VPRO biedt Eerste Hulp Bij Iets Doen

‘Tijd om op te staan’, schreef Rutger Bregman (De Correspondent) kort na de overwinning van Trump in november. „Stop initiatieven te liken en zet je ideeën om in daden”, schreven drie twintigers enkele dagen later in NRC. Op de twee opinie-artikelen kwamen veel vergelijkbare reacties: ja, ook ik voel die beklemmende onrust en wil iets doen, maar maak het praktischer. Wát dan?

Onder hen schrijver en radiomaker Nikki Dekker. Haar driedelige podcastserie Iets doen, hoe doe je dat? (VPRO Dorst) begint met een opname van zichzelf terwijl het nieuws nog moet doordringen. „Het is 9 november en het ziet ernaar uit dat Donald Trump president gaat worden”, fluistert ze bangig, als in het audiodagboek van iemand die diep in het woud is verdwaald en de hoop verliest ooit nog de weg naar huis terug te vinden.

Vrij snel daarna kwam de behoefte aan actie. Iets doen, in plaats van toe te kijken hoe een impulsieve, over aanranding opscheppende president zijn stinkende best doet het klimaat om zeep te helpen. Ze begon de ‘hoe dan’-vraag in haar omgeving te stellen, en daarna ook aan mensen die op allerlei manieren al in actie waren gekomen: als politicus, vrijwilliger, activist, demonstrant of kunstenaar.

In die gesprekken stelt ze zichzelf effectief op als de twijfelende beginner, ernstig verontrust door hoe de winden waaien maar geveld door een gevoel van machteloosheid. Twee vragen komen steeds terug: hoe begin je en hoe verzeker je je ervan dat het zin heeft?

Wat je in elk geval níet moet doen, zegt een van de mensen bij wie Dekker te rade gaat, is in de „hashtag-cultuur” blijven hangen. Iets lezen, je boos maken, er een tweet over uitsturen en verder gaan met je dag. Wat je wél moet doen? Kunstenaar Tinkebell heeft van iedereen de simpelste formule: voldoende tijd en voldoende inzet. „Dan los je alles op.” Alle anderen zeggen: je moet je verenigen. Pas als gelijkgestemden zich samen inzetten voor waar ze in geloven, kan er iets verschuiven.

Dekker gaat van hot naar her, juist omdat ze zelf niet blijkt te weten wát ze nu precies wil oplossen. Het gaat over feminisme, het klimaat, populisme, ongelijkheid. Maar dat werkt goed: het is simpelweg het brein van een jonge, geëngageerde vrouw die net als veel generatiegenoten de bittere noodzaak voor het eerst voelt en besluit bij nul te beginnen.

Na drie afleveringen klinkt ze in elk geval hoopvoller dan op 9 november, met allerlei (kleine) plannen op stapel. En if all else fails: Nikki Dekker maakte van haar dadendrang een podcast.