De golfbaan waardoor Trump een hekel aan Europa kreeg

Ierland

Als Donald Trump in 2014 een golfbaan aan de Ierse westkust overneemt, wordt hij binnengehaald als een verlosser. Maar daarna kreeg hij ruzie met de gemeente.

Het Ierse golfresort van Donald Trump, aan de kust bij Doonbeg.

De Europese kwelgeest van Donald Trump laat zich niet zien aan het strand van Doughmore Bay. Krabbetjes schieten weg. Op een duinpan rusten scholeksters, oranje snavels in de oceaanwind. Leven genoeg aan de West-Ierse kust. Maar de vertigo angustior, de nauwe korfslak? Die is onmogelijk te spotten voor een leek. Toch is het de aanwezigheid van dit beestje van een paar millimeter groot die de plannen van Donald Trump heeft verstoord en de afkeer van de 45ste president van de Verenigde Staten van de Europese Unie heeft versterkt.

Dat liet Trump opnieuw merken toen hij vorige week op bezoek was in Europa. In een gesprek met de Belgische premier Charles Michel had hij lof voor de kwaliteit van Belgische pralines, maar hekelde hij de Europese regeldrang. De projectontwikkelaar die president werd klaagde bij Michel dat het in Ierland 2,5 jaar duurde voordat hij ‘toestemming’ had van de EU voor de bouwplannen bij zijn resort in Ierland, schrijft de Belgische krant Le Soir op basis van anonieme bronnen die aanwezig waren bij de ontmoeting.

Typisch Trump: de werkelijkheid ligt anders. Ja, hij heeft een resort in Ierland. Ja, hij heeft ruzie gekregen over bouwvergunningen. Nee, de twist ging niet over toestemming van de Europese Unie.

Wie wil weten hoe het wel zit, moet naar Doughmore Bay.

Als een verlosser werd projectontwikkelaar Donald Trump onthaald in Ierland in 2014. Voor het eerst kwam de Amerikaanse miljonair hoogstpersoonlijk zijn nieuwe bezit inspecteren. Voor 8,7 miljoen euro had hij buiten Doonbeg aan de ruige Ierse westkust een golfresort gekocht. Best deal ever, volgens Trump. De vorige Amerikaanse eigenaren kregen ruzie en moesten van het bezit af.

Trump wilde investeren, de golfbaan opknappen en meer luxe bieden voor vermogende Amerikaanse toeristen. Dat was een verhaal waar de Ieren wel oren naar hadden. De economie had zware jaren achter de rug, met een recessie, een geklapte huizenmarkt en de vernedering om voor 85 miljard euro aan het Europese noodhulpinfuus te moeten.

Ierland rolt de rode loper uit

Toen de deur van de Boeing 757 van Trump op de tarmac van Shannon Airport openging, lag de rode loper klaar. Een harpist speelde Ierse muziek. De minister van Financiën Michael Noonan stond klaar onderaan de trap. Iedere kans om investeringen naar Ierland te halen, werd serieus genomen.

De New Yorkse zakenman met Keltische roots kondigde aan 45 miljoen euro in Doonbeg te investeren om er de beste golfbaan ter wereld van te maken. Hij wilde het hele jaar door werk bieden aan 250 tot 300 mensen, waarmee hij de grootste werkgever in Doonbeg en omstreken werd. Om zijn bezit te markeren, wappert voor de ingang van het resort een zwarte banier met het logo van het hotelbedrijf van Trump, vergezeld door de Amerikaanse stars and stripes en de Ierse driekleur.

De mensen hier reageren op Trump zoals de staalarbeiders in West-Virginia: aan zijn beloftes trekt men zich op

Rita Meade, eigenaar Bed & Breakfast in Doonbeg

De verwachtingen waren hooggespanen in Doonbeg, vertelt Rita Meade. Zij is een generatiegenoot van Trump. En ook zij werkt hard. Ze runt al meer dan twintig jaar een Bed & Breakfast en een kookschool op tien minuten rijden van het resort. Als mannen golfen, komen de vrouwen bij haar een cursus doen. Dan leert ze hun Iers sodabrood maken.

