De Nederlander die in het tennis zoekt naar die éne diamant

Marijn Bal

Petra Kvitova, Victoria Azarenka, Monica Puig, Catherine Bellis: ze worden allemaal begeleid door Marijn Bal. „Ik ga naar bed, denk aan mijn werk, ik word wakker, en denk aan mijn werk.”

Marijn Bal zit woensdagmiddag in de spelersbox op baan twee, omgeven door de aanhang van Kiki Bertens. Hij is hier voor haar tegenstander, Catherine Bellis, een 18-jarig Amerikaans supertalent dat hij begeleidt voor het managementbureau IMG. Als Bellis de eerste set pakt, verschijnt op de telefoon van Bal een e-mail van de persafdeling van Roland Garros: als ze het duel wint, zijn er acht verzoeken voor tv-interviews.

Bal moet snel schakelen, waar zal ze haar verhaal doen? Hij antwoordt: de BBC, zodat het Britse publiek haar leert kennen voor haar debuut op Wimbledon volgende maand. En Tennis Channel, met een bereik van 52 miljoen Amerikaanse huishoudens. Bellis wint. Vanaf dat moment is het „gekkenhuis”, zegt hij. Dit is, in zijn woorden, de „next American superstar”.

Marijn Bal (32) praat in Engelse krachttermen. Over het invloedrijke Amerikaanse IMG, dat zo’n tachtig tennissers onder contract heeft, zegt hij: „We work with the best, because we are the best.” Zijn stal is gevuld met toppers, hij is manager van grandslamwinnaressen Victoria Azarenka en Petra Kvitova, en Monica Puig, die goud won bij de Spelen in Rio. Bij de mannen begeleidt hij de Cyprioot Marcos Baghdatis en het Noorse talent Casper Ruud (18).

Bal is een onopvallende verschijning op Roland Garros, in zijn korte broek, poloshirt en sneakers. In zijn jeugd wilde hij prof worden, maar hij was „een heel middelmatige tennisser”. De zakelijke kant van de sport trok hem. „Toen ik twaalf was, wist ik van alle tophonderdspelers met welke rackets en kledingsponsor ze speelden.” Hij vertrekt op zijn negentiende naar de VS, volgt studies sportmanagement en marketing, speelt collegetennis en regelt een stage bij IMG.

Lees ook: Bertens verloor van Bellis op een zure dag voor de Nederlandse tennissers. Een kroniek.

Dit is zijn tiende jaar bij het bureau, gevestigd in Bradenton, Florida. Bal – geboren in Amersfoort, opgegroeid in Zutphen – leeft zijn American dream. „Ik ga naar bed, denk aan mijn werk, ik word wakker, en denk aan mijn werk.” Spelers beschouwt hij als zijn familie.

De eerste jaren wordt hij bij IMG klaargestoomd, als assistent onder landgenoot Olivier van Lindonk, die Kei Nishikori en Garbine Muguruza begeleidt. Bal: „Als Nishikori in Tokio verloor was het in Florida drie uur ’s nachts. Dan ging mijn telefoon: kan je nu tickets boeken? 24 uur per dag sta je aan.”

Als manager is hij „een soort quarterback, ik leg alle puzzelstukjes samen”. Hij ‘bouwt’ een merk rond een speler, voert de contractonderhandelingen met bedrijven, formeert het coachingsteam. En is de fixer van kleinigheden, zoals nieuwe schoenen en tickets voor familie.

Het draait om relaties

Donderdag, 13.00 uur. Bal loopt uit de spelerslounge, achter Bellis aan, beveiligers voorop. Snel lopen ze naar het ‘RG Lab’, een entertainmentruimte bedoeld voor een ‘Roland Garros-ervaring’. Jonge bezoekers nemen plaats naast Bellis, voor een ‘selfiemachine’. Bal kijkt toe. „Dit is allemaal nieuw voor haar.”

Deze wereld draait om relaties, zegt Bal. Hij kent Bellis sinds ze elf is, hij zag haar spelen op de Orange Bowl, een bekend jeugdtoernooi. Door de jaren heen heeft hij een band opgebouwd met haar en de ouders. Hij sloot in september een contract met Bellis, nadat ze de derde ronde had bereikt op de US Open.

Bellis wordt na een kwartier weer weggeleid. Het is „altijd zoeken naar de x-factor”, zegt Bal. In Bellis’ geval is dat: „Amerikaanse, leuk meisje om te zien en praat makkelijk.” Zijn verwachting: ze haalt minimaal toptien. Bedrijven heeft Bal de afgelopen jaren warm gemaakt voor haar verhaal – ‘opleiden’, noemt hij dat: „Laten zien wie zij is.” Ze is nog niet verbonden aan grote merken, op twee materiaalsponsors na. Bal schudt zijn hoofd, nu is nog niet het moment om zakelijk toe te slaan.

