Klimaat

Geen bomen in een kolencentrale

Europarlementariër Bas Eickhout adviseert het Europees Parlement strengere richtlijnen te formuleren voor het gebruik van biobrandstoffen voor energieopwekking.

Het advies dat Europarlementariër Bas Eickhout deze dinsdag naar de milieucommissie heeft gestuurd als rapporteur voor duurzame energie zal ongetwijfeld zorgen voor een stevig debat in het Europees parlement en daarna tussen parlement en lidstaten. Want zijn voorstellen hebben, als ze worden overgenomen, grote gevolgen voor wat velen in Europa beschouwen als een belangrijke bron van duurzame energie.

Eickhout wil meer duidelijkheid over biobrandstoffen. En dat betekent vooral dat heel veel van wat daar nu nog onder valt wordt geschrapt – en daarmee dus ook niet langer in aanmerking komt voor subsidie. Geen palmolie waarvoor bossen worden gekapt of die concurreert met de voedselvoorziening. Geen hout dat het natuurlijke evenwicht in bossen elders op de wereld bedreigt en dat speciaal wordt gekapt en versnipperd voor Europese (kolen)centrales.

Dogwood Alliance

Over dat laatste sprak ik enkele weken geleden met leden van de Amerikaanse organisatie Dogwood Alliance. Zij zetten zich, samen met bij voorbeeld de Natural Resources Defense Council in voor de bescherming van de bossen in het zuiden van de VS en waren naar Europa gekomen om te laten zien wat de dramatische gevolgen zijn van het Europese beleid op het gebied van biobrandstof. Ze lieten foto’s zien van kaalgeslagen vlaktes, moerasgebieden waar alle hout was weggehaald. En van dorpen met straten waar dagelijks tientallen zware vrachtwagens doorheen denderden, volgeladen met boomstammen die rijp waren voor de versnipperaar en verscheping naar Europa.

(tekst gaat verder onder de video)

Ze wezen ook op rapporten van de Britse denktank Chatham House over de gevolgen van het Europese beleid. Volgens het onderzoek is het gebruik van hout als ‘schone’ brandstof gebaseerd op twee aannames. Ten eerste zou het klimaatneutraal zijn omdat de CO2 die vrijkomt bij de verbranding vervolgens weer wordt geabsorbeerd als er nieuwe bomen groeien. En ten tweede zouden de emissies die er zijn door de bomen te kappen worden meegeteld via het (nogal ingewikkelde) principe dat in de klimaatonderhandelingen ook wel ‘landgebruik’ heet.

Maar, stelt het rapport:

In fact, since in general woody biomass is less energy dense than fossil fuels, and contains higher quantities of moisture and less hydrogen, at the point of combustion burning wood for energy usually emits more greenhouse gases per unit of energy produced than fossil fuels.

Daar komt bij, dat het hout op de weg tussen het bos en de energiecentrale ook nog eens flink wat energie ‘verbruikt’.

The impact on the climate will also depend on the supply-chain emissions from harvesting, collecting, processing and transport. Estimates of these factors vary widely but they can be very significant, particularly where methane emissions from wood storage are taken into account.

Het kappen van een boom voor energieopwekking betekent dat er een bron van CO2-opname verdwijnt. En door de houtkap komen er ook nog een broeikasgassen vrij uit de bodem. Hout bijgestoken in centrales voor fossiele brandstoffen, heeft alleen een positief effect als het om afval gaat: takken die anders toch niet gebruikt zouden worden gebruikt, zaagafval, enzovoort.

(tekst gaat verder na het rapport)

Dit is precies de „greenwashing”, zoals hij dat noemt, waar Eickhout een einde aan wil maken. Eickhout zegt daarover:

Biobrandstoffen moeten bewijzen dat ze voldoende CO2-besparingen opleveren zonder nadelige effecten op mens en natuur. Pas dan tellen ze mee in de doelstelling voor duurzame energie en komen ze dus voor subsidie in aanmerking.

Eickhout zet met zijn adviezen bewust hoog in. Hij realiseert zich dan ook dat het definitieve voorstel wellicht zal worden afgezwakt. Maar het is ook een debat waarin Europa kan laten zien dat het klimaatverandering serieus neemt. En het klimaatakkoord van Parijs ook zonder de Amerikaanse president Donald Trump zal uitvoeren.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.