„De eurocrisis heeft hier huisgehouden”, zegt Meade in de keuken. „De dorpsstraten raakten leger. Mensen kochten hun vlees niet meer bij de boer of slager, maar bij de Aldi. Zelfs hun vis kwam niet meer van de lokale vissers maar van de Lidl. Bedrijven gingen failliet”, analyseert ze. „De mensen hier reageren op Trump net zoals de staalarbeiders in West-Virginia die ik op het journaal zie: aan zijn beloftes trekt men zich op.”

Plannen voor een muur

De grootste kracht van het golfresort in Doonbeg is dat de holes middenin de duinen liggen, pal aan zee. Zo hoort de sport beoefend te worden: het was immers in de duinen van Schotland in de vijftiende eeuw dat edellieden ronde steentjes richting een gat sloegen.

De ligging is ook de achilleshiel. Zwaar weer had in 2013 en 2014 grote schade aangericht. Erosie heeft de green van de veertiende hole weggevaagd en een gat van zes tot acht meter geslagen bij de vijfde hole. Ook de achttiende hole is onbespeelbaar geworden.

Kort na aankoop ging Trump over tot actie. Aanvankelijk raadden zijn adviseurs aan met zand de duinpannen te verhogen. Zo geschiedde. Vrachtwagens dumpten zand op het strand om de golfbaan te beschermen, tot woede van de gemeenteraad, die Trump maande de werkzaamheden stil te leggen: hij had geen toestemming.

In 2016, toen Trump begon aan zijn politieke opmars, kwamen de adviseurs van de Amerikaanse projectontwikkelaar met een groter plan. Er moest een muur verrijzen tussen het strand en duinen. Alleen een barrière van steen met een hoogte van drie tot vier meter en een lengte van 2,5 kilometer was adequate bescherming tegen de zee, meenden de adviseurs.

Nu werd de milieubeweging wakker, zegt Tony Lowes. Hij is directeur van actiegroep Friends of the Irish Environment. Lowes is tegen de plannen om in de duinpannen in te grijpen. Duinen horen van gedaante te veranderen, vinden zij. Daarmee zijn ze een grote tegenstander van Trump.

Ooit was dat anders. In 2014 kreeg Lowes een telefoontje. Donald Trump aan de lijn. Lowes voerde in die tijd actie tegen de komst van een windmolenpark voor de kust. Hij was tegen, omdat er een schadelijk chemisch goedje gebruikt zou worden. Trump vreesde voor zijn uitzicht. „Hij belde om te kijken of we bondgenoten konden zijn. Hij vroeg of wij hulp nodig hadden”, zegt Lowes. Uiteindelijk zegden de windmolenbouwers toe het coatingmiddel niet te gebruiken.

Voor Lowes tekende het telefoontje van Trump zijn aanpak: fel, uit op een dealtje, opportunistisch. „Dat zie je nu ook. Het idee om een muur te bouwen laat zijn hypocrisie zien.”

Hij belde om te kijken of we bondgenoten konden zijn. Hij vroeg of wij hulp nodig hadden

Tony Lowes, directeur Friends of the Irish Environment

Trump schokte de wereld deze week door de Verenigde Staten terug te trekken uit het klimaatakkoord van Parijs, tot woede van progressieve wereldleiders als Angela Merkel, Emmanuel Macron en Jean-Claude Juncker. Lowes: „Als politicus negeert Trump de gevaren van klimaatverandering, tegelijkertijd is hij als projectontwikkelaar in Ierland bereid miljoenen neer te leggen om dezelfde gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan.”

De aandacht voor de plannen voor de muur ging de wereld over. The Washington Post schreef erover, net als Al Jazeera, Politico en The Guardian. Steeds meer milieukundigen en experts bemoeiden zich met de zaak. Sommigen hadden lokale belangen, zoals de surfvereniging, sommigen wilden vanuit de VS niets liever dan Donald Trump dwars zitten. Hun adviezen, onderschreven door de Ierse natuurbescherming, komen erop neer dat de duinen zeer kwetsbaar zijn. De nauwe korfslak is bedreigd en beschermd door de Europese Habitatrichtlijn.

