Twee dorpen in rouw gedompeld

Romy en Savannah

Twee meisjes zijn door geweld om het leven gekomen. Hun dorpen zijn nog geen tien kilometer van elkaar verwijderd.

De Zuiderkerk in Bunschoten zit maandagmorgen voller dan anders met Pinksteren. De jongeren, die anders halverwege de dienst een beetje beginnen te klieren en snoepjes aan elkaar doorgeven, zijn nu stil en aandachtig. Het eerste snoepje eten ze na het „amen” dat de gereformeerde voorganger Durk Muurling naar eigen zeggen „vol woede en frustratie” uitspreekt.

Twee dorpen, hemelsbreed een kilometer of tien van elkaar verwijderd, elk in diepe rouw gedompeld door de gewelddadige dood van een jonge dorpsgenoot. Hoevelaken hoorde het eerst van de dood van de 14-jarige Romy. Zij werd vrijdag gevonden in het water bij een weiland in de nabijgelegen plaats Achterveld. Ze fietste van haar school in De Glind naar huis.

Toen het bericht over Achterveld online werd verspreid, vrijdagavond via De Telegraaf, ging ineens een groot gonzen over het terras van Grand Café 033 in Bunschoten-Spakenburg, zegt Femke Beukers, die daar werkt. Want De Telegraaf berichtte aanvankelijk dat het om het lichaam van de 14-jarige Savannah uit Bunschoten ging. Zij werd al sinds donderdagmiddag vermist. De krant moet het zelf hebben beredeneerd, want het bericht kwam niet van de politie Utrecht. Het bleek al snel onjuist te zijn. De moeder van Savannah uit Bunschoten vloekte op haar Facebookpagina en heel het dorp voelde met haar mee.

In Hoevelaken stond het kippenvel op de armen van een winkelier toen ze zaterdagochtend las dat het meisje dat door een misdrijf was omgekomen, uit haar dorp kwam. Later hoorde ze wie het was: de ouders waren klanten van haar. „Iedereen spreekt er de hele dag over.”

Dorpen in het groen

Alle gebeurtenissen van de afgelopen dagen hebben zich afgespeeld in een klein gebied op de grens van Utrecht en Gelderland. Dorpen in het groen. Uitgestrekte provinciale wegen langs grasland en akkers, de fietspaden onzichtbaar achter heggen. Dit is de rand van de Biblebelt; als je Bunschoten-Spakenburg binnenrijdt, meldt een bord: „De kerken heten u welkom”. De voortuinen zijn van kiezel en sierstruik. Overal fietsen groepjes schoolmeisjes op omafietsen.

In beide dorpen zijn de bewoners met allerlei „linkjes” verbonden met de meisjes, al was het maar via een neefje dat in de klas zit bij de zus van het meisje. In beide dorpen hebben ouders dit weekend tegen hun dochters gezegd: vanavond ga je niet uit. De dochter van de winkelier uit Hoevelaken is 17 jaar en ze wilde zaterdagavond naar Spakenburg. Ik haal je op, had haar moeder aangeboden. Nee, ik ga gewoon op de fiets had het meisje gezegd. Dat ga je niet, zei de moeder, dan neem je maar een taxi. De 21-jarige Femke Beukers durfde na haar dienst in Grand Café 033 vrijdagavond niet alleen naar huis te fietsen en een collega haalde haar op.

Het hele weekend gingen onrustbarende berichten en geruchten rond. Dat woensdag in Bunschoten-Spakenburg een meisje van 17 werd aangesproken door twee onverstaanbare mannen in een auto en dat die haar bleven achtervolgen toen ze doorfietste. Dat een vrouw van 23 werd aangerand toen ze uit de bus stapte, en werd gered doordat drie fietsers langsreden en zich ermee bemoeiden. Dat in Soest ook een meisje is verdwenen. „Dat is nummer drie”, zegt een winkelende vrouw in Hoevelaken. Ze zegt erbij dat ze niet zeker weet of het wel waar is. Maar intussen mag haar nichtje niet meer alleen op de fiets naar huis.

Dat van het meisje uit Soest blijkt later iets anders te liggen: verschillende mensen melden op Twitter en Facebook dat ze bij Sportpark De Engh een meisje hebben geholpen dat werd lastiggevallen door twee mannen in een kleine zwarte auto. Het geeft anderhalve dag op internet voedsel aan geruchten rond deze auto en zijn passagiers, die nu eens „getint”, dan weer „bebaard” zijn. De politie meldt zondag de meldingen over een „verdachte” auto „zeer serieus” te nemen. Maandagmiddag, als er twee verdachten van 14 en 16 jaar oud zijn gearresteerd, zegt een woordvoerder dat de politie niet meer op zoek is naar deze zwarte auto in verband met de dood van Romy en Savannah.

Savannah, een „rustige, lieve en vrolijke leerling die mooie cijfers haalde”, zegt de directeur van de middelbare school Oostwende. „Ze hield van gezelligheid.” En met Romy „ging het gewoon hartstikke goed”, zegt Jan Hofman, directeur van de J.H. Donnerschool voor speciaal onderwijs in De Glind. „Ze had alles op de rails.”

Angelique ter Haar en haar man Albert drentelen zondagmiddag in Bunschoten over het pleintje tussen de Zuiderkerk en een bijgebouw dat Kostverloren heet. Met tientallen deelnemers van een zoektocht, leraren, klasgenoten van Savannah en andere dorpsbewoners hebben ze in Kostverloren zitten praten met vrijwilligers van de kerk en van Slachtofferhulp. „Een van ons is weg”, zo verklaart Albert ter Haar het nerveuze samenkomen bij de kerk, waar boven de deuren woorden van de profeet Jeremia staan: ‘O geslacht, aanmerkt toch gijlieden des Heeren woord’ (2:31).

Drones, honden en boten

Vrijdagavond hadden de Ter Haars, die een woonwinkel drijven, alle marktkooplui uit het dorp opgeroepen een poster van Savannah op hun wagens te plakken. Toen later het idee werd geopperd voor de zoekactie, besloot Angelique ter Haar zoveel mogelijk mensen te mobiliseren. Dorpsgenoten, maar ook volslagen vreemden sloten zich aan, lokale winkeliers leverden onder meer vijftig prikstokken. Drones, honden en boten werden georganiseerd. Honderd mensen hadden ze verwacht. Het werden er zo’n zevenhonderd. Zo kamden ze de omgeving uit tot aan de bushalte in het noordwesten van Amersfoort, waar Savannah’s fiets was teruggevonden – keurig op slot gezet – zes kilometer verderop.

De actie was zondagochtend nog maar net bezig, toen het bericht kwam dat er een lichaam gevonden was, op industrieterrein De Kronkels. Door een passant, zegt de politie. Dankzij een tip van het zoekteam, zegt Angelique. Die zou het industrieterrein eigenlijk niet aandoen, maar dankzij de enorme opkomst lukte dat toch. Het zit de vrijwilligers een beetje dwars hoe de politie met hen is omgegaan. Daar willen ze graag met de wijkagent over spreken, zegt Angelique ter Haar. Maar eerst stort ze zich op de organisatie van een stille tocht.

Het massale medeleven is de familie tot steun, zegt voorganger Durk Muurling. Bij de pinksterconferentie van de stichting Opwekking hebben in Walibi, Flevoland, 20.000 mensen gebeden voor Savannah. „Het geloof geeft geen antwoord”, zegt Muurling. „Maar wel rust.”