Christie’s veilt fameus politiek schilderij van Max Beckmann

Kunstmarkt

Het in Amsterdam opgezette doek Hel van de Vogels van de expressionist Max Beckman wordt geveild. Verwachte opbrengst: zo’n 35 miljoen euro.

Het is een van de beroemdste schilderijen tegen de nazi’s en het werd in 1938 deels in Amsterdam gemaakt. Op 27 juni veilt Christie’s in Londen Hel van de vogels, een groot doek van de Duitse expressionist Max Beckmann (1884-1950). Het veilinghuis verwacht een recordopbrengst van zo’n 35 miljoen euro.

Beckmann, die nazi-Duitsland in 1937 ontvluchtte en tien jaar in Amsterdam verbleef, zette de vogelhel op in zijn atelier aan het Rokin en voltooide het in Parijs.

Het doek toont een onderwereld waarin monsterlijke roofvogels mensen folteren. Op de voorgrond kerft een oranje vogel met een mes lijnen in de rug van een naakte man, die aan handen en voeten gebonden op een tafel ligt.

Beckmann maakte het doek nadat de nazi’s vele honderden moderne kunstwerken uit Duitse musea hadden verwijderd, omdat ze niet beantwoorden aan het beeld van de esthetisch en moreel juist geachte ‘arische’ kunst. De verbannen kunstwerken reisden in 1937 in een door de nazi’s georganiseerde tentoonstelling onder de noemer Entartete Kunst langs twaalf steden in Duitsland en Oostenrijk.

Hel van de vogels wordt voor het eerst geveild. Jay Vincze, hoofd van de afdeling impressionistische en moderne kunst bij Christie’s vergelijkt het met Picasso’s Guernica. „Het is een van de meest politiek beladen schilderijen van zijn tijd.”

Beckmanns verblijf in Nederland heeft maar weinig sporen nagelaten. Van de bijna driehonderd schilderijen die hij in Amsterdam maakte, bezit het Stedelijk Museum Amsterdam er één: het Dubbelportret met Quappi (1941). De kostbaarste Beckmann, Zelfportret met Hoorn (1938), bracht in 2001 23 miljoen euro op. (NRC)