Column

Formatiezwijgen onder Tjeenk Willink hervat

De Haagse Stemming Vandaag is dag 78 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

In de nieuwe formatiefase mogen maar een handvol partijleiders aanschuiven bij Tjeenk Willink. De anderen hebben elkaar of zichzelf immers uitgesloten. Wiebes moet vandaag aan de Kamer uitleggen waarom Nederland wel héél ruimhartig is voor buitenlandse bedrijven die overwegen zich hier te vestigen. Ook verschijnt de Voorjaarsnota met financiële tegenvallers.

KORTE KLAP: Voor wie dacht dat Herman Tjeenk Willink naar het Binnenhof was gekomen om zijn eigen PvdA aan de formatietafel te krijgen: Lodewijk Asscher is voorlopig niet eens uitgenodigd voor een één-op-één gesprek. Gisteren mochten Rutte en Buma langskomen bij de nieuwe informateur, vandaag zijn Segers, Klaver en Pechtold aan de beurt. De rest lijkt hem voorlopig overbodig. “Gemiddeld duurden mijn informatierondes zo’n anderhalve week”, zei Tjeenk Willink op zijn eerste persconferentie over zijn zesde formatie. Als partijen het op hoofdlijnen eens kunnen worden over onderwerpen als migratie, klimaat en de tweedeling in de samenleving, trekt Tjeenk Willink zich weer terug. Partijleiders hebben ondertussen hun zwijgzaamheid hervonden.

Uitsluitingscarrousel: Er zijn in Den Haag zoveel partijen die elkaar uitsluiten of combinaties met verschillende partijen blokkeren, dat het amper bij te houden is. Laat staan te begrijpen. Wij zetten op een rij waarom partijen inmiddels maar liefst zeven scenario’s als onwenselijk hebben afgeserveerd. Van de VVD- en PVV-vrije Roemervariant - die bij de familie Buma thuis inmiddels “Buma en de zeven dwergen” heet - tot het ‘zakenkabinet’.

IDENTITEITSDEBAT: Uitsluiting van andersdenkenden ziet politiek columnist Tom-Jan Meeus ook steeds meer buiten Den Haag. Nu weer wil de actiegroep ‘Utrecht voor Iedereen’ - geen grap - Thierry Baudet uit Utrecht weren in een bizarre poging opvattingen te bestrijden door ze te onderdrukken. Bovendien, uit de VS blijkt dat vooral degenen tegen wier komst geprotesteerd wordt daar veel aan hebben, qua politieke marketing. Onfatsoen en desinteresse als verdienmodel.

RECHTSBIJSTAND: Dat Nederland multinationals lokt met fiscaal voordeel en op maat gemaakte rulings was ruimschoots bekend. (Zou Jesse Klaver er nog op aandringen dat de vaststelling ‘belastingparadijs’ in een regeerakkoord komt?) Maar uit onderzoek van NRC blijkt nu dat de overheid ook de kosten heeft betaald voor fiscaal advies aan bedrijven om zo min mogelijk belasting af te dragen. Zeker elf bedrijven profiteerden daarvan, met rekeningen oplopend tot maximaal 25.000 euro per stuk. “Gesubsidieerde rechtsbijstand” om belasting te ontwijken. Vanavond debatteert de Tweede Kamer met Eric Wiebes over de belastingvoordelen voor bedrijven. De staatssecretaris heeft dat systeem “een van de pijlers van het Nederlandse vestigingsklimaat” genoemd.

TEGENVALLER: Staatssecretaris Martin van Rijn bevestigde gisteravond aan de Kamer dat het uitgelekte bedrag van 2,1 miljard euro klopt: zoveel extra is een nieuw kabinet over vier jaar structureel kwijt aan de verpleeghuiszorg. Door bindende kwaliteitseisen zou dit bedrag niet omlaag kunnen. Vandaag verschijnt de Voorjaarsnota waarin meer tegenvallers staan.

SHERIFF BLOK: Stef Blok kan als demissionair minister moeilijk nieuwe wetgeving meer indienen, maar hij kan deze wel klaarzetten voor zijn opvolger op Veiligheid en Justitie. De VVD’er streeft ernaar om motorclub te kunnen verbieden zonder de gang naar de rechter te maken. Nu moet hij steeds vooraf zien te bewijzen dat een hele bende een criminele organisatie is. Een verbod via het bestuursrecht zou juist alleen achteraf door motorclubs kunnen worden aangevochten. Dan wordt het alsof of de minister een sheriff-ster draagt, zegt een expert.

Megaministerie: Je kunt veel zeggen, maar het is onder demissionair minister Blok wel rustig bij en rond V&J. Ook de discussie over opsplitsing van het departement, waar onder andere D66 en GroenLinks voor zijn, lijkt stilgevallen. Maar in het AD mengt Siebe Riedstra, de secretaris-generaal van het departement zich erin. Hij had er eerder al voor gepleit politie en justitie in één hand te houden en wil nu ook asielbeleid niet afstaan. Maar weer twee VVD’ers aan het roer? “Ongeacht om welke partijen het gaat, kan het helpen als bewindslieden verschillende politieke kleuren hebben”, zegt hij diplomatiek.

KAMP-RELLETJE: VVD-plaaggeest Bas Haan meldde dinsdag in Nieuwsuur dat Henk Kamp zelf betrokken zou zijn bij het omkoopschandaal waarvoor medewerkers van Defensie en Justitie vervolgd worden. De ambtenaren ontvingen steekpenningen, in de vorm van kortingen en giften, van autobedrijf Pon, dat tegelijkertijd op een order van de ministeries aasde. Ook Kamp kreeg toen hij minister van Defense was in 2006 een cadeau: gratis navigatiesoftware in zijn Audi A6 (à 250,42 euro). Het OM meldt dat “geheel geen sprake was van een verdenking” tegen Kamp, omdat hij, in tegenstelling tot de ambtenaren, nooit om een gift gevraagd. Kamp zelf dacht dat de toevoeging van Nederlandse navigatie in zijn tweedehands Duitse auto standaard was.

QUOTE VAN DE DAG

“Vooruit, die droom is nu even niet zo haalbaar.”

Vers PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul in Trouw over haar droom om premier te worden.