Nederland blijft in top drugsgebruik Europa

Wat betreft MDMA- en amfetaminegebruik steekt Nederland met kop en schouders boven andere Europese landen uit.

De Jonge Democraten openden in 2015 een XTC-winkel, waar alleen neppillen worden verkocht. De jongerenorganisatie stelde dat de schade voor individuele gebruikers en de maatschappij als geheel kleiner wordt als MDMA, de werkzame stof in XTC, wordt gelegaliseerd en gereguleerd. ANP ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Nederlanders behoren nog steeds tot de grootste drugsgebruikers van Europa. Met name wat betreft MDMA- en amfetaminegebruik steekt Nederland met kop en schouders boven andere Europese landen uit. Dat blijkt uit het dinsdag gepubliceerde jaarlijkse rapport van het Europese Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) met cijfers over 2015. Voor het eerst heeft het EMCDDA ook jaarrapporten over dertig individuele landen gepubliceerd, onder andere over Nederland.

In het rapport over Nederland valt vooral het gestegen aantal drugsdoden op. Dat aantal lag op 197 in 2015, terwijl in de tien jaar daarvoor jaarlijks ongeveer honderd mensen aan een overdosis stierven. De reden voor deze stijging is niet duidelijk. Wel blijft het aantal sterfgevallen door drugs, zestien op de miljoen inwoners, onder het Europees gemiddelde van twintig doden op de miljoen. Zweden valt op met honderd drugsdoden per miljoen inwoners.

MDMA en amfetamine

Nederlanders gebruiken vooral veel MDMA (de werkende stof in XTC) en amfetamine (ook wel speed), vergeleken met andere Europese landen. In de leeftijdscategorie 15-34 jaar heeft 6,6 procent van de Nederlanders MDMA gebruikt in de twaalf maanden voorafgaand aan het meetmoment in 2015. Bij de nummer twee, Ierland, ligt dit percentage veel lager, op 4,4 procent. Het EU-gemiddelde is 1,8 procent.

Amfetamine had 3,1 procent van de Nederlanders van 15 tot en met 34 jaar het jaar ervoor genomen. Estland volgt op plek twee met 2,5 procent; het EU-gemiddelde ligt op 1,1 procent.

Ook vorig jaar was Nederland de nummer één in MDMA- en amfetaminegebruik met respectievelijk 5,5 en 2,9 procent van de 15- tot en met 34-jarigen die in 2014 aangaven de drugs het laatste jaar wel eens te hebben gebruikt. Het EMCDDA benadrukt wel dat cijfers tussen landen wegens methodologische verschillen moeilijk te vergelijken zijn.

Cocaïne en cannabis

Qua cocaïnegebruik staat Nederland op plek twee, achter het Verenigd Koninkrijk, met 3,6 procent. Vorig jaar gaven nog 3 procent van de 15- tot en met 34-jarigen aan cocaïne te hebben gebruikt in het jaar voor de enquête werd afgenomen. Met het gebruik van cannabis (16,1 procent) neemt Nederland een zesde plek in.

Cocaïnegebruik onder Nederlandse studenten is hoog. Drie studenten vertellen erover: ‘Cocaïne – iedereen heeft het altijd’

Waarde drugsmarkt

De totale waarde van de illegale drugs in de EU was in 2013 24 miljard euro, volgens het rapport. Dat is een voorzichtige schatting. Het werkelijke bedrag kan tussen de 21 en 31 miljard euro liggen.

Een steeds groter deel daarvan wordt omgezet op het dark web. ‘Darkwebmarkten’, zoals het voormalige Silk Road, draaien naast de fysieke markten en bieden ook nieuwe psychoactieve stoffen of vervalste en nagemaakte geneesmiddelen aan. Kopers kunnen via een Tor-browser anoniem op deze markten surfen.

Lees meer over deze online drugsmarkten: Veel likes voor de xtc-dealer

Uit onderzoek naar transacties op zestien grote darkwebmarkten tussen 2011 en 2015 bleek dat 90 procent van de inkomsten van darkwebmarkten uit de verkoop van drugs komt. Bijna de helft van die verkochte drugs was afkomstig van Europese verkopers, met een geschatte waarde van 80 miljoen euro. De belangrijkste Europese herkomstlanden (op basis van verkoopvolume) waren Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Nederland.