Column

Wat boft u toch maar, toppers van Nederland

Topbestuurders die het Rijnlanderschap als keurmerk kiezen, moeten dat verdienen. Maar doen ze dat in Nederland wel?

Lieve mensen die onze grote ondernemingen leiden. U boft toch maar. Wat een klinkende overwinning heeft de Ondernemingskamer u afgelopen maandag bezorgd. U bent de baas in uw bedrijf, heeft de rechter gezegd, ook al bent u niet de eigenaar. De zaak was aangespannen door de onruststokende AkzoNobel-belegger Elliott, die een vergadering eiste om president-commissaris Antony Burgmans te wippen. Onruststokers zoals Elliott of TCI (die in 2007 de overname van ABN Amro forceerde) zijn monddood gemaakt. Ze hebben zich niet te bemoeien met de actuele strategie van de ondernemingsleiding, zoals de beraadslagingen over een overnamebod. Ook de Amerikaanse verfproducent PPG, die een bod op AkzoNobel overwoog, heeft zijn poging gestaakt. De rechter zegt: zelfs een bieder heeft geen recht op onderhandelingen.

Ook wie al 25 jaar een trouwe Akzo-aandeelhouder is, zoals de Amerikaanse vermogensbeheerder Tweedy, Browne, mag niet meepraten. Gaat het bij u op de golfclub ook zo? Of op de tennisvereniging? Dat je 25 jaar contributie betaalt, maar buiten spel staat als iemand een lucratief bod op het clubhuis doet? Tuurlijk, een onderneming is geen democratie, en al helemaal geen tennisvereniging, maar verplicht zwijgen schept een onvolwassen relatie tussen belegger en bedrijf.

U kreeg de zegen van de Ondernemingskamer omdat de rechter gelooft dat u een zogeheten Rijnlander bent. Dat u alle belanghebbenden in en bij een onderneming evenwichtig behandelt. En niet de aandeelhouder voortrekt. Nee, u houdt serieus rekening met werkgelegenheid, met duurzaamheid, met uw rol als financier van onderzoek en ontwikkeling, kortom: u bent een actieve en betrouwbare deelnemer in de lokale en nationale samenleving. U streeft naar waardecreatie op lange termijn en u wilt geen eenmalige beleggershit zijn. Maar bent u dat ook?

Als u het Rijnlanderschap als keurmerk kiest, moet u dat wel verdienen. Doet u dat? Ja, eerlijk antwoorden graag…? Laten ik wat onderwerpen aanstippen.

U kunt niet een bedrijf leiden als ‘Rijnlander’ en zelf ook een kleine of grotere belegger zijn

Uw beloningsbeleid. Het gros van de beursgenoteerde ondernemingen betaalt zijn topmanagers deels een bonus in aandelen. Dat kan niet meer. U kunt niet een bedrijf leiden als Rijnlander en zelf ook een kleine of grotere belegger zijn.

Nog iets. Gematigde en egale verhoudingen domineren ons Rijnland. Dus maximeer het salaris plus bonus voor uw topkader op maximaal twintig keer het gemiddelde in uw bedrijf.

Uw contract. Nu bent u als bestuurder een soort flexwerker voor vier jaar. Zo lang loopt uw arbeidsovereenkomst. Daar maken we een vaste aanstelling van. Maar met een transitievergoeding van 75.000 euro. Gouden handdrukken? Exit.

Duurzaamheid. Wat doet u er echt aan? Dat laat de samenleving in het vervolg beoordelen door de controleur bij uitstek: de Algemene Rekenkamer.

De macht. Wie alle belanghebbenden bij een onderneming recht wil doen, moet ook een evenwichtig samengestelde raad van commissarissen hebben. Dat betekent minimaal drie vertegenwoordigers die andere onderwerpen bewaken dan beleggersbelangen. Bijvoorbeeld een commissaris namens de Nederlandse ondernemingsraad, één namens de Europese OR en één namens klanten of de lokale gemeenschap. Als u meer dan zeven commissarissen heeft, dan moet de helft bestaan uit andere dan financieel geroriënteerde types.

O, die eisen gaan u te ver? Te veel inmenging in het vrije ondernemerschap? Dan laat u zich toch lekker overnemen door een Amerikaanse concurrent.