Commentaar

Redding Spaanse bank is hoopvol begin van Europese bankenunie

Eén euro, zoveel kost het de Spaanse bank Banco Santander om zijn rivaal Banco Popular over te nemen. De prijs is niet voor niets symbolisch: Banco Popular, dat 37 miljard aan slechte leningen op zijn balans meetorst, heeft vermoedelijk een negatieve waarde. Santander, de grootste bank van Spanje, moet zelf zeven miljard euro aantrekken om de balansverhoudingen van de nieuwe combinatie gezond te houden.

Op het eerste gezicht gaat het hier om een normale transactie: bank koopt kleinere branchegenoot. Maar niet alleen de prijs is symbolisch: de daad is dat ook. Het is de eerste maal dat in de nieuwe Europese bankenunie een falende bank volgens het boekje wordt afgewikkeld.

Eerder dit jaar was er wel de reddingsoperatie rond Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena. Maar in dat geval werd meteen een uitzonderingsclausule in de nieuwe Europese regels gehanteerd, waarbij de Italiaanse staat zelf miljarden in de bank steekt.

Dat was nu nét niet de bedoeling van het nieuwe bankenregime. De financiële crisis van 2008 kon mede uitmonden in een eurocrisis omdat banken moesten worden gesteund door hun eigen overheden, die zij daarna in hun val dreigden mee te slepen. Het doorbreken van deze ‘doemcirkel’ was een van de voornaamste redenen een bankenunie op te zetten.

Na de valse Italiaanse start is de Spaanse overname een voorbeeld van hoe het wel moet. De aandeelhouders van Banco Popular moeten bloeden, en sommige houders van obligaties van de bank eveneens. Kleine rekeninghouders worden gespaard. En de Spaanse overheid is er geen geld aan kwijt.

Dat betekent niet dat de crisis nu achter de rug is. Juist de redding van Banco Popular door een branchegenoot en de problemen waar het Italiaanse Monte dei Paschi mee kampt, tonen aan dat de banksector in de eurozone nog lang niet gezond is.

Terwijl in de Verenigde Staten direct na de crisis hard werd ingegrepen, de bankbalansen werden gesaneerd en banken verplicht nieuw kapitaal aantrokken, leek Europa meer op Japan. Daar werd na de crisis van begin jaren negentig veel te lang gewacht met ingrijpen. Banken bleven belast met slechte leningen, konden moeilijk nieuwe kredieten geven en frustreerden daarmee het economisch herstel.

Europa is laat. Met name in het zuiden werd aan te veel banken toegestaan om te blijven werken met te veel rotzooi op de balans. Nu moet een echte start worden gemaakt met het gezond maken van de gehele sector. De economie zit mee. De zaak-Santander is een hoopvol begin.