Recensie

Gesprekken tussen mensen, dingen, dieren en planten

Holland Festival

Partizan Publik bouwde een parlement waarin geen mensen, maar dingen worden vertegenwoordigd, zoals bijvoorbeeld de Whanganui-rivier in Nieuw-Zeeland .

The Parliament of Things in een zijbeuk van de Stadsschouwburg Foto Tracy Metz

Wij mensen hebben al overal parlementen, de stem van Homo sapiens klinkt al hard genoeg - nu is het de beurt aan de dingen. Als onderdeel van het Holland Festival, dat dit jaar ‘democratie’ als thema heeft, geeft het bureau Partizan Publik in een zijbeuk van de Stadsschouwburg een aanzet tot het Parliament of Things. „Politiek voorbij de mens” aldus initiatiefnemers Joost Janmaat en Thijs Middelkoop.

Partizan Publik is weleens omschreven als ‘een bureau voor romantisch activisme’. Ze zijn bekend om hun campagnes voor publieke zaken als het klimaat, voor vluchtelingen en voor de 4 en 5 mei-viering. Het Parlement van de Dingen is geïnspireerd door de Franse filosoof Bruno Latour, die van mening is dat de scheiding die de mens maakt tussen natuur en cultuur een goed begrip van de wereld in de weg staat. In het parlement moeten de wetenschappelijke en de spirituele benaderingen elkaar raken.

Janmaat: „We leven in het Antropoceen: het tijdperk waarin de aarde gevolgen ondervindt van menselijke activiteit. Bij dit nieuwe tijdperk hoort een nieuwe politiek.”

Op de muur in de schouwburg wordt een animatie geprojecteerd van honderdduizend jaar democratie en staat er een grote ronde maquette van het parlementsgebouw, dat bedoeld is als open podium voor gesprekken tussen mensen, dingen, dieren en planten.

Je kunt er niet in, wel erin kijken, en op de tafel ernaast staan de 29 ruimtes uitgetekend waarin het werk van het parlement zich voltrekt. De wandelgangen zijn uiteraard net zo cirkelvormig als het gebouw, „want in een dergelijk centrum is er geen ruimte voor statisch debat”, zegt Middelkoop. „Achterkamertjes zijn er wel, het blijft immers politiek.”

„Het gebouw biedt een plek voor een reeks rituelen”, zegt Janmaat. Zo is er een time room waarin je tijd kunt ervaren zoals bijvoorbeeld een boom of een duif die ervaart; in de bibliotheek ligt de Eerste Universele Verklaring van de Rechten van de Dingen. In de zaal The Genealogy word je verbonden met je diepe verleden waarin je misschien Homo erectus was, maar misschien ook een vis die net op het land kroop en daar leerde overleven. En de Empathy Gym heeft wel een ingang maar geen uitgang – je kunt pas via gaatjes in de muur ontsnappen als je je voorstelt dat je lucht bent, of water, of een minuscule vlinder.

Het parlementsgebouw, waarvan een eerdere versie vorig jaar te zien was op de Dutch Design Week in Eindhoven, moet ook onderdak bieden aan vertegenwoordigingen van ‘de dingen’, bijvoorbeeld van de Whanganui-rivier in Nieuw-Zeeland die de Maori beschouwen als een voorouder. Op hun voorspraak kreeg de rivier afgelopen maart dezelfde rechten toegekend als de mens, een unicum in de wereld.

Volgend jaar is Partizan Publik onderdeel van een vergelijkbaar initiatief, om een ambassade voor de Noordzee op te richten. „Wij kunnen ons nu niet voorstellen dat honderd jaar geleden een zwarte man bezit van een blanke kon zijn”, zegt Joost Janmaat. „Over honderd jaar kunnen we ons niet meer voorstellen dat we niet zagen dat alles in de wereld om ons heen dezelfde rechten heeft als wij.”

Op 13 en 20 juni zijn er om 20u talkshows getiteld ‘Our Post-Human Democracy in 60 minutes’. Inl: theparliamentofthings.org