Hij noemt het voorbeeld van Maria Sjarapova. Voordat zij in 2004 op haar zeventiende Wimbledon won, was haar manager Max Eisenbud, nu collega van Bal, in gesprek met Motorola over een sponsordeal. Die kwam er niet, maar het bedrijf leverde wel jaarlijks vijf telefoons. Toen ze na de Wimbledon-titel op de baan haar moeder probeerde te bellen, kwam het toestel vol in beeld. Bal: „De volgende ochtend belde Motorola, binnen twee dagen hadden ze een miljoenendeal. Alles draait om timing.”

Vrijdag werd Bellis’ derderondepartij tegen Caroline Wozniacki afgebroken vanwege regen, bij een stand van 2-6 en 5-2. Ze heeft de toekomst, ze is de jongste in de tophonderd en gaat in snel tempo richting topdertig. Bal brengt Bellis voorzichtig, wil haar niet bij voorbaat te ‘groot’ maken door veel interviews te geven. „Don’t open your mouth if you can’t back it up”, is zijn motto. The New York Times kon haar pas in maart interviewen, na vele verzoeken.

Held van Puerto Rico

Scouten van talenten is de basis, de goudader van een goede manager. De eerste speler die Bal contracteert is Monica Puig (23) uit Puerto Rico, in 2012. Hij ontdekt haar in het juniorencircuit. Haar fanatisme, het emotionele, het harde werken: Bal ziet iets in haar. „Een ruwe diamant.”

De bekroning komt in augustus 2016 in Rio, waar ze Puerto Rico de eerste olympische titel ooit bezorgt. Het land feest, een heldin is geboren, ze wordt per open bus door hoofdstad San Juan gereden voor de huldiging. Bal slaapt nauwelijks in de weken erna. „Dan kom je echt heel dicht bij een knock-out. Er bleven maar e-mails komen.” CNN, The Tonight Show, The New York Times – velen wilden iets van haar.

Beelden van de olympische finale van Puig:

„Het liefste zou ik dan met haar om de tafel zitten en” – hij slaat op zijn handen – „deals, deals, deals sluiten. Maar je probeert ook het leven van zo’n meisje weer op orde te brengen.” Hij komt veel in Puerto Rico, noemt het zijn tweede thuis. Hij heeft vijf goede sponsordeals voor Puig weten te sluiten, na Rio. „Latijns-Amerika opende zich voor haar, dat is een nieuwe, enorme markt voor ons.” Puig is een beetje zijn „baby”, zegt Bal. „Door haar heb ik kunnen groeien. Daarna zijn Kvitova en Azarenka gekomen.”

De hand van Kvitova

Hij heeft twaalf hectische maanden achter de rug: Azarenka die vorig jaar juni zwanger bleek te zijn, het goud van Puig en de messteek in Kvitova’s linkerhand (waarmee ze slaat) bij een overval in december. Bal werd om vijf uur ’s ochtends gebeld door Kvitova, vanuit Tsjechië. Ze onderging een operatie van vier uur. „De dokter zei: of ze ooit nog kan tennissen, kan ik moeilijk zeggen.”

Deze week maakte Kvitova een emotionele rentree in Parijs, na ruim vijf maanden. Ze kan nog geen volledige vuist maken, vertelt Bal. „Eigenlijk is het een wonder dat nu al terug is. Ze heeft veel littekens, maar het is mooi geheeld.”

Serena Williams en Sjarapova staan, in status, boven de rest van het vrouwenveld. „Als je het over een mondiaal merk hebt, zijn Serena en zeker Maria een verhaal apart. Maar in de tennisbusiness gaat het niet alleen om twee spelers. Azarenka en Kvitova hebben een enorme marktwaarde voor toernooien en de regio waar zij vandaan komen.”

Kvitova tekende hij in 2014 net voordat ze haar tweede Wimbledon-titel won. Hij lacht. Timing. Azarenka, in december bevallen van een zoon, maakt half juni haar rentree in Mallorca. „Ik denk dat ze nog grand slams kan winnen. Ze is zo gemotiveerd, ongelofelijk.”

Kvitova wint haar tweede Wimbledontitel in 2014:

Het is een zoektocht naar „global icons”. Buitengewoon, in dat licht, zijn de Zuid-Afrikaanse zusjes Zoe (14) and Isabella (12) Kruger. Twee megatalenten en de dochters van rugbyheld Ruben Kruger, die in 1995 wereldkampioen werd met Zuid-Afrika en werd geportretteerd in de film Invictus. In 2010 overleed hij aan een hersentumor.

Thomas Högstedt, oud-coach van Sjarapova, ontdekte de zusjes. Bal, die ze al kent sinds ze zes en acht zijn, haalde ze in 2014 naar Florida. „Hun moeder belde mij op: het is zo moeilijk voor ons in Zuid-Afrika, er is hier geen toekomst voor ons. Het is ideaal voor ons als we naar Amerika komen.” Daar trainen ze op de vermaarde Nick Bollettieri Academy. De verwachting bij velen: dit worden de nieuwe Serena en Venus Williams. Bal heeft goud in handen, al moet het nog gesmolten worden.