stembureaus, maar niet overal

Enkele stembureaus en twitteraars melden dat het goed druk is. Bij de vorige Lagerhuisverkiezingen in 2015 was de opkomst 66,1 procent.

Twitter avatar AdamPHarwood Adam Harwood Queue outside our polling station in Wandsworth easily 70/80 people long already #GE2017 https://t.co/Rgj0nVdnNz
Twitter avatar BlueBaby67 Blue Baby An actual queue for the polling station... (in an incredibly safe Labour seat) #GE2017 https://t.co/Xp8JnBRidm

Pittoresk stembureau

Maar niet overal is het druk. Wil je niet wachten, maar misschien wel een stukje rijden om je stem uit te brengen? Ga dan naar de White Horse Inn in Priors Dean, Hampshire. Het etablissement staat ook wel bekend als 'The pub with no name' en in Britse media wordt het aangehaald als misschien wel het leukste stembureau.

Foto Andrew Matthews/PA via AP

Ook Corbyn brengt zijn stem uit

Ook Jeremy Corbyn heeft inmiddels zijn stem uitgebracht. De Labour-leider deed dat bij het stembureau in Islington, Londen. In tegenstelling tot May kwam Corbyn alleen, zonder zijn partner of roodpluizige kindervriend.

Foto Neil Hall/Reuters

May brengt haar stem uit

Premier Theresa May heeft haar stem uitgebracht in Sonning, Berkshire.

May brengt haar stem uit in Sonning.

May brengt haar stem uit in Sonning. Foto Toby Melville/REUTERS

Ze werd onthaald door agenten en... Elmo.

May kreeg een warm onthaal.

May kreeg een warm onthaal. Foto Alastair Grant/AP

Elmo werd geflankeerd door Bobby Smith, de voorman van de partij Give Me Back Elmo. De partij komt op voor de rechten van vaders na een scheiding. Om te benadrukken dat de partij vaders en kinderen centraal stelt, heeft Give Me Back Elmo de rode inwoner van Sesamstraat als symbool gekozen.

Bij de vorige verkiezingen deed Bobby Smith ook al mee met zijn partij - en verloor kansloos. 37 mensen stemden op Elmo in Witney, het kiesdistrict van David Cameron, die uiteindelijk premier werd. Cameron kreeg 35.201 stemmen in dat district.

Wat je moet weten over Jeremy Corbyn in één minuut

Als het aan de Labour-leider ligt, maakt het Verenigd Koninkrijk een ruk naar links. Maar worden zijn ambities gedwarsboomd door zijn veronderstelde vroegere banden met terroristische groeperingen? Onze correspondent Melle Garschagen praat je bij.

Ook viervoeters naar de stembus, maar mogen die naar binnen?

Het is verkiezingsdag in Groot-Brittannië en dat betekent... foto's van honden. Britse media mogen nauwelijks berichten over de verkiezingsdag, omdat het verkiezingsnieuws eventueel de uitslag kan beïnvloeden. Alleen feiten als het weer en zaken die geen effect kunnen hebben op de verkiezingen mogen worden gemeld.

Dus ook randzaken als honden die wachten op hun baasje bij het stembureau. Onder #DogsAtPollingStations - een hashtag die zijn intrede deed in de verkiezingen van 2015 - worden honden gespot.

Een enkeling laat op Twitter laat weten de hond zelfs het stemhokje in te nemen.

Twitter avatar LauraRachel10 Laura Rachel The options weren't great, so what's a dog to do?! #dogsatpollingstations #VOTE #folkestone https://t.co/5cqH83ZHUR

Mogen ze wel naar binnen?

Maar mag dat wel, met je trouwe viervoeter het stemhokje in? In het stembureau gelden strenge regels. Zo mag je geen foto's maken en niet spieken bij anderen. De BBC zocht het eerder uit: het mag, maar de hond moet zich wel gedragen.


Wat je moet weten over Theresa May, in één minuut:

Dankzij de Brexit, waar ze eigenlijk tegen was, kwam Theresa May in 2016 aan de macht. Wat wil de leider van de Conservatives doen als ze op 10 Downing Street mag blijven? Onze correspondent Melle Garschagen vertelt.

