Loyaler dan Grim vind je ze niet

Interim-bondscoach

In de periode tussen Danny Blind en Dick Advocaat nam hij de honneurs waar. Fred Grim liet Nederland in elk geval twee keer winnen.

Interimbondscoach Fred Grim afgelopen week in Noordwijkerhout voordat Oranje afreisde naar Marokko. Deze dinsdag zal Grim het veld ruimen voor de nieuwe bondscoach Dick Advocaat. Foto Remko de Waal

In kerkelijke kringen zou hij een tussenpaus worden genoemd, in de voetbalwereld lijkt hij niet meer dan een passant over wie per heden niet meer wordt gesproken: Fred Grim.

Over hem is het nauwelijks gegaan de voorbije dagen, de eerste interim-bondscoach in twintig jaar, die een rol vervulde waarin hij misschien wel niet te benijden was. Wie tegenwoordig bondscoach wordt, is eerder schietschijf dan held. Vogelvrij, zo nu en dan.

Nadat Oranje eind maart had verloren van Bulgarije en bondscoach Danny Blind aan flarden werd gereten door analisten, kwam de KNVB uit bij diens enige overgebleven assistent. Bondscoach voor drie wedstrijden, Grim deed het. Omdat hij vermoedelijk besefte dat dit in het belang was van het Nederlandse voetbal. Eervol? Nee. Belangrijk? Ja.

Zondagavond, de Kuip. Nog één keer staat hij langs de lijn. Zwarte bril, donkerblauw pak, wit overhemd, oranje das. Ontspannen. Al wekt dat geen verbazing gezien het wedstrijdverloop tegen Ivoorkust. In Rotterdam hebben de Afrikanen niets in te brengen; Oranje wint met 5-0 via doelpunten van Joël Veltman (2x), Arjen Robben, Davy Klaassen en Vincent Janssen. Zo makkelijk dat Grim naderhand telkens dezelfde grap hoort. Nee, Dick Advocaat hoeft niet meer te komen. Grim: „Dat zei Dick net ook al aan de telefoon.”

Over hem ging het wel, Dick Advocaat, de ervaren trainer die onbewust een mediacircus losmaakte rond zijn eigen persoon zonder ook maar iets te zeggen. Althans, niet officieel. Off the record voedde hij de pers met statements die duidelijk maakten dat zijn derde termijn als bondscoach aanstaande was. Hij dronk koffie met verslaggevers, maar drong erop aan dat de camera op afstand bleef.

Dat mystieke spel boven het hoofd van Grim deed denken aan een zinnetje dat Grim ooit uitsprak toen hij net was gepromoveerd tot eerste doelman van Ajax. „De mensen dachten aan Van der Sar, maar ze zagen mij staan. Dat spookte door mijn hoofd.”

Over zijn schouders

Hoewel de situatie vergelijkbaar was – het gaat over Advocaat, maar je ziet Grim – zal de voormalige doelman er niet om hebben gemaald. Van begin af aan was duidelijk dat hij tijdelijk bondscoach was. Hij had de autoriteit, zolang zijn visie niet te veel afweek van die van Advocaat, die over zijn schouders meekeek vanuit Istanbul, waar hij tot afgelopen weekeinde nog trainer was van Fenerbahçe.

Haantjes zouden er moeite mee kunnen hebben, Grim niet. Hij is van de redelijkheid. De man die in dienst van Ajax nooit één wanklank uitte toen hij vijf jaar lang reservedoelman was achter Edwin van der Sar, stelde zich juist dienstbaar op, wat in de machowereld die het voetbal kan zijn geen veelvoorkomende eigenschap is. Hij belde elke dag met Advocaat. Deze taak draaide niet om hem. Het ging om het team en als de interim-bondscoach iets wilde bereiken was het wel een basis waarop Advocaat verder kon bouwen. Grim bij de NOS: „Dick is de baas, natuurlijk.”

Hij is niet van de reuzenstappen. Ajax stelde hem aan als keeperstrainer, liet hem de A1 trainen, totdat Grim vond dat hij op eigen benen moest staan. Zo werd hij in 2012 trainer van Almere City, een club zonder glamour in de kelder van de eerste divisie. „Ik geloof in Almere City, maar ik heb niet voor niets een contract voor meer jaren”, zei Grim. „Ik ben natuurlijk geen tovenaar. Ik kan wel keihard werken.”

Hij loosde publiekslievelingen, won tweemaal de Bronzen Stier (prijs die vier keer per jaar wordt uitgereikt aan een trainer in de eerste divisie) en speelde er een beslissende rol in de carrière van de man die zondag nog scoorde tegen Ivoorkust, Vincent Janssen. Hun carrières vlochten samen in een fase die voor beiden belangrijk was. Janssen ging weer scoren en door die vele goals behaalde Grim meer punten. Nadat de spits was vertrokken naar AZ, trad Grim in dienst bij de KNVB, waar hij coach van Jong Oranje werd en sinds 2016 werkzaam is als assistent bij het Nederlands elftal. Promotie na promotie.

Zijn handelsmerk: loyaliteit. Daags na de trieste afgang tegen Bulgarije week Grim geen seconde van de zijde van Danny Blind. Als duo liepen ze over het vliegveld in Sofia. Werd Blind nagestaard door boze sponsors en bestuurders? Dan Grim ook.

Mentale stabiliteit

Verwonderlijk was het niet dat hij twee dagen later zelf hoofdverantwoordelijk was, in een van de meest ongelegen interlands ooit. Nederland-Italië. Blind was ontslagen en iemand moest er staan. Aan hem de taak, zo vond Grim zelf, om weer wat leven in de ploeg te krijgen. Mentale stabiliteit boven tactische bespiegelingen.

In Agadir bleef hij vorige week al even rustig. Heus, bij de KNVB begrepen ze ook dat zo’n verre interland in Marokko niet ideaal is na een zwaar seizoen. Maar de afgelaste interland tegen Duitsland vorig jaar vanwege terroristische dreiging bracht een kostenpost van een miljoen euro met zich mee. Geld dat via een duel met Marokko deels kon worden terugverdiend. Van Grim geen kwaad woord. Hij deed zijn plicht en stoomde Oranje klaar voor de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Luxemburg, vrijdag in de Kuip.

Deze dinsdag maakt hij plaats voor Dick Advocaat, wiens officiële presentatie het einde markeert van het bondscoachschap van Fred Grim. Cynisch zou je kunnen zeggen dat het 71 fijne dagen waren. Maar daarmee wordt Grim tekortgedaan. Hij werkte keihard, zette zijn eergevoel opzij en lijkt zijn plek in de technische staf van het Nederlands elftal definitief te hebben verworven.

Al zei Joël Veltman, speler van Ajax, zondag ook iets interessants. Nu zijn trainer Peter Bosz hoogstwaarschijnlijk vertrekt naar Borussia Dortmund, vroeg een verslaggever zondagavond in de Kuip of Grim een optie zou zijn om de trainer op te volgen. „Die zou het zeker kunnen”, antwoordde Veltman.