Vier onderzoeken naar burgerdoden door F-16’s

In februari werd bekend dat het OM twee F-16-bombardementen in Irak onderzoekt waarbij mogelijk burgers omkwamen.

Een F-16 landt voor een militaire oefening op een van de banen van Schiphol. Foto Remko de Waal/ANP

Het Openbaar Ministerie onderzoekt in totaal vier bombardementen door Nederlandse F-16’s op Islamitische Staat waarbij mogelijk burgerdoden vielen. Dat bevestigt het OM vrijdag na berichtgeving van de NOS. Tot nu waren er slechts twee onderzoeken bekend.

Het OM wil niets zeggen over de inhoud en aanleiding van de onderzoeken. Ook kan het niet zeggen wanneer ze zullen worden afgerond. Wel benadrukt het OM dat geen enkel onderzoek heeft geleid tot een strafrechtelijk onderzoek.

Twee onderzoeken reeds bekend

In februari maakte het ministerie van Defensie bekend dat er onderzoek werd gedaan naar twee incidenten waarbij mogelijk burgerslachtoffers zijn gevallen. Vooralsnog gaven alleen de Verenigde Staten toe dat er bij bombardementen van dat land op IS burgerdoden zijn gevallen.

Nederland houdt voorlopig vol dat bij luchtaanvallen van F-16’s geen burgerslachtoffers vielen. NRC-redacteur Floris van Straaten daarover:

“Daarmee zouden hun toestellen wonderbaarlijk doelmatig zijn geweest. De ervaring uit andere oorlogen wees uit dat er gemiddeld bij elke luchtaanval op een groep van tien burgers wel één sneuvelt.”

Nederland voerde tussen oktober 2014 en juli 2016 bombardementen uit op IS. Eerst alleen in Irak, later ook in Syrië. In Irak heeft Nederland ruim 1.300 keer gebruik gemaakt van precisiemunitie. In juli 2016 nam de Belgische luchtmacht de taken over. Nederland heeft al te kennen gegeven in 2018 opnieuw F-16’s te willen leveren, mocht de strijd tegen IS in Irak en Syrië dan nog gaande zijn.

Bombardementen VS-coalitie

De Verenigde Staten maakten vrijdag bekend dat er in totaal 484 burgers zijn omgekomen sinds de start van de door de VS geleide coalitie die strijd tegen IS. De coalitie begon met luchtaanvallen in 2014. Sinds de laatste cijfers, van vorige maand, zijn er ruim 130 nieuwe doden gevallen.

Hoewel de VS bijna 500 burgerdoden rapporteert, schat journalistiek onderzoekscollectief Airwars, te vergelijken met Bellingcat, dat er sinds de bombardementen van de coalitie bijna 4.000 burgerdoden zijn gevallen.