Brussel bestrijdt oneerlijke concurrentie in luchtvaart

De EU wil optreden tegen maatschappijen uit de Golfstaten, die zouden profiteren van staatssteun.

Een Airbus A380 van Golfmaatschappij Emirates arriveert in 2012 voor het eerst op Schiphol. Foto Lex van Lieshout/ANP

Luchtvaartmaatschappijen van buiten de Europese Unie die dankzij staatssteun lagere prijzen kunnen rekenen dan hun Europese collega’s, kunnen daarvoor in de toekomst gestraft worden. Dat staat volgens het FD in een voorstel dat de Europese Commissie donderdag gaat presenteren. Een bron in de nabijheid van de Commissie heeft het nieuws tegenover NRC bevestigd.

De straffen bestaan uit financiële maatregelen. Intrekken van de landingsrechten, waardoor maatschappijen helemaal niet meer op Europese bestemmingen kunnen vliegen, behoort niet tot de mogelijkheden.

Europese vliegtuigmaatschappijen klagen over oneerlijke concurrentie van met name maatschappijen uit het Midden-Oosten, zoals Emirates, Qatar Airways en Etihad. Europarlementariër Wim van de Camp (CDA) licht in het FD de bezwaren van de Europese maatschappijen toe. De bedrijven uit de Golfregio worden door hun regeringen gesteund “met oliegeld en door lagere sociale wetgeving”. “De maatschappijen spreken dit tegen, maar weigeren voldoende openheid van zaken te geven”, zegt Van de Camp.

Gezamenlijke klachten

Onder de bestaande regels is het voor Europa lastig om op te treden tegen oneerlijke concurrentie door maatschappijen van buiten de EU. Het is moeilijk te bewijzen dat er echt sprake is van een ongelijk speelveld. Bovendien moeten klachten nu nog worden ingediend door alle luchtvaartmaatschappijen tezamen. Als de Europese Commissie haar zin krijgt, kunnen EU-landen en vliegmaatschappijen voortaan ook zelfstandig aan de bel trekken.

Het voorstel van de Europese Commissie komt op het moment dat de EU onderhandelingen voert met onder andere de Golfstaten en Turkije over een serie luchtvaartverdragen. Concurrentieafspraken zouden daarvan een onderdeel zijn. Het pakket strenge regels dat Brussel nu presenteert, kan in die gesprekken dienen als pressiemiddel.

Lees ook dit interview dat in maart in NRC verscheen, met de Nederlandse topfunctionaris van Qatar Airways Ben Swagerman. Volgens Swagerman komt het succes van de maatschappij niet door staatssteun.

Afgelopen november maakte KLM bekend na 33 jaar een einde te maken aan de lijnverbinding tussen Schiphol en de Qatarese hoofdstad Doha. Sinds Qatar Airways op dezelfde route was gaan vliegen, was de verbinding voor KLM niet meer rendabel.