Fout bij vrijstelling inburgeringsexamen

Vreemdelingen kregen onder verouderde eisen vrijstelling voor hun inburgeringsexamen.

Foto Sander Koning/ANP

Ongeveer twee tot drieduizend mensen met een tijdelijke verblijfsvergunning hebben ten onrechte vrijstelling gekregen voor hun inburgeringsexamen. Oorzaak is een fout bij de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND), zo schrijft demissionair staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Klaas Dijkhoff in een brief aan de Tweede Kamer.

In 2015 werden de voorwaarden om vrijstelling te krijgen voor het inburgeringsexamen aangescherpt, waardoor het moeilijker werd zo’n vrijstelling te verkrijgen. Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie meldt dat het om twee taaleisen gaat die verzwaard werden. Vóór 2015 was het voor een vreemdeling voldoende om taalniveau mbo 1 of een Staatsexamen in Nederlands als tweede taal (NT2) te hebben om vrijgesteld te worden van het inburgeringsexamen. Na het verzwaren van de eisen moest het taalniveau van de vreemdeling minimaal mbo 2 zijn voor vrijstelling.

Fout

In de systemen van het IND werden de verzwaarde eisen echter niet goed doorgevoerd, waardoor vreemdelingen nog steeds volgens de oude voorwaarden beoordeeld werden. De betrokken vreemdelingen, onder wie zowel vluchtelingen als andere migranten, hadden al een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd, maar hoefden onterecht geen inburgeringsexamen af te leggen voor een sterker verblijfrecht. Die verblijfsvergunningen kunnen nu niet meer worden ingetrokken.

Het IND ontdekte de fout onlangs pas, nadat ze er door een advocaat op geattendeerd werden. Met een steekproef is onderzocht hoeveel onjuiste vrijstellingen zijn verleend: de huidige schatting is dat het gaat om twee- tot drieduizend mensen. Dijkhoff schrijft de gang van zaken te betreuren en meldt dat de IND inmiddels actie heeft ondernomen om verzwaarde eisen wel te implementeren. Aanvraagformulieren zijn aangepast en de informatie op de website is gewijzigd. Medewerkers van de IND hebben schriftelijk instructies gekregen.

Vreemdelingen die naar Nederland komen moeten een inburgeringsexamen afleggen waarmee onder meer de lees- en spreekvaardigheid worden getest alsook de kennis van de Nederlandse samenleving. Met een middelbare schooldiploma of een mbo 2-diploma kunnen mensen vrijstelling krijgen. Personen die het examen niet binnen drie jaar halen riskeren een boete van maximaal 1.250 euro. Ook kan een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd worden geweigerd.