Acht minuten dood en verderf

Aanslag in Londen

Zaterdag werd in het Verenigd Koninkrijk voor de derde keer in korte tijd een aanslag gepleegd. De daders werden doodgeschoten.

Boven: agenten spoeden zich naar de plek van de aanslag bij London Bridge, zaterdagavond laat. Onder: een vrouw met kind legt bloemen bij een geïmproviseerde herdenkingsplek. Foto’s AP/Reuters

Weer een melding van een incident laat op de avond. Weer gillende sirenes. Weer een politiecommandant die in het holst van de nacht bekend moet maken dat er dodelijke slachtoffers zijn gevallen bij een terreurdaad.

Voor het Verenigd Koninkrijk was het dit pinksterweekeinde de derde aanslag in minder dan vier maanden tijd. Op 22 maart doodde Khalid Masood vier voetgangers en een politieman op West- minster Bridge en voor het Britse parlement. Op 22 mei doodde Salman Abedi 22 bezoekers van een concert van Ariana Grande in Manchester.

Op zaterdagavond doodden drie terroristen op London Bridge en Borough Market zeven mensen. Ze werden vervolgens door agenten doodgeschoten. Van twee daders werd maandagavond de identiteit onthuld: Khuram Butt, 27, was getrouwd, had twee kleine kinderen en woonde een tijdje in Oost-Londen. Volgens The Guardian was Butt, de zoon van Pakistaanse immigranten, een fan van Arsenal. Hij was bekend bij de politie en inlichtingendienst MI5. Hij figureerde in een documentaire van Channel 4, getiteld The Jihadis Next Door. In de documentaire neemt Butt deel aan acties en is hij te zien in het gezelschap van een man van wie de politie denkt dat hij een van de beulen van IS-video’s werd. Butt was aanhanger van een verboden islamistische beweging.

De politie ligt onder vuur omdat in 2015 geen nader onderzoek naar Butt werd gedaan, ondanks klachten van buurtbewoners dat hij probeerde jongeren te winnen voor radicale denkbeelden. Volgens de politie waren er geen aanwijzingen voor een plan voor een aanslag. In 2015 werd Butt uit een moskee gezet omdat hij de imam onderbrak en bezoekers probeerde te overtuigen niet deel te nemen aan verkiezingen.

De andere terrorist was Rachid Redouane, een banketbakker van Marokkaans-Libische komaf. Redouane woonde in de Ierse hoofdstad Dublin, maar verbleef ook in Oost-Londen, in de buurt van Butt.

Paniek

De verwarring was groot zaterdagavond. Gewapende agenten schreeuwden tegen het publiek bij Borough Market dat het zo snel mogelijk weg moest rennen. Politieagenten stormden cafés binnen en bevalen gasten dekking te zoeken. Het uitgaanspubliek verliet de plek van de aanslag in rijen, handen boven het hoofd.

Een busje was met grote snelheid vanaf de noordoever van de Theems over London Bridge naar het zuiden gereden. Op de brug raakte het busje meerdere voetgangers. Na de brug kwam het busje tot stilstand. Drie mannen stapten uit en renden Borough Market binnen. De mannen staken mensen neer. Ooggetuigen meldden dat ze lange messen bij zich hadden.

Om 22.08 uur kreeg de politie de eerste melding binnen. Onmiddellijk rukten gewapende agenten uit. Om 22.16 uur hadden zij de drie aanslagplegers doodgeschoten. De mannen bleken nepbomgordels te dragen.

De hele aanval duurde amper acht minuten, maar de gevolgen waren groot. 48 gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht. Nabestaanden van zeven dodelijke slachtoffers hebben hun man, vrouw, broer, zus of partner te betreuren, omgekomen op een heel gewone stapavond na een zonovergoten lentedag.

IS eist aanslag op

Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanslag. Onduidelijk is of de aanslagplegers daadwerkelijk banden hadden met de terreurgroep. De politie verrichte huiszoekingen in verschillende panden en maakte maandagavond bekend twaalf mensen in hechtenis te hebben genomen op verdenking van overtreding van de Terrorism Act.

De namen van de zeven mannen en vijf vrouwen werden nog niet bekendgemaakt; ook werd niet gemeld waarvan ze precies worden verdacht. De politie arresteerde twee mensen die vervolgens weer werden vrijgelaten.

Politieke toespraak

Premier Theresa May kondigde zondag op de stoep van 10 Downing Street aan dat de Britse verkiezingen, komende donderdag, gewoon doorgaan, maar dat de campagne een dag zou worden opgeschort.

Desondanks hield ze zelf een politiek getinte toespraak. Haar rede bevatte weinig bestuursmaatregelen om de huidige terreurdreiging te bestrijden, maar was gelardeerd met een politieke visie op terreur en de aanwezigheid van radicale islam in het Verenigd Koninkrijk.

Genoeg is genoeg, zei ze. Tot hier en niet verder. Niet de terroristen zelf die onderling niet met elkaar in contact staan, niet de relatief eenvoudige methodes (auto’s en messen) die zij gebruiken, maar hun gedachtengoed is het gevaarlijkst en het moeilijkst uit te roeien.