Recensie

Wraakactie van een onbewogen man

‘Te laat om nog boos te worden’. Dat is ongeveer de – ironische – vertaling van Tarde para la ira, de film van de Spaanse regisseur Raúl Arévalo die internationaal wordt uitgebracht als The Fury of a Patient Man. ‘Wraak is een gerecht dat het best koud kan worden geserveerd’, had hij ook kunnen heten.

Het regiedebuut van acteur Raúl Arévalo gaat over emoties die lang kunnen blijven broeien achter een schijnbaar onbewogen gelaat. Het is een thema dat direct aan de western doet denken, of aan het werk van Quentin Tarantino, die zijn hele oeuvre rond het thema wraak heeft gebouwd.

Je zou The Fury of a Patient Man een stadswestern kunnen noemen. Hoewel de film in eigen land vier Goya’s won, het Spaanse equivalent van de Gouden Kalveren, is het moeilijk om te achterhalen wat de film nu precies met het wraakthema wil. Na een cryptische proloog over een uit de hand gelopen overval worden in korte hoofdstukjes de hoofdpersonen gepresenteerd. Dat is een mengvorm van de vertelstructuur van Tarantino en een ingehouden sociaal drama, dat de tijd neemt om het buurtleven in een Madrileense arbeiderswijk te schetsen. Uiteindelijk zoomt Arévalo in op de ontluikende romance tussen de introverte José en de mooie, ongelukkige Ana. Maar dat blijkt een rookgordijn te zijn voor de eigenlijke plot.

Door de onderkoelde toon – met in de tweede helft een aantal waarschijnlijk als wrede slapstick bedoelde geweldsexplosies – maakt de film het je erg lastig om dichtbij de personages te komen. De plot bevat te veel gaten en losse eindjes om als een echte suspensefilm te overtuigen. Daardoor ben je te veel bezig met de vraag die je bij een vakkundig in elkaar gestoken thriller eigenlijk hoort te vergeten: waarom? Waarom zijn sommige mensen wraakzuchtig en andere vergevingsgezind? Staat de drang tot vergelding nog wel in verhouding tot het oorspronkelijke onrecht?

In The Fury of a Patient Man wordt het eigenlijke motief als verrassingselement in de plot ingebracht, waardoor de kijker vrij weinig kans heeft om zich tot de beweegredenen van de wraaknemer te verhouden. Meer nog dan de geduldige man uit de titel is José vooral een onbewogen man, met het risico dat hij je ook als toeschouwer onbewogen laat. Misschien is dat ook precies wat wraak is: een zinloze, verbeten exercitie van mensen die totaal van hun eigen emoties vervreemd zijn.

Maar dat is toch niet helemaal waar. Daarvoor zijn filmische wraakfantasieën vaak te creatief. Het kan toch niet de bedoeling van de film zijn geweest dat je als kijker uiteindelijk je schouders erbij ophaalt.