Column

Formatie gereduceerd tot vier partijen, Aribs topambtenaren tot één

De Haagse Stemming Vandaag is dag 85 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

De formatieonderhandelingen hebben zich - weer - verplaatst naar het Scheveningse huis van informateur Tjeenk Willink. De griffier van de Tweede Kamer houdt het kort na de herverkiezing van Kamervoorzitter Arib voor gezien. En de Belastingdienst heeft vrijwel niets gehad aan de onthullingen uit de Panama Papers.

WEG VAN HET BINNENHOF I: De locatie waar het geheime formatie-overleg heeft plaatsgevonden in het Pinksterweekend lag voor de hand. In 2010 stelde Herman Tjeenk Willink immers ook al zijn eigen huis ter beschikking, toen met pizza’s en wijn in de tuin. Afgelopen weekend kwamen Rutte, Buma en Pechtold in Scheveningen samen. Gisteren was Rutte er met Klaver - en stond de pers op de stoep. Beweging heeft het nog niet opgeleverd, behalve als de afwezigheid van Segers zo beschouwd kan worden.

Terug op het Binnenhof: Samen met Thijs Niemantsverdriet vroeg ik politici die eerder met hem hebben gewerkt naar ‘het geheim’ van Herman Tjeenk Willink, die al voor de zesde keer aan de formatietafel zit. Dienstbaarheid, autonomie en tijd bleken de sterkste punten van ‘de grote stille knecht’ en ‘de EHBO’er van het Binnenhof’. Maar zijn bemiddeling is alles behalve een garantie op succes. “Dat het paarse kabinet er in 1994 toch is gekomen heeft weinig te maken met wat voor bijzondere man Tjeenk Willink is”, zegt bijvoorbeeld oud-premier Wim Kok. “Nu ontstaat er zo’n beeld van de messias die de formatie komt redden – en je weet hoe het afloopt met messiassen”, waarschuwt partijgenoot Job Cohen.

Formatieleesvoer: De Volkskrant spreekt ondertussen van een “geruststellend kneuterige” formatie. Politiek columnist Tom-Jan Meeus prijst de traagheid van het proces, waarachter ongekend geduld, zelfbeheersing en ruimte voor twijfel schuil gaat. Het verzet tegen nieuwe onderhandelingen met GroenLinks is ondertussen van De Telegraaf uitgeweken naar het Nederlands Dagblad, waar oude CDA’ers een oproep aan Buma doen.

WEG VAN HET BINNENHOF II: Khadija Arib heeft weer één van haar allerhoogste ambtenaren weggejaagd, hoorden Philip de Witt Wijnen en ik vlak nadat het presidium daarover geïnformeerd was. Griffier Renata Voss heeft nog geen twee jaar na haar komst naar de Tweede Kamer een andere baan. Zo’n ‘nieuwe uitdaging’ die verhult dat ze zelf heel hard op zoek was naar de uitgang. Arib ligt sinds het begin van haar voorzitterschap uitstekend in de Kamer en rampzalig bij haar ambtenaren. De herverkiezing van de PvdA’er was voor twee van de drie directeuren reden om op te stappen, schreef ik al in april. Na Harke Heida, hoofd constitutioneel proces, houdt nu ook Voss het definitief voor gezien. Het personeelsbeleid lijkt de andere 149 Kamerleden niets te kunnen schelen, zolang Arib de debatten maar goed voorzit en het parlement naar buiten goed representeert.

MINI-ENQUÊTE: Hoezo, er gebeurt niks in de Kamer? De mini-enquête naar de Panama Papers is begonnen. Gisteren moest een medewerker van de Belastingdienst tegenover de onderzoekscommissie bekennen dat Nederland, in tegenstelling tot wat staatssecretaris Eric Wiebes hoopte, op basis van de gelekte documenten geen belastingontduikers heeft kunnen aanpakken. Mensen die in de stukken voorkomen hebben - jawel - een vragenlijst toegestuurd gekregen, maar vrijwel niemand wilde nadere informatie verstrekken. “Zonder brondocumenten met e-mailwisselingen of financiële administraties kun je als Belastingdienst vrij weinig.” Morgen hoort de commissie de Curaçaose trustadviseur Gregory Elias, wiens naam driehonderd keer in de documenten zou voorkomen.

WILDERSSISSER: Zoals verwacht ziet het Openbaar Ministerie in de Oostenrijkse uitspraken van Geert Wilders geen nieuwe aanleiding hem te vervolgen.

OVERZEE: Wat er vandaag ook gebeurt in de formatie, het echte politieke nieuws komt van buiten: met de Britse verkiezingen en het verhoor van ex-FBI-baas James Comey in het Amerikaanse Congres.

QUOTE VAN DE DAG

“Ik denk dat ik tegen de tijd dat ik de negentig nader, dat ik mij weer kandidaat stel.”

Jan Nagel (77) neemt volgende week afscheid als voorzitter van de door hem opgerichte partij 50Plus, maar belooft in EenVandaag dat we nog niet van hem af zijn.