Ontsteking in de darm is aan te tonen via aangepaste E.coli in de poep

Ontsteking in de darm? Dan zorgt een aangepaste bacterie in het petrischaaltje voor een blauwe kleur - in dit geval het woord ‘memory’. Foto Wyss Institute/Harvard University

Een ingeslikte en na verloop van tijd weer uitgepoepte genetisch gemodificeerde bacterie kan verraden of er een ontsteking in de darm zit. Dat blijkt uit een proef met muizen door Pamela Silver van Harvard Medical School in Boston (Nature Biotechnology, 29 mei). Het doel van deze techniek is een beter beeld te krijgen van wat er in de darmen gebeurt bij onbegrepen aandoeningen. Silver vervaardigde met genetische technieken een E.coli-bacterie die reageert op de stof tetrathionaat, een zwavelverbinding die ontstaat door zuurstofradicalen die vrijkomen bij ontstekingen. Ze bouwde twee genetische componenten in de bacterie: een schakelaar die reageert op tetrathionaat en een geheugen-element dat verandert in reactie daarop. De veranderde staat van het geheugenelement is vervolgens simpel te detecteren met een kleurreactie: bacteriën die in aanraking geweest zijn met tetrathionaat kleuren blauw.

Dit soort verklikkerbacteriën waren al eerder gemaakt, maar nooit was getest of ze langdurig zouden blijven werken. De nu gebruikte E.coli-stam vestigt zich makkelijk in de darm. Hij bleek tot zes maanden lang trouwhartig Salmonella-infecties bij muizen te kunnen detecteren, eenvoudig via een kleurproefje op de keutels. De geprogrammeerde E.coli-bacterie bleek ook in staat niet door bacteriën veroorzaakte infecties aan te tonen. Deze doen zich bijvoorbeeld voor bij een prikkelbare darm.

Silver hoopt dat de techniek zich leent voor de opsporing van allerlei ziekten en aandoeningen bij mensen, waaronder darmtumoren. Of dat snel gebeurt is lastig te zeggen, schrijft ze in een e-mail. „Veel hangt af van de publieke acceptatie van genetisch gemanipuleerde organismen en de veiligheid ervan. En we moeten verder testen hoe betrouwbaar de bacteriën zijn.”