VS uit Parijsakkoord: ‘Amerika verdient beter’

Besluit Trump

Het klimaatakkoord tast volgens Trump soevereiniteit van de VS aan en is nadelig voor de economie.

President Donald Trump donderdag in de Rose Garden van het Witte Huis, waar hij aankondigde dat de VS uit het klimaatakkoord van Parijs stappen. Foto Kevin Lamarque/Reuters

Met zijn aankondiging dat de VS zich terugtrekken uit het klimaatakkoord van Parijs heeft president Donald Trump donderdag de internationale gemeenschap getrotseerd. Hij komt een belangrijke belofte aan zijn kiezers na. Op de persconferentie in de tuin van het Witte Huis herhaalde de president wat hij tijdens zijn campagne keer op keer heeft gezegd: „Amerika verdient een betere deal.”

Trump zei dat hij tegelijk met het vertrek uit het akkoord internationale onderhandelingen wil beginnen voor een nieuw akkoord, dat eerlijker is voor de VS. „Als dat lukt, zou dat geweldig zijn”, zei Trump. „Zo niet dan is dat ook prima.” Hij nodigde de Democratische Partij uit om te overleggen over de aard van dit nieuwe akkoord.

Het klimaatakkoord is slecht voor Amerika en tast de soevereiniteit van zijn land aan, zei Trump. „De tijd dat de VS alleen besluiten nemen die goed zijn voor andere landen is voorbij.” Het akkoord van Parijs legt de VS veel grotere beperkingen op dan bijvoorbeeld China en India, aldus de president, en verzwakt daardoor de Amerikaanse concurrentiepositie.

Trump houdt van steenkool, liet hij tijdens de campagne keer op keer weten, en hij herhaalde het deze donderdag. Opnieuw beloofde hij zich in te zetten voor „schone kolen” – ook al blijft onduidelijk wat hij daarmee bedoelt. En ook al concluderen economen dat steenkool niet het slachtoffer is van klimaatbeleid maar van concurrentie met in de VS overvloedig aanwezig schaliegas.

Trump negeert Ivanka

Met zijn besluit negeert Trump belangrijke stemmen in zijn eigen entourage. In de eerste plaats die van dochter Ivanka, die eerder een gesprek organiseerde tussen haar vader en oud-vicepresident en klimaatgoeroe Al Gore. Maar hij negeert ook de waarschuwing van zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson, de vroegere topman van het grootste commerciële olieconcern ter wereld, Exxon, die vreest dat de VS hun diplomatieke krediet ook op allerlei andere terreinen kunnen verliezen.

Belangrijker is dat Trump met zijn besluit de wereldgemeenschap een klap in het gezicht heeft gegeven. In de eerste plaats China en Europa, die al hebben laten weten dat ze ook zonder de VS doorgaan op de weg naar duurzame energie. En de rest van de bijna 200 landen die eind 2015 een ‘historisch’ akkoord sloten. „Dit is de dag dat Amerika zijn leidende rol in de wereld opgeeft”, zei een commentator tegen CNN.

Trump negeert ook Amerikaanse bedrijven, van Microsoft en Apple tot grote oliemaatschappijen, die de president bestookten met smeekbedes om te blijven. ‘Parijs’ kan bedrijven op korte termijn geld kosten, maar daar staat nu meer onzekerheid op lange termijn tegenover. Veel bedrijven moeten zich nu afvragen of het verstandig is om internationaal klimaatbeleid te negeren.

4 november 2020

Trump verlaat het akkoord langs de officiële weg. Dat betekent dat hij pas op 4 november 2020 (drie jaar na de inwerkingtreding, plus één jaar voor het echte vertrek) van het akkoord af is – één dag na de volgende presidentsverkiezingen.

Maar dat maakt niet veel uit, want hij legt alle afspraken van Obama naast zich neer. Die reageerde meteen met een verklaring: „Ik ben ervan overtuigd dat onze staten, steden en bedrijven hun verantwoordelijkheid zullen nemen [...] voor de ene planeet die wij hebben.”

De vraag is welke rol de VS in de onderhandelingen gaan spelen, als de vormgeving van het akkoord nader wordt ingevuld. Zullen ze iedere serieuze vooruitgang proberen te blokkeren? Die houding heeft het klimaatbeleid jaren vertraagd.