Als gevolg van de bezwaren en de bescherming die de Habitatrichtlijn biedt, weigert de gemeenteraad van County Clare toestemming te verlenen. Lowes: „Door alle aandacht hebben we zo veel wetenschappelijke onderbouwing ontvangen, dat ik verwacht dat de raad nooit toestemming gaat geven.”

Dat beseffen de adviseurs van Trump ook. Ze zwakken hun voorstel in 2016 af en willen nu een kunstmatige duin creëren van achthonderd meter lang die bescherming moet bieden. Opnieuw is de gemeenteraad kritisch. Eind februari eiste de raad wederom om meer opheldering over de milieu-effecten.

Trump heeft intussen zijn interesse in het project verloren. Formeel heeft hij voor zijn aantreden als president het eigendom overgedragen aan zoons Eric en Donald junior. In een interview begin dit jaar met The Times doet hij luchtig. „Nu kan het mij niks meer schelen”, zei hij. En hij kreeg een grote afkeer van hoe, in zijn ogen, de Europese Unie te werk gaat. „Ze gebruikten milieu-trucjes om een project tegen te houden. Ik vond het een nare ervaring. Ik denk niet dat dit goed is voor een land als Ierland. Weet je wat ik deed? Ik zei: forget about it.”

Ongekende verandering

In dorpskroeg T. Tubridy’s Bar & Restaurant in Doonbeg is kastelein Tommy Turbridy een gemoedelijke man. Maar op de activisten is hij woedend. Weten die mensen niet hoeveel goeds Trump hier gedaan heeft? „In drie jaar tijd is er veel veranderd”, foetert Tubridy. „Het hotel is het hele jaar door open. En het zit nu zelfs in de winter vol.”

Dat klopt, blijkt bij een bezoek aan het resort. In de meeste luxueuze kamers, met balzalen van badkamers, Ierse aquarellen aan de muur en nachtkastjes in Chinese stijl, brandt licht. ’s Avonds zit brasserie Trumps vol welgestelde koppels uit Dublin en Amerikaanse vriendengroepen.

’s Ochtends wordt er ontbeten in de Members Club, een zaal met Chesterfield-fauteuils en houten lambrisering. Gasten lezen op hun iPad de digitale New York Times, waar ze gratis toegang tot hebben tijdens hun verblijf in het Trump-hotel. Zelfs op een mistige dag zeulen mannen in felroze poloshirts golfclubs naar de eerste tee.

Het hotel wordt goed gerund en dat betekent betere zaken voor de middenstand in Doonbeg. Tommy Tubridy: „Ik heb een nieuwe kok aangesteld, de kaart aangepast, meer mensen in dienst genomen.”

Mijn kinderen kunnen hier blijven. Ze werken in de zaak. Zonder Trump was dat onmogelijk geweest

Tommy Turbridy, kastelein T. Tubridy’s Bar & Restaurant in Doonbeg

Trubridy tapt een pint Guinness voor de bezoekende journalist. Stamgasten krijgen hun naam in de dikke schuimkraag getapt, passanten een Ierse shamrock. „Door de komst van Trump zitten meer kinderen op de basisschool omdat de Poolse tuinmannen die de golfbaan verzorgen hun gezin meenemen. De restaurants van het complex kopen zo veel mogelijk vlees, vis en groente van lokale boeren en vissers.”

Toch is het dubbel, weet men in Doonbeg. Iedereen hier heeft wel een familielid in de Verenigde Staten. Lang niet alle Ierse verloren zonen zijn legaal naar de VS getrokken. Naar schatting wonen er 50.000 Ieren in Amerika zonder verblijfsvergunning. Ze wonen doorgaans in de door Trump verafschuwde sanctuary cities als Boston en Chicago.

De harde aanpak van ongedocumenteerde migranten die Trump voorstaat, zorgt in Ierland voor onrust. Daar praat Doonbeg liever niet over. „Ik ben geen Amerikaan. Ik ga niet over de politiek daar”, zegt Tommy Tubridy. Wat hij wel weet, is dat zijn neef een restaurant heeft in een ander deel van Ierland. Zijn vier kinderen zijn verhuisd naar Australië om werk te vinden. Tubridy: „Mijn kinderen kunnen hier blijven. Ze werken in de zaak. Zonder Trump was dat onmogelijk geweest.”