Exit-poll: kiezers geven May geen steviger Brexit-mandaat

voorlopige uitslag

De eerste voorspellingen wijzen op zetelverlies voor de Conservatieven van premier May.

Premier Theresa May donderdag na het uitbrengen van haar stem. Foto Eddie Keogh/Reuters

De Britse Lagerhuisverkiezingen hebben Theresa May en haar Conservatieven vooralsnog niet de klinkende absolute overwinning bezorgd waar zij zo vurig op hoopten. Dat blijkt uit de eerste exit-poll uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos Mori. De uitslag van de exit-poll werd bekendgemaakt om tien uur ’s avonds Britse tijd, op het moment dat de stembussen sloten.

Uit de exitpoll, uitgevoerd in 144 kiesdistricten die volgens Ipsos Mori een representatieve weergave geven van het stemgedrag in het Verenigd Koninkrijk blijkt dat de Conseratieven met 314 zetels de grootste partij in het Lagerhuis worden, maar niet op een absolute meerderheid kunnen rekenen. Labour van Corbyn komt op 266 zetels in de exitpoll. De Schotse nationalisten maken eveneens een harde klap en dalen tot 34 zetels.

Mocht deze peiling bevestigd worden door de uitslagen in de loop van de nacht is dat desastreus voor Theresa May. Als de Conservatieven inderdaad geen absolute meerderheid (326 zetels) krijgen dan worden haar Brexitplannen danig verstoord en kan ze wellicht niet verder als partijleider en premier. Haar gok om vervroegde verkiezingen uit te schrijven bleek dan een zeer slechte zet.

Lees de laatste ontwikkelingen over de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk in ons livelbog

Wat al wel duidelijk is: dat de verkiezingen überhaupt spannend zijn geworden, is een enorme tegenvaller voor Theresa May. Toen zij half april aankondigde vervroegd naar de stembus te willen, rekende zij op een monsteroverwinning. Ze lag in de meeste peilingen toen 20 procentpunten voor op het Labour van Jeremy Corbyn. Dat was goed voor een absolute meerderheid in het Lagerhuis met ruim honderd zetels verschil. Dat zou het sterke en gewenste mandaat zijn om de Brexit soeverein door te voeren en de komende vijf jaar het land door moeilijke tijden te leiden.

Impopulair

De straatlengte voorsprong slonk rap. Mays campagne was risico-mijdend en defensief. Haar verkiezingsprogramma bleek impopulair. Ze moest haar voorstel bijstellen om ouderen hun vermogen te laten inzetten voor langdurige zorg. Ze kreeg het imago van een windvaantje, dat vaak van mening veranderde als dat politiek opportuun was.

Bovendien lag ze in de laatste weken, na de aanslagen in Manchester en Londen, onder vuur wegens de bezuinigingen op de politie die zij trof in haar tijd als verantwoordelijk minister. Tegelijkertijd: Jeremy Corbyn en Labour kwamen uit het niets. Ze voerden een positieve en levendige campagne. Hun boodschap voor een gelijker Verenigd Koninkrijk raakte duidelijk een snaar. Corbyn, die vooraf werd weggehoond, heeft boven ieders verwachting gepresteerd.

Hoe nu verder? Eerst zullen alle stemmen geteld moeten worden, zal de uitslag definitief moeten zijn. Dan kunnen partijen en politici gaan wegen.

Behaalt May toch nipt de absolute meerderheid die zij nodig heeft? Kan zij door of ruiken rivalen binnen haar partij hun kans? Het politieke spektakel in het Verenigd Koninkrijk duurt vooralsnog voort.

Veel tijd om met elkaar in Westminster bezig te zijn is er niet. Over anderhalve week beginnen de Brexit-onderhandelingen. Dan wordt de nabije toekomst van het Verenigd Koninkrijk echt bepaald en moet er duidelijk zijn met wie de EU onderhandelt.