Migratie blijft bij formatie pijnpunt

Nieuw kabinet

Een nieuwe gespreksronde met vijf partijen bood nog geen uitweg uit de impasse. Rutte: „Het is ingewikkeld.”

Een week na het aantreden van informateur Herman Tjeenk Willink zit er nog geen schot in de vastgelopen kabinetsformatie. Dinsdag ontving hij opnieuw alle hoofdrolspelers. Ook in het pinksterweekend is er veelvuldig contact geweest tussen Tjeenk Willink en de partijen. Toch valt een nieuwe stap op z’n vroegst woensdag te verwachten.

Dinsdagochtend ontving de informateur Jesse Klaver (GroenLinks) en Gert Jan Segers (ChristenUnie), ’s middags kwamen Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) langs in de Stadhouderskamer. De fractievoorzitters waren weinig mededeelzaam. „Het is allemaal heel ingewikkeld”, zei Rutte.

De vraag die op tafel ligt: met welke partij gaan de ‘centrale drie’ – VVD, CDA en D66 – straks een nieuwe formatiepoging wagen, nadat de onderhandelingen met GroenLinks drie weken geleden stukliepen?

De kans dat de ChristenUnie snel aanschuift, lijkt miniem nadat partijleiders Pechtold en Segers constateerden dat ze geen ruimte zagen voor onderhandelingen met elkaar. Maar ook op nieuwe gesprekken met GroenLinks was dinsdagavond nog geen zicht. Dan moet er eerst beweging komen op het onderwerp dat de breuk met VVD, CDA en D66 veroorzaakte: migratie. GroenLinks wil dat CDA en VVD hun eis loslaten dat vluchtelingen straks uitsluitend nog in de regio worden opgevangen.

Ook tussen de ‘centrale drie’ ligt het moeilijk. Met name het CDA is boos over de manier waarop D66-leider Pechtold twee weken geleden onderhandelingen met de ChristenUnie blokkeerde. In een verkennend gesprek met Segers wilde hij meteen enkele lastige toezeggingen. „Zo bouw je geen vertrouwen”, zei Buma daar vorige week over in een debat.

Bij D66 zeggen ze: hoezo bepalen VVD en CDA wie de vierde coalitiepartner wordt? D66 is immers net zo hard nodig voor een meerderheid als de andere twee. En over zijn ideale vierde partner is Pechtold altijd heel duidelijk geweest: dat is GroenLinks.

Zelfs als Tjeenk Willink de vier partijen weer met elkaar aan tafel krijgt, zullen de gesprekken niet makkelijk zijn. Het CDA is van plan minder plooibaar te zijn op de onderwerpen van Pechtolds ‘Segerslijst’, bijvoorbeeld hulp bij ‘voltooid leven’. En behalve migratie, klinkt het bij GroenLinks, is er nog een hele reeks andere onderwerpen waarover de partijen ernstig van mening verschillen.