Bouwen en ontwerpen met Rotterdams restmateriaal

Circulaire economie

Van molenwiek tot meubelstuk, van staalplaat tot designlamp: bedrijven zien veel mogelijkheden in afgedankte restmaterialen uit de stad.

Linda Post maakt lampen van stukken staal uit De Hef. Foto Marco de Swart

Stadsbakken om voedsel, papier, plastic en glas te recyclen zijn niet meer uit het straatbeeld weg te denken. Maar voor een duurzame samenleving gaat een aantal Rotterdamse bedrijven nog een stap verder. In BlueCity, de broedplaats voor innovatieve ondernemers, wordt flink geëxperimenteerd om met schimmels, koffiedrab, oud brood en fruitafval nieuwe producten te ontwikkelen. Een circulaire economie zorgt immers voor minder afval, bevordert bewustwording en een draagt bij aan een beter milieu, is de gedachte. En weggooien is zonde, vindt ook Linda Post die met haar bedrijf ROTT restmaterialen van Rotterdamse iconen nieuw leven inblaast. Voor ROTT zoekt ze naar spullen met een verhaal, en verzamelt materiaal van onder meer de Maastunnel, de Willemsbrug en het Schielandshuis.

Rotterdammers hebben volgens Post een sterke binding met de iconen uit hun stad, en kunnen ze nu zelf in huis halen. Naast volle containers op straat houdt ze bouw- en sloopprojecten in de stad nauwlettend in de gaten. „In mijn werkplaats in de Keilewerf Loods bedenk ik de ontwerpen. Als de dummy af is haal ik er specialisten bij voor advies en hulp om het uiteindelijke product te maken,” aldus Post. Alles van ROTT is handgemaakt, in kleine oplages. „De aantallen zijn afhankelijk van de hoeveel materiaal dat ik beschikbaar heb. Ik wil dat elk ROTT-product uniek is en een verhaal heeft.”

Dat er veel restmateriaal in en rond de stad op te halen is bewijst de Oogstkaart.nl, een initiatief van het Rotterdamse ontwerp- en architectenbureau Superuse Studios. Deze digitale kaart geeft een overzicht van zo’n tweehonderdvijftig bedrijven die allerlei restproducten aanbieden, van gebruikte jutezakken en houten deuren tot treinwissels en rioolbuizen. Oprichter Jan Jongert en Cesare Peeren begonnen al in 1997 met het hergebruiken van restmateriaal voor hun eigen studio, ontworpen met overgebleven onderdelen uit het Excelsior-stadion.

Eindeloze opties

Inmiddels is Superuse Studios gevestigd in BlueCity en is tevens architect van het 12.500 vierkante meter grote complex, ontworpen volgens de principes van de circulaire economie. Van overgebleven bouwborden zijn vloeren en wanden gemaakt, de verlichtingsarmaturen komen uit het verbouwde Erasmus MC, stalen balken, kabelgoten en ventilatieschachten uit andere gebouwen uit de regio. „Voor nieuwe materialen heb je grondstoffen, energie en transport nodig,” legt Jongert uit. „Hergebruik van bestaand materiaal zorgt voor een CO2-besparing van zo’n zeventig procent en levert de partijen in het proces een economische meerwaarde op. Onze klanten vragen steeds vaker om ontwerpen waarbij een zo hoog mogelijk percentage aan hergebruik van materialen is toegepast. Ook de overheid begint met een steeds duurzamer inkoopbeleid aan te haken.”

Vijf jaar na de start in 2012 ontwikkelt Superuse Studios nu ook een Oogstkaart in Amerika, China en Oostenrijk. Het bedrijf bemiddelt tevens tussen aanbieders en kopers. „Staal dat overblijft in de industrie hergebruiken wij voor hekken, tafels, gevels en poorten. We zouden in Nederland alleen al duizenden vierkante meters staalplaat per maand kunnen ophalen. Wereldwijd zijn de denkbare mogelijkheden eindeloos.”