Duitse ‘nepvaders’ erkennen migrantenkind voor geld

Als een Duitse man een kind erkent, verkrijgt het kind automatisch de Duitse nationaliteit.

Een man met een klein meisje in de Duitse plaats Essen. De personen op de foto hebben niets te maken met het verhaal. Foto iStock

Het plan is opmerkelijk simpel. Als zwangere vrouw vlucht je naar Europa. Daar baar je je kind en laat je een man in ruil voor geld je kind erkennen. Het kind krijgt op deze manier automatisch een paspoort en jij kan vervolgens makkelijker aanspraak maken op een permanente verblijfsvergunning.

Dinsdag bleek hoe wijdverbreid deze praktijk is in Duitsland. Jaarlijks zouden zeker vijfduizend Duitse ‘nepvaders’ een kind erkennen van een migrant, zei de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Ole Schröder (CDU). Schröder noemde de praktijk dinsdag een “nationaal fenomeen”. Hij benadrukte dat het werkelijke aantal waarschijnlijk een stuk hoger ligt.

Bijstand

De vraag rijst waarom je dit als man zou doen. Erkenning van een kind brengt ook plichten met zich mee, zoals een onderhoudsplicht. Dit geldt niet als de man dat niet kan betalen. Daarom blijken de nepvaders vooral mannen in de bijstand, die in ruil voor hun vaderschapserkenning tot duizenden euro’s kunnen vangen. De deelstaat is vervolgens belast met de financiële onderhoud van het kind.

De Berlijnse omroep RBB schreef maandag op basis van eigen onderzoek dat alleen al in Berlijn de afgelopen maanden 700 vaders een kind van een migrant hebben erkend. Sommigen wel meer dan tien kinderen, volgens Martin Steltner, een woordvoerder van het openbaar ministerie in Berlijn, tegen RBB. Ook zou een toenemend aantal zwangere vrouwen uit Afrika, Oost-Europa en Vietnam asiel aanvragen.

‘Enkele gevallen bekend in Nederland’

In hoeverre dezelfde praktijk in Nederland voorkomt, is niet bekend, maar het is goed mogelijk. “Ik kan me voorstellen dat het ook in Nederland voorkomt”, zegt vreemdelingenrechtadvocaat Esther Schoneveld. “Maar ik ben absoluut niet bekend met de cijfers.”

Ook in Nederland hoeft de juridische vader niet de biologische vader te zijn. Het is wel nodig dat de moeder toestemming geeft voor de erkenning en het kind mag geen andere juridische vader hebben.

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie laat weten dat er enkele gevallen bekend zijn waarbij vreemdelingen hun kind hebben laten erkennen door een Nederlander en waarbij dit mogelijk gebeurde om verblijfsrecht te proberen te bemachtigen. Er zijn alleen geen signalen dat dit op grotere schaal of in toenemende mate gebeurt, aldus het ministerie.

Bovendien, zegt de woordvoerder, als een vreemdeling na de erkenning van zijn of haar kind verblijfsrecht probeert te krijgen, dan wordt dit door de IND kritisch beoordeeld. “Het is geen vanzelfsprekendheid dat de ouder dit verblijfsrecht krijgt.”

Wet geschrapt

De Duitse regering probeert intussen iets aan de vaderfraude te doen. Eind maart beloofde de coalitie “op korte termijn” een wetsvoorstel op te stellen om de valse vaderschapserkenningen aan te pakken. Het is een van de punten waar Merkel in de laatste maanden voor de verkiezingen nog werk van wil maken. De Duitse regering moet dan wel een wetsvoorstel zien te formuleren waarin helder uiteen is gezet wat een legitiem vermoeden van fraude is.

In 2008 stemde het Duitse parlement namelijk al voor een vergelijkbaar wetsvoorstel. De nieuwe regels maakte het toen makkelijker dat de Duitse autoriteiten een vaderschapsclaim konden aanvechten als ze fraude vermoedden. Zes jaar later schrapte het Duitse constitutioneel hof de wet echter weer, omdat het de rechten van ouders zou aantasten. Mannen hebben genoeg redenen om een kind te erkennen, ook al zijn ze niet getrouwd of hebben ze niet bij het kind gewoond, was de redenering. Bovendien zou de kans bestaan dat het kind stateloos wordt als de vaderschapserkenning wordt teruggetrokken.

Het vluchtelingenbeleid is een belangrijk thema in de aanloop naar de verkiezingen in september. De rechts-nationalistische partij Alternative für Deutschland (AfD), tegen massa-immigratie, zou volgens een peiling van Bild am Sonntag uit mei een plek in de Bondsdag krijgen met 13 procent van de stemmen. Duitsland heeft de laatste jaren te maken gehad met een groot aantal asielaanvragen. In 2015 kwam 890.000 vluchtelingen naar het land, in 2016 daalde dat aantal sterk naar 280.000.