Column

Netflix schreeuwt, Amazon wint

De zeventigste editie van het filmfestival van Cannes is bijgeschreven in de geschiedenisboeken – tijd om nog even te evalueren. Het is wel zeker dat daarbij op het hoofdkantoor van Amazon in Seattle de champagne is ontkurkt, terwijl Netflix in Silicon Valley zich nog eens stevig achter de oren zal hebben gekrabd.

Beide ‘nieuwe spelers’ in de filmwereld drongen dit jaar door tot de prestigieuze filmcompetitie in Cannes: Netflix met de familiefilm Okja van de Koreaanse regisseur Bong Joon-ho en The Meyerowitz Stories van Noah Baumbach, dat wel heel erg sterk leunt op Woody Allen als inspiratiebron. Dat leidde tot veel gedoe, omdat Netflix de films niet of nauwelijks in de bioscopen uitbrengt, maar direct op de eigen site laat verschijnen – tot onvrede van de Franse bioscoophouders. Beide films gingen in Cannes uiteindelijk met lege handen naar huis.

Amazon deed dit jaar in Cannes ook mee met twee films. De kinderboekverfilming Wonderstruck van Todd Haynes stelde teleur, maar met het misdaaddrama You Were Never Here van de Britse regisseur Lynne Ramsay schoot Amazon in de roos. De film viel twee keer in de prijzen. Ramsay ontving de – gedeelde – prijs voor het beste scenario, hoofdrolspeler Joaquin Phoenix kreeg de prijs voor beste acteur. Voor het eerst won een ‘nieuwe speler’ in Cannes belangrijke prijzen.

Niemand nam daar aanstoot aan, omdat Amazon – in tegenstelling tot Netflix – respect betoont voor de tradities van het festival en zich aan de bestaande spelregels houdt voor het uitbrengen van films: eerst in de bioscoop, daarna pas op het eigen platform. En Amazon leverde ook gewoon betere films af.

Dat is niet voor het eerst. Niet Netflix, maar Amazon was de eerste nieuwkomer die een belangrijke Oscar in de wacht sleepte: de Oscar voor beste acteur voor Casey Affleck, als een getraumatiseerde klusjesman in de Amazon-productie Manchester by the Sea.

Wat levert daarmee vergeleken de aanwezigheid van Netflix in Cannes op? Een hoop herrie en gesodemieter, rond een film als Okja waarvan de vraag kan worden gesteld of zo’n verdienstelijke jeugdfilm wel thuis hoort in de competitie. Vermoedelijk was dat de uitkomst van een potje armpje drukken tussen Netflix en Cannes, omdat Netflix alleen wilde komen als Okja mocht meedingen naar de Gouden Palm.

Ondertussen zette Netflix-baas Reed Hastings op Facebook de Franse filmwereld weg als de ‘oude garde’ die de rijen zou sluiten tegenover nieuwkomers, nadat er ophef ontstond over de selectie van de films. Netflix mag zich graag presenteren als grote vernieuwer en dappere ‘disruptor’ van de bestaande verhoudingen. Maar Netflix komt niet naar Cannes uit liefdadigheid, maar omdat het bedrijf het festival nodig heeft.

Netflix heeft het kwaliteitsstempel van grote filmfestivals – niet alleen Cannes – nodig om zich te onderscheiden. De infrastructuur van het festivalcircuit is in de loop van decennia opgebouwd, maar kan gemakkelijk worden verstoord. Netflix wil ervan profiteren, het bedrijf wil er alleen niets aan bijdragen.

Minder hoog van de toren blazen, betere films maken. Misschien is dat nog een goed punt voor de evaluatie.

is filmrecensent.