Brussel akkoord met redding wankele Italiaanse bank

De ECB stelde in december dat de bank 8,8 miljard euro aan kapitaal nodig heeft.

Foto AFP

Italië mag Monte dei Paschi herkapitaliseren, maar dan moet de bank wel alle probleemleningen van de hand doen. En beleggers moeten meebetalen.

De Europese Commissie heeft donderdag een principeakkoord gesloten met de Italiaanse regering over de voorwaarden voor redding van de noodlijdende bank Monte dei Paschi di Siena. Dit maakte de Commissie donderdag bekend. De deal maakt de weg vrij voor een kapitaalinjectie van de bank door de Italiaanse overheid.

De Europese Centrale Bank (ECB) stelde in december dat Monte dei Paschi, de op twee na grootste van Italië, 8,8 miljard euro aan kapitaal nodig heeft. De bank, jarenlang slecht bestuurd, zwicht onder een berg probleemleningen die burgers en bedrijven niet of onvolledig kunnen terugbetalen.

Italië zette, ook in december, een bedrag opzij van in totaal 20 miljard euro voor herkapitalisatie van meerdere wankele banken. Voor de redding van Monte dei Paschi moest Rome echter wachten op het fiat van Brussel, omdat de kapitaalinjectie moet voldoen aan EU-regels voor staatssteun.

Verkopen voor marktprijzen

Na maanden van taaie onderhandelingen heeft Brussel nu bedongen dat Monte dei Paschi alle probleemleningen (volgens Italiaanse media gaat het om 29 miljard euro) moet verkopen tegen marktprijzen. Dit betekent dat de bank zware verliezen moet nemen. Om die verliezen op te vangen, moet de bank veel efficiënter gaan opereren. Topbestuurders van de geplaagde onderneming mogen voortaan nog maar tien keer het gemiddelde salaris van bankmedewerkers verdienen.

Verder moeten aandeel- en obligatiehouders van de bank meebetalen aan de redding, door verliezen te nemen op hun aandelen en achtergestelde obligaties. Dit moet volgens de Commissie de kosten voor de Italiaanse belastingbetaler beperken. Gewone burgers die achtergestelde obligaties van de bank bezitten mogen door Monte dei Paschi worden gecompenseerd.

Dit laatste was een zeer heikel punt in de onderhandelingen. In Italië hebben klanten van banken vaak voor hun spaargeld bankobligaties gekocht. In 2015 pleegde een Italiaanse gepensioneerde zelfmoord nadat hij, bij de redding van een andere, kleinere bank, al zijn spaargeld was verloren. Het geval leidde tot veel ophef.

Belastinggeld

De Italiaanse regering wilde koste wat kost voorkomen dat spaarders op deze manier opnieuw zouden worden geraakt. Daarom hoest de regering – nu met officiële toestemming van Brussel - het leeuwendeel van de redding van Monte Paschi zelf op, met belastinggeld. Het gebeurt op basis van een uitzonderingsclausule in de EU-bankenregels die landen toestaat “uit voorzorg” banken te herkapitaliseren. In principe besloten de EU-landen na de crisis juist dat niet belastingbetalers, maar beleggers moesten opdraaien voor bankenreddingen.

Toestemming

Het principe-akkoord tussen Brussel en Rome wacht nu op toestemming van de ECB, die moet bevestigen dat Monte dei Paschi solvabel is, en van beleggers, die moeten bevestigen dat ze de berg aan probleemleningen willen opkopen.

Intussen zitten ook twee andere banken, Banca Popolare di Vicenza en Veneto Banca, in de problemen. In Italië gaan stemmen op om ook deze banken te herkapitaliseren, maar het is onduidelijk of Brussel hiermee akkoord gaat.