Milities openen aanval op laatste Syrische IS-bolwerk

Raqqa, door IS uitgeroepen tot hoofdstad van het kalifaat, is al een tijd lang omsingeld.

Voertuigen van de Syrische Democratische Strijdkrachten ten noorden van Raqqa, afgelopen februari. Foto Rodi Said/Reuters

Strijders van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) zijn maandag begonnen met een grondoffensief op de Syrische stad Raqqa. Dat meldt een SDF-woordvoerder dinsdag aan persbureau Reuters. Het Amerikaanse leger bevestigt het bericht. Raqqa is het laatste grote bolwerk van terreurbeweging Islamitische Staat (IS) in Syrië.

De door de Verenigde Staten gesteunde SDF zouden ten noorden, oosten en westen van Raqqa de aanval hebben geopend. Raqqa, door IS benoemd als hoofdstad van het in 2014 uitgeroepen kalifaat, is volledig omsingeld en wordt al een tijd zwaar gebombardeerd. Sinds dit weekend was duidelijk dat de grondaanval elk moment kon beginnen.

Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, een NGO die opereert vanuit Groot-Brittannië, meldt dat het offensief “bij het opkomen van de zon” is ingezet.

‘Grote slag’

Volgens de Amerikaanse generaal Steve Townsend, de commandant van de internationale anti-IS-coalitie, wordt de strijd om Raqqa “lang en moeilijk”. Townsend zegt dat de verovering van Raqqa “een grote slag moet toebrengen aan het idee van IS als een fysiek kalifaat”.

“Het is voor IS een stuk moeilijker om rekruten te overtuigen zich aan te sluiten, als ze net hun twee grootste steden in Irak in Syrië hebben verloren.”

In Irak zijn de moslimextremisten vrijwel verdreven uit Mosul, de stad waar leider Abu Bakr al-Baghdadi in 2014 het kalifaat uitriep. Destijds bezat IS grote lappen grond in Syrië en Irak. Inmiddels zijn die grotendeels terugveroverd door de SDF, het Syrische regime en diens bondgenoot Rusland. Als IS naast Mosul ook Raqqa verliest, heeft het geen grote uitvalsbases meer om op terug te vallen.

Verschuif het balkje om het verschil te zien tussen IS-gebied in 2014 en 2017:

 
NRC studio

Ook de inkomsten van IS uit bijvoorbeeld de verkoop van olie zijn zo goed als gehalveerd. Het is onduidelijk of de beweging in haar huidige verzwakte vorm nog in staat is grootschalige terreuraanslagen in Europa te coördineren, zoals ze dat in 2015 deed in Parijs. Dat de meeste recente aanslagen relatief amateuristisch en low-tech zijn opgezet, wijst erop dat dit mogelijk niet meer het geval is.

Bekijk hieronder de video: hoe Islamitische Staat opstond en weer ondergaat

Turkije

De Turkse premier Binali Yildirim waarschuwde dinsdag volgens Reuters dat Turkije hard zal optreden als de SDF-aanval op Raqqa een dreiging vormt voor Turkije. Koerdische YPG-milities vormen een belangrijk factie binnen de SDF, die in feite een samenwerkingsverband zijn van allerlei strijdgroepen. Turkije beschouwt de Koerden als aartsvijanden en is bang dat de YPG straks definitief de controle krijgen over een grote lap grondgebied aan de Turks-Syrische grens.

De VS steunen de YPG daarentegen juist. Vorige maanden beloofden zij dat de Koerdische strijders kunnen rekenen op luchtsteun en wapenleveranties als zij de aanval op Raqqa openen. In Syrië zijn ook Amerikaanse commando’s actief.