Streven naar een meerderheidskabinet

Informateur Tjeenk Willink

De nieuwe informateur Tjeenk Willink wil het werk van zijn voorganger niet overdoen. Niet alle partijen mogen bij hem langskomen.

Op zijn eerste werkdag als de nieuwe informateur zei Herman Tjeenk Willink „in eerste instantie” te streven naar de formatie van een meerderheidskabinet. Hij is daarom begonnen met gesprekken met de leiders van de vijf partijen die daarbij ook bij zijn voorganger Edith Schippers in beeld kwamen. Tjeenk Willink sprak woensdagmiddag al met VVD-leider Mark Rutte en Sybrand Buma van het CDA. Deze donderdag volgens één-op-ééngesprekken met de fractievoorzitters van D66, GroenLinks en ChristenUnie. Daarna zal hij hen mogelijk in verschillende combinaties uitnodigen, zei Tjeenk Willink op zijn eerste persconferentie woensdagochtend. Het lijkt hem overbodig om ook opnieuw uitvoerig met de leiders van de andere Tweede Kamerfracties te spreken. Hij zal hen telefonisch op de hoogte stellen van zijn plan van aanpak.

Rutte noch Buma wilde na afloop van hun gesprek er inhoudelijk iets over kwijt. Volgens Rutte zit de formatie 75 dagen na de verkiezingen in een „hele ingewikkelde fase”.

Tjeenk Willink ziet de komende besprekingen als een tussenfase, zei hij woensdagochtend. Hij wilde geen indicatie geven hoe lang het proces onder zijn leiding gaat duren en ook niet speculeren over welke combinatie van partijen het meest kansrijk is. Volgens Tjeenk Willink, als voormalig vice-voorzitter van de Raad van State veelvuldig betrokken bij eerdere formaties, zijn er altijd fases „waarbij je pas aan het eind het resultaat kan zien”. Tijd noemde hij „de minst interessante factor.”

De 75-jarige Tjeenk Willink verwacht niet dat hij zelf de onderhandelingen over een volgende combinatie zal begeleiden. Hij hoopt in deze tussenfase eraan bij te dragen dat „fractievoorzitters conclusies trekken die ze anders niet kunnen, willen of durven trekken”.

In een minutenlange inleiding, die klonk alsof die het voorwoord van een nieuw regeerakkoord zou kunnen zijn, benadrukte Tjeenk Willink het belang van de rechtsstaat, de positie van minderheden en het klimaatakkoord van Parijs. Volgens de PvdA’er moeten volgende regeringspartijen verder kijken dan een kabinetsperiode van vier jaar. Hij ontkende desgevraagd dat hij met zijn introductie afstevent op een coalitie van GroenLinks die de door hem genoemde punten eveneens als prioriteiten ziet.