Overschot op begroting blijft onder prognose CPB

Voorjaarsnota

Tegenvallers en nieuw beleid houden het overschot op de rijksbegroting iets lager dan verwacht. De ‘mantelzorgboete’ is van de baan.

Het overschot op de begroting komt dit jaar lager uit dan een recente prognose van het Centraal Planbureau. Die ging eerder dit jaar uit van een positief saldo van 0,5 procent, maar in zijn donderdagochtend gepubliceerde Voorjaarsnota rekent minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) op 0,2 procent.

Het overschot is een gevolg van een verwachte economische groei van 2,1 procent dit jaar: op Prinsjesdag ging Financiën nog uit van een begrotingstekort van 0,5 procent. De verwachting voor 2021 is gelijk gebleven: een overschot van 1,3 procent.

Het nu verwachte – iets lagere – begrotingsoverschot is een gevolg van tegenvallers en van nieuw beleid. Door een hoger aantal studenten gaat er 200 miljoen extra naar onderwijs, terwijl de zorg een tegenvaller van 176 miljoen had omdat meer mensen gebruik maken van dagbesteding en huishoudelijke hulp.

Het kabinet spendeert dit jaar verder extra geld aan verpleeghuiszorg (200 miljoen), ambtenarensalarissen (342 miljoen) en ontwikkelingssamenwerking (62 miljoen). Voor het nieuwe regeringsvliegtuig wordt 50 miljoen uitgetrokken bovenop de 40 miljoen die al was gereserveerd.

Grote meevallers zijn er ook: zo komen de belastinginkomsten 7,8 miljard hoger uit. De uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen leiden tot een meevaller van 234 miljoen: naar verwachting daalt de werkloosheid naar 4,9 procent, terwijl 6,2 procent, was verwacht.

Uit de Voorjaarsnota blijkt verder dat ouderen die met hun kinderen in één huis wonen definitief niet worden gekort op hun AOW-uitkering. Deze zogenoemde ‘mantelzorgboete’, die elk jaar een bezuiniging had moeten opleveren van ruim 200 miljoen euro, is van de baan. Bedoeling was dat ouderen die bij hun kind inwonen vanaf 2019 op hun AOW-uitkering zouden worden gekort.

De regeling was al omstreden en daarom was het al niet meer niet meer de verwachting dat het kabinet alsnog tot invoering zou besluiten. Aanvankelijk zou de regeling al tijdens het kabinet-Rutte II in 2015 moeten ingaan. Voor bijstandsgerechtigden die met anderen in een huis wonen, geldt de korting wel en ook voor AOW’ers die geen volledige uitkering hebben omdat ze niet hun hele leven in Nederland hebben gewoond.

Door de goed draaiende economie zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bruto binnenlands product. De schuld komt eind dit jaar uit op 59,4 procent. Dit najaar ging Financiën uit van 62,1.