In amper acht minuten zaaien terroristen hun verderf

Voor het Verenigd Koninkrijk is de aanslag in Londen de derde in minder dan vier maanden tijd. De aanval duurde enkele minuten maar heeft grote gevolgen. Democratie mag geen millimeter wijken voor terreur.

Mensen verlaten de plek van de aanslag in Londen. Foto Hannah McKay/Reuters

Weer een melding van een incident laat op de avond. Weer gierende sirenes in een grote Engelse stad. Weer politiemannen die met haast straten afzetten. Weer barmhartige buurtbewoners en taxichauffeurs die hun huizen openstellen en hun diensten aanbieden. Weer een politiecommandant die in het holst van de nacht moet bekendmaken dat er dodelijke slachtoffers zijn gevallen bij een terreurdaad.

Voor het Verenigd Koninkrijk is dit de derde aanslag in minder dan vier maanden tijd - en de tweede tijdens de ramadan dit voorjaar. Op 22 maart doodde Khalid Masood vier voetgangers en een politieman op Westminster Bridge en voor het Brits parlement. Op 22 mei doodde Salman Abedi 22 bezoekers van een concert van Ariana Grande in Manchester. De namen van de drie mannen die op de zaterdagavond van 3 juni zes mensen doodden op London Bridge en Borough Market zijn nog niet bekend. Een ooggetuige zei zaterdag op Sky News dat een van de mannen zei: “dit doen wij voor Allah.”

De verwarring was groot zaterdagavond. Tot diep in de nacht jankten sirenes in de hele stad. Aanwezigen bij Borough Market werden verder en verder naar achteren teruggeduwd. Gewapende agenten schreeuwden tegen het uitgaanspubliek dat ze zo snel mogelijk weg moesten rennen. Politiemannen stormden cafés binnen en bevalen gasten onder tafels, op de grond te liggen, dekking te zoeken. Het uitgaanspubliek verliet de plek van de aanslag in rijen, hun handen boven het hoofd.

Volg de laatste ontwikkelingen via ons liveblog

Amper acht minuten

Uiteindelijk was het volgende gebeurd. Een busje reed met hoge snelheid vanaf de noordoever van de Thames over London Bridge naar het zuiden. Op de brug raakte het busje meerdere voetgangers. Na de brug komt het busje tot stilstand. Drie mannen stappen uit een rennen Borough Market binnen. Het is een druk gebied, met cafés, restaurants, nabij een druk station. De mannen steken mensen neer. Sommige ooggetuigen melden dat ze zeer lange of zelfs kapmessen bij zich hadden. Om 22.08 uur kreeg de politie de eerste melding binnen. Onmiddellijk rukten gewapende agenten uit. Om 22:16 uur hadden zij de drie aanslagplegers doodgeschoten. De mannen bleken neppe bomgordels te dragen.

De hele aanval duurde amper acht minuten, maar de gevolgen zijn groot. 48 gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht. Families en geliefden van zes dodelijke slachtoffers moeten rouwen dat hun man, vrouw, broer, zus, minnaar is omgekomen tijdens een doodnormale stapavond op een zonovergoten lentedag.

Weer roept premier Theresa May haar Cobra-comité bijeen, waar alle relevantie instanties samenkomen. Ze zullen vergaderen en luisteren naar het advies van de Joint Terrorism Analysis Centre, waar verschillende opsporingsdiensten samen adviseren of het Britse dreigingsniveau opnieuw, voor de tweede keer in twee weken tijd, naar het hoogste niveau opgeschroefd moet worden. Dat zullen ze alleen doen als er vermoedens zijn dat deze mannen deel zijn van een grotere terreurcel die nog actief is.

Twijfel

Toch zal er twijfel ontstaan: hoe moet je dit soort aanslagen voorkomen? Politie en inlichtingendiensten moeten erkennen dat ze geen controle hebben op de drieduizend geradicaliseerde jihadisten, dat ze momenteel niet in staat zijn het gevaar van geradicaliseerde mannen met gewelddadige ideeën voor te zijn. De reeks aanslagen zullen twijfel zaaien. Waar ben ik nog veilig? Op het station? In de metro? In de speeltuin? Het idee dat Britten kunnen vertrouwen op de onzichtbare maar effectieve bescherming van vermaarde veiligheidsdiensten als MI5 zal een deuk oplopen. Zelfs de zeer zichtbare aanwezigheid op straathoeken en drukke plekken van zwaarbewapende politiemannen, tegen de Britse traditie in, kan alleen bewerkstelligen dat terroristen niet in een half uur, niet binnen een kwartier maar slechts in acht minuten tijd hun verderf kunnen zaaien.

Er zullen kritische vragen komen. Vorige week, nadat de politie in Manchester een reeks invallen en arrestaties had verricht, besloten de autoriteiten dat het het dreigingsniveau weer een niveau naar beneden kon worden bijgesteld. Dit betekent nog steeds dat de kans op een aanslag groot is. Toch voelde dat voor veel Britten als een sein van brand meester. Was dat veel te voorbarig? Die vraag zal Theresa May moeten beantwoorden.

Weer zal de premier het land toespreken. May heeft al aangekondigd dat de landelijke politieke campagne van haar Conservatieven gestaakt wordt. Andere partijen zullen dat besluit volgen. Burgemeester Sadiq Khan van Londen heeft gezegd dat hij wil dat de verkiezingen donderdag hoe dan ook doorgaan, zonder vertraging. Democratie mag geen millimeter wijken voor terreur.