Valt het May, of tegen op Mayday? De voorpagina's

Britse tabloids pakken traditioneel uit met de voorpagina's:

Twitter avatar TheSun The Sun Tomorrow's front page: Don't chuck Britain in the Cor-bin https://t.co/43iypkcpwB
Twitter avatar DailyMirror Daily Mirror Tomorrow's front page: Lies, damned lies and Theresa May
#tomorrowspaperstoday
https://t.co/kowlxiHFs4 https://t.co/x2h6mk5JUB

Ook de Nederlandse kranten kunnen er wat van:

Eerste stemfies

De stembussen zijn open en dus plaatsen de eerste Britten ook hun 'stemfies'.

Twitter avatar ciarale01 Ciara Lawrence I have Voted at my local polling station in the 2017 General Election! #LDvote #GE2017
#GeneralElection https://t.co/8Laja7lCZ9

De laatste peilingen

In de laatste peilingen had May een gemiddelde voorsprong van 7 procent, bij lange na niet de voorsprong die ze dacht te hebben toen ze de verkiezingen uitschreef.

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Gemiddelde voorsprong voor Tories van 7%. https://t.co/ajyfnhQTQ4

For what it's worth, the #GE2017 final Poll of Polls;
CON, 43.4%
LAB, 35.9%
LIB, 7.71%
UKIP, 4.71%
(7 firms; YG, Op, Pb, ICM, CR, Ka, SM)

— Tom Newton Dunn (@tnewtondunn) June 7, 2017

Maar, zo schrijft onze correspondent:

"Britse peilingen zijn notoir onbetrouwbaar. In aanloop naar de stembusgang voorspelden peilers dat het een nek-aan-nekrace zou worden tussen het Labour van Ed Miliband en de Conservatieven van David Cameron. De kans op een nieuwe coalitieregering leek groot. Toen de stemmen waren geteld bleken de Tories toch een absolute meerderheid te hebben."

En daarom is het moeilijk te voorspellen wie er wint en of die absolute meerderheid er komt.

De Brexit is niet meer te stoppen

Zal de gok van May om vervroegde verkiezingen uit te schrijven zich uitbetalen? En is de brexit nog te stoppen? Correspondent Melle Garschagen beantwoordt zes vragen over de belangrijkste Britse stembusgang in jaren.

Stembussen open

De Britten gaan donderdag naar de stembus om de 650 leden van het Lagerhuis te kiezen. De stembussen zijn om 8.00 uur opengegaan en blijven tot 23.00 uur open. Een eerste indicatie van de uitslag wordt om 22.00 uur verwacht als er exitpolls worden gepubliceerd.

De Conservatieve premier May schreef de verkiezingen in april uit om met meer steun de onderhandelingen met de Europese Unie over brexit te kunnen voeren. Die procedure begint op 18 juni. Maar sinds april is de positie van de premier danig verzwakt. Na drie aanslagen in drie maanden speelt terreurbestrijding plotseling een prominente rol.

Aanslagen

Bij drie aanslagen vielen in totaal 35 doden. De kritiek klonk dat terroristen blijkbaar relatief eenvoudig een aanslag konden voorbereiden. May kreeg het verwijt dat ze zelf mede had gezorgd voor omstandigheden waaronder dat mogelijk was. Als minister van Binnenlandse Zaken (2010-2016) was ze verantwoordelijk voor grote bezuinigingen op politie- en veiligheidsdiensten.

May schreef de verkiezingen in april uit om zo een groter mandaat te bemachtigen voor de start van de Brexitonderhandelingen later deze maand. Destijds lag ze met haar Conservatieve Partij ruimschoots voorop in de peilingen. Nu May een minder onwrikbare leider is gebleken dan haar partij had gehoopt, is die voorsprong danig geslonken. Volgens de peilingen maakt Jeremy Corbyn van Labour ook een realistische kans om premier te worden.

Rivaal Corbyn

Haar belangrijkste rivaal Jeremy Corbyn van Labour staat op circa 35 procent. Corbyn kan waarschijnlijk onvoldoende profiteren van de aanslagen. Hij staat bekend als een pacifist en keerde zich in het verleden te weinig tegen het terrorisme.

De Conservatieven bezetten momenteel 330 zetels, Labour 229. De derde partij is de Scottish National Party met 54 zetels. Voor het overige zijn er kleine partijen in het parlement vertegenwoordigd die alle nog geen tien zetels bezetten. Dat zijn onder meer de Liberal Democrats (9) en de Democratic Unionist Party (8).