NRC checkt: ‘Recyclewoede in Amerikaanse filmlandschap wordt steeds extremer’

Dat schreef NRC in de recensie van Baywatch.

De aanleiding

Afgelopen week recenseerde NRC Baywatch, de filmremake van de Amerikaanse serie uit de jaren negentig. Onze recensent schrijft: ‘Remakes zijn zo oud als de filmindustrie, maar de recyclewoede (of ideeënarmoede) in het Amerikaanse film- en tv-landschap neemt steeds extremere vormen aan.’ We checken of Hollywood inderdaad steeds meer recyclet.

Waar is het op gebaseerd?

De recensent mailt tien artikelen uit onder andere The Guardian, Screen International en Film School Rejects. De stukken gaan allen over hoe Hollywood steeds meer sequels, remakes en reboots maakt, en hoe deze films ook heel populair zijn bij het publiek.

En, klopt het?

Er is geen bureau dat bijhoudt hoe vaak Hollywood verhalen recyclet. Er zijn wel Wikipedia-lijsten van remakes en sequels, maar deze lijsten kunnen onvolledig zijn.

We nemen zelf de proef op de som en checken de 500 populairste films uit de jaren dertig, tachtig en de eerste tien jaar van deze eeuw. Door zowel een redelijk recent als een ouder decennium te nemen kunnen we beoordelen hoe veel extremer de eventuele recyclewoede van Hollywood recent is geworden, en hoe het langer geleden was. We maken gebruik van de data van filmdatabase IMDb en het American Film Institute. Onder gerecycled rekenen we remakes, spin-offs, vervolgen en franchises (bijvoorbeeld James Bond). Boeken of toneelstukken die voor het eerst werden verfilmd tellen we niet mee.

In de jaren dertig was 16 procent van de 500 grootste films gerecycled. Griezelfilms als Dracula en Frankenstein werden verschillende malen opnieuw gemaakt. Klassieke boeken als Treasure Island (1934) en A Tale of Two Cities (1935) waren eerder als stomme film gemaakt en kregen nu een remake met geluid. Detective Charlie Chan loste in tal van steden misdaden op.

De rest van de 500 grootste films uit de jaren dertig waren boekverfilmingen, originele verhalen (vaak westerns) en veel bewerkingen van musicals, opera’s en theaterstukken.

Dan de jaren tachtig. Ruim 22 procent van de 500 grootste films was toen gerecycled. Het was het decennium van de vervolgen op Star Wars en Indiana Jones. In de jaren 80 ontstonden franchises als Die Hard, Police Academy en Rambo. Het was ook het decennium van de remakes van Scarface (1983) en D.O.A. (1988).

Dan de eerste tien jaar van deze eeuw. Ruim 36 procent van de 500 grootste films is een remake, sequel, spin-off of onderdeel van een franchise. Onder andere Harry Potter, Pirates of The Caribbean, Lord of The Rings en weer Star Wars krijgen vervolgen. Disney begint met de franchise van films met Marvel-superhelden, die vaak ook al in de jaren tachtig of negentig verfilmd waren. Oude series als Starsky & Hutch (2004) en Miami Vice (2006) krijgen een moderne filmremake.

Dan nog wat andere steekproeven. In 2014 keek Yahoo Movies hoe origineel Hollywood nog was. Zij turfden de films van de vijf grote Amerikaanse studio’s in de jaren ’84, ’94, ’04 en ’14. In 1984 was 13 procent van de films een remake, sequel of franchise, in 2014 was ruim 29 procent van de films gerecycled. Vooral het aantal franchise-films (8 in 1984 tegenover 21 in 2014) nam behoorlijk toe.

Ook filmproducent Stephen Follows deed in 2015 op zijn blog een steekproef onder de honderd best bezochte films van de afgelopen tien jaar. Vooral het aantal sequels en spin-offs is volgens hem toegenomen, tot ruim 20 procent.

Conclusie

Zowel een eigen steekproef als andere steekproeven met andere jaren laten zien dat het aantal films uit gerecycled materiaal toeneemt bij de grote Amerikaanse films. We beoordelen de bewering als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt