Bom onder auto Martin Kok had een ramp kunnen zijn

Talk of the Town

De bom onder de auto naast Klein Kalfje aan de Amstel, die bijtijds werd ontdekt, had voor een enorme ramp kunnen zorgen. „Het hele terras had eruit gelegen.”

Zo zag de blauwe Opel Corsa eruit nadat een vergelijkbaar explosief tot ontploffing was gebracht. Still uit filmpje politie

De uitbater zegt het met een uitgestreken gezicht. Hij „mocht” misdaadblogger Martin Kok niet zo. Hoewel de vrienden van uitbater Daan, werkzaam bij het restaurant Klein Kalfje aan de Amstel, wegliepen met de misdaadjournalist – die zelf in het verleden een gelouterde crimineel was – vond hij hem zelf een „rare gozer”. „Hij heeft toch twee mensen vermoord.”

Op 2 juli 2016 ging Kok uit eten bij Klein Kalfje – hij kwam er wel vaker. Zijn blauwe Opel Corsa had hij op de parkeerplaats vijf tot tien meter van het terras geparkeerd. Een voorbijganger spotte onder Koks auto een zilvergrijs kastje. Een bom. De politie werd gebeld. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) stuurde een robot erop af. En het mogelijke explosief werd onschadelijk gemaakt. Koks eerste reactie bij stadszender AT5 was laks: „Bommetje, magneetje, lampje dat brandde, ze zagen meteen dat het een bom was.” En lacherig: „Ze doen hun best maar. Wij gaan lekker verder zuipen en hoeren en snoeren.”

Kok werd een aantal maanden later alsnog vermoord voor de deur van seksclub Boccaccio in Laren.

Deze week publiceerde de politie een filmpje waarin een blauwe Opel Corsa wordt opgeblazen. Het explosief had dezelfde zwaarte (twee kilo aan springstof, ofwel „veertig handgranaten” volgens het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) dat de autobom onderzocht) als de bom aangetroffen op 2 juli 2016.


Eerst een enorme vuurbal – een zwartgeblakerd karkas bleef over. Medewerkers van de politie zouden tijdens die test-explosie vanuit de bunker de trillingen hebben gevoeld. Hun punt: was deze bom die avond – het terras zat aardig vol – wel tot ontploffing gekomen, dan waren de gevolgen niet te overzien geweest.

De echtheid van die bom werd aanvankelijk nog in twijfel getrokken door de medewerkers van Klein Kalfje, zegt uitbater Daan: „Het leek een Bassie en Adriaan-bom. Zo’n groot ding.” Maar toen de politie camerabeelden opvroeg bij het restaurant, wist hij dat het menens was. De uitbater wijst naar het terras voor de deur – wielrenners en jonge gezinnetjes drinken koffie – en de uitspanning aan het water. „Het hele terras had eruit gelegen.”

Jaarlijks laat de politie het NFI ongeveer tweehonderd bommen onderzoeken, volgens het rapport Vingerafdrukken van explosieven uit 2014. Maar hier horen ook de kruitsporen aangetroffen bij plofkraken op pinautomaten bij, verduidelijkt het rapport.

Unieke casus

Zijn bommen in het criminele circuit een nieuwe trend? Is dit, na het elkaar beschieten in de publieke ruimte zoals dichtbij scholen of woonhuizen, de volgende stap? Volgens de politie niet. Het komt „hoogstens” één keer in de twee jaar voor dat er een „kant-en-klare bom” door de politie en de EOD wordt aangetroffen, zegt een woordvoerder van de politie. „De casus Martin Kok is echt heel uniek.” Afgelopen maandag werd een eerste verdachte aangehouden. En dinsdagavond werd een 26-jarige man uit Utrecht aangehouden. Die wordt ervan verdacht dat hij de bom onder de auto van Martin Kok monteerde.

Ronnie Eisenmann, fractievoorzitter van de VVD in stadsdeel zuid, heeft inmiddels vragen gesteld over de vondst van de extreem krachtige autobom. Hij wil weten waarom Klein Kalfje niet gesloten is. Zijn redenering: als er een schietpartij is in een café in de stad, sluit de burgemeester de zaak in de meeste gevallen. En toen begin dit jaar in een bar aan het Leidseplein door een onbekende man een handgranaat werd achtergelaten, moest de zaak voor onbepaalde tijd dicht. Waarom hier niet? En is het Klein Kalfje bij de gemeente bekend als verzamelplaats voor criminelen?

Lees een necrologie over Martin Kok door misdaadjournalist Jan Meeus: Kok stond met één been in de onderwereld

De uitbater van de tent aan de Amstel snapt deze vragen wel. Toen hij negen jaar geleden aan de slag ging bij het Klein Kalfje vroegen zijn vrienden hem ook: „Klein Kalfje, daar zitten al die criminelen toch?” Maar het criminele volk komt al lang niet meer in het restaurant, verzekert hij. Dat komt mede doordat de zaak drie jaar geleden van eigenaar is veranderd, volgens de uitbater. „Dat zorgde voor een frisse wind.” En er is nog een andere reden: „De meeste criminelen zitten in de bak of zijn dood. Maar zet dat maar niet in de krant.”