Column

Trump zou de zon zelf nog defunden

Beeld van de Week Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: Planeet Aarde

Twee jaar geleden sprak ik in een Amerikaans plattelandsstadje een christelijke, Republikeins-stemmende jonge man die tegen abortus was. Hij was de oprichter van een bedrijfje in zonne-energie. Booming business, zei hij. Hij droeg trots een gele button met: ‘Solar power created my Missouri job’.

Ik moest aan hem denken toen Donald Trump deze week het klimaatakkoord van Parijs verwierp. Een doodvonnis voor de planeet, zeiden sommigen. Volgens anderen deed Trump gewoon wat zijn kiezers wilden. Ik denk dat beide onjuist zijn.

Veel Trump-stemmers zijn juist gek op schone energie, ze stemden om andere redenen op hem. En dat geldt niet alleen voor die ene man uit Missouri: een grote meerderheid van alle Amerikanen — ruim 85 procent — wil méér wind- en zonne-energie, schreef The Atlantic deze week. Zelfs Trump-stemmers, aldus onderzoek van de universiteit van Yale, steunen de klimaatdeal: bijna de helft is voor ‘Parijs’, slechts ruim een kwart tegen.

Die achterlijke plattelanders ook, ze zijn groenlinkser dan je denkt. Maar op het platteland hebben ze evengoed last van orkanen. Of willen ze banen. En boeren snappen het klimaat. Dan zijn er ook nog veel christenen die zuinig op Gods schepping willen zijn.

Vraag is dus waarom Trump deed wat zijn volk niet eens wil. Paaide hij gewoon de olie-industrie? Zo banaal kan het zijn, hoewel zelfs de Exxon-topman voor ‘Parijs’ is. Het lijkt me eerder iets psychologisch. Trump is typisch zo’n rancuneuze sterveling die de mensheid in zijn val wil meesleuren, zoals Sarah Kendzior opmerkte.

Trumps prestaties bestaan uit stuk maken. Hij probeert het met de pers, de wetenschap, de natuurparken, met alles wat mooi is. Trump zou als hij kon de zon zelf nog defunden.

Lees hier een opinieartikel van bijzonder hoogleraar Marc Davidson: Stuur Trump de klimaatrekening

Lach niet om zijn spelfouten, die slechts aantonen dat hij een mens is — we moeten hem eerder zien als een zelfmoordterrorist met macht of als een rancuneuze kleuter die torens omduwt. En de allermooiste toren die hij gaat omduwen, is de planeet aarde zelf.

Denkt hij, tenminste. Maar de aarde is groot en oud en er wonen veel pientere mensen.

Een halve eeuw geleden vlogen deze mensen naar de maan. Daar plantten ze eerst, heel nationalistisch nog, een Amerikaanse vlag. Maar later keken ze om zagen ze de aarde. En ze maakten een foto. En van die foto werden ze heel week en gingen ze geloven in milieu en wereldvrede.

Het was de beroemde Blue Marble-foto uit 1972, gemaakt door de Apollo 17-missie. Voor het eerst zagen we onze planeet van een afstand. Een roestbruin, blauw, wit zelfportret, heel fragiel en omringd door zwart niks.

En we zagen dat we in hetzelfde schuitje zaten, een heel pragmatische overweging.

Het resultaat zag je deze week op een wereldkaart van landen die het akkoord van Parijs steunden. Nog geen halve eeuw na die foto, hebben vrijwel alle landen zich verenigd. Alleen de VS, Syrië en Nicaragua kleurden rood: die deden niet of niet meer mee.

De kaart was schokkend voor wie Amerika nog ziet als baken. Maar ‘het goede nieuws is dat het overgrote deel van de wereld niet in de werkelijkheid van Donald Trump leeft’, zoals Jelmer Mommers schreef op de Correspondent. China, bijvoorbeeld, wil liefst 360 miljard dollar steken in schone energie. Amerika is de wereld niet meer.

En Trump is Amerika niet. Hij zorgde deze week juist onbedoeld voor een hernieuwde vastberadenheid om die planeet te redden. „One man cannot destroy our progress”, zei Arnold Schwarzenegger bijvoorbeeld in een strijdbaar filmpje. Elon Musk, maker van raketten, elektrische auto’s en zonne-energie, trok zich terug uit Trumps adviesraad. Het Amerikaanse Weather Channel bracht deze week, naast het gewone weerbericht, allerlei brekend klimaatnieuws. Ongekend, weermannen die in jaren spreken.

Die oude foto van planeet aarde is inmiddels een cliché. Maar die ‘Blue Marble’-gedachte bloeit weer. Klimaatverandering is de gemeenschappelijke vijand die we zochten, of we nu China zijn of een zonneboer uit Missouri, wiens bedrijfje trouwens, zag ik op Facebook, groeit als kool.

De NASA maakte later nieuwere foto’s van de aarde. Zoals deze hierboven, bij nacht, de Black Marble. Wat zijn die gelige stipjes? De gloeiende sintels van een dode planeet? Nee, die lichtpuntjes, dat zijn wij, de meerderheid.