Commentaar

Draghi riskeert gijzelaar te worden van zijn eigen monetaire beleid

Het gaat om de kleine lettertjes, maar zelfs de geringste zinswending kan veelbetekenend zijn in een verklaring van de Europese Centrale Bank. Donderdag liet de ECB na zijn vergadering de zinsnede weg waarin ruimte werd gelaten om de negatieve rente (-0,4 procent voor de depositorente) die de bank hanteert nóg verder te verlagen. Negatiever dan nu wordt het dus niet meer, al kwam ECB-president Draghi daar later al weer half op terug.

Toch is een zeer kleine stap gezet naar de normalisering van het buitengewoon ruime beleid dat de ECB voert. Maar wat betreft het opkoopprogramma van staatsleningen en andere leningen, de tweede tak van het huidige monetaire beleid, veranderde er donderdag niets. Nog steeds koopt de ECB voor 60 miljard euro per maand, tenminste tot het einde van dit jaar. Wat daarna gebeurt, blijft onduidelijk.

Het terugschroeven van die aankopen moet vroeg, en voorzichtig, worden aangekondigd. Donderdag was daar een kans voor, maar de ECB heeft die laten lopen tot minstens de volgende vergadering van half juli. De kans dat het opkoopprogram tot ver in 2018 doorloopt, is daarmee gegroeid.

Het ruime geldbeleid is ‘mogelijk’ goed geweest voor de economische groei, concludeerde het Centraal Planbureau eveneens op donderdag. Dat ligt voor de hand: een lage rente op geld en kapitaal, zonder dat inflatie een probleem is, kan de kredietverlening aanjagen en de prijzen van activa (van aandelen tot vastgoed) opjagen. Op korte termijn heeft dat een positief effect op de economische groei. Maar of dat duurzaam is, blijft de vraag.

Belangrijk is wat de ontwenningsverschijnselen worden als de dosis van dit medicijn wordt verminderd. Het CPB toont zich daar terecht bezorgd over. Want dan zal blijken hoezeer de economie in de eurozone bestand is tegen oplopende rentes. Dan moet eveneens aan het licht komen of de eurocrisis is opgelost of slechts is toegedekt door het ruime monetaire beleid.

Draghi riep donderdag eens te meer op tot structurele hervormingen in de landen van de eurozone. Daarin heeft hij gelijk, al zijn veel burgers inmiddels hervormingsmoe. Een centrale bank kan niet opereren in een isolement. Het risico is dat de ECB onder Draghi’s leiding te lang moet, of wil, doorgaan met een beleid waarvan de risico’s zich inmiddels opstapelen. De kans groeit dat de centrale bank nu gijzelaar wordt van zijn eigen beleid. Doorgaan wordt lastig, stoppen riskant. Maar eens zal het signaal moeten worden gegeven dat een afbouw van het opkoopbeleid in zicht komt. Die gelegenheid heeft de ECB donderdag laten passeren.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.