‘Onduidelijkheid over onkostenvergoeding Europarlementariërs’

Slechts 8 procent van alle ondervraagde Europarlementariërs wilde volledig inzicht geven in de besteding van onkostenvergoedingen, schrijft de NOS.

Foto Sander Koning/ANP

Het blijft onduidelijk wat veel Europarlementariërs doen met de in totaal 40 miljoen euro aan onkostenvergoeding die ze elk jaar ontvangen. Dat is de conclusie van onderzoek van een samenwerkingsverband van journalisten waar de NOS deel van is. Slechts 8 procent van de ondervraagde parlementariërs wilde volledig inzicht geven in waar ze de vergoeding aan uitgeven, aldus de NOS.

Het gaat om de Algemene Onkostenvergoeding (AOV), die onder andere bedoeld is voor het huren van werkruimte in eigen land. Tweederde van de 751 Europarlementariërs meldt dat ze daadwerkelijk zo’n thuiskantoor aanhouden. Vier Nederlandse parlementariërs zeggen een thuiskantoor te hebben: Peter van Dalen (ChristenUnie), Wim van de Camp (CDA), Gerben-Jan Gerbrandy en Marietje Schaake (D66). De rest gaf geen antwoord of heeft geen werkruimte in Nederland.

De AOV wordt gestort bovenop het salaris van een Europarlementariër en bestaat uit 4.300 euro per maand. Ze hoeven wettelijk geen inzicht te geven in wat ze met dat geld doen en betalen er geen belasting over. Het geld is bedoeld voor kosten met betrekking tot werkruimte, maar ook telefoonkosten, kantoorartikelen, kantoormeubilair, boeken, dinerkosten, reiskosten voor vrijwilligers en andere kantoor-gerelateerde uitgaven.

Daarnaast krijgt een lid van het EU-parlement maximaal 4.264 euro aan reiskostenvergoeding en een som van 306 euro per dag als ze aanwezig zijn in het parlement.

Vergoedingen

De NOS kreeg in Nederland helemaal geen antwoord van SGP, VVD en PVV over de besteding van de AOV. Uiteindelijk gaven 17 van de 26 Europese parlementariërs de NOS op één of andere manier inzicht in de besteding van de onkostenvergoeding. De VVD wilde volgens de NOS alleen zeggen dat de parlementariërs zich houden aan de regels en benadrukt dat de AOV als ‘lumpsum’-vergoeding geen verantwoording vereist.

Peter van Daalen van ChristenUnie gaf de NOS het meeste inzicht in zijn onkosten. Foto Sander Koning/ANP

De twee SP-parlementsleden gaven de NOS wel een gedetailleerd overzicht van de uitgaven. Het overgebleven geld - 45.000 euro voor parlementslid Anne-Marie Mineur - gaat weer terug naar de EU-kas. Ook D66 stort overgebleven geld terug aan het Europese Parlement. GroenLinks stopt het geld in een stichting.

Stemmen transparantie

Naast de AOV keken de journalisten van het samenwerkingsverband ook naar het stemgedrag in het Europarlement over zaken die met transparantie te maken hebben. Daar scoort links goed, schrijft de NOS. De Europese christendemocratische partij EVP stemde 95 procent van de tijd tegen verdere transparantie. Ook de liberale fractie ALDE stemde vaker tegen dan voor.

Nederlandse parlementsleden stemmen bijzonder vaak vóór voorstellen voor meer transparantie. Alleen de Belgen stemden vaker voor dergelijke voorstellen. Polen en Bulgarije zijn juist koploper tegenstemmen: Europarlementariërs uit die landen stemden respectievelijk 9 en 13 procent van de tijd in met meer transparantievereisten voor onkosten.

De volledige Bulgaarse en Poolse fracties van het Europarlement wilden ook geen antwoord geven op de vraag waar hun onkostenvergoeding naartoe gaat.

Transparantie

SP-Europarlementariër Dennis de Jong pleit al langer voor verplichte transparantie over de besteding van de onkostenvergoeding: ,,Het is toch 4.300 euro dat je iedere maand belastingvrij krijgt’’, zegt De Jong. ,,Als je niet transparant bent over de besteding daarvan, ontstaat het beeld van zelfverrijking. Het gaat hier om de reputatie van het Europarlement.’’

Zelf stort De Jong ruim de helft van de vergoeding terug omdat hij het geld niet nodig heeft, zegt hij. ,,Het is jaarlijks iets van 25.000 à 30.000 euro. Het vreemde is ook dat je niet weet of het goed terechtkomt en waar. Ik stort het altijd terug op het rekeningnummer waar het vandaan komt. Het restant uitgeven aan goede doelen, zoals de Groenen in het Europarlement blijkbaar doen, mag eigenlijk niet volgens de criteria. Daar is de vergoeding niet voor bedoeld.’’

De Jong is ,,niet pessimistisch’’, zegt hij. ,,Wat we in ieder geval voor elkaar hebben gekregen is dat de vergoeding ook gebruikt mag worden om een accountant in te huren voor controle. Er komt een werkgroep van het Europees Parlement die hier onderzoek naar gaat doen. Wat ze gaan doen, is alleen nog vertrouwelijk. Ik kan alleen in algemene termen zeggen dat ik hun onderzoeksopdracht nog onvoldoende vindt.’’

Europarlementariërs van de PVV en SGP, de fracties die volgens de NOS geen toelichting op hun besteding wilden geven, waren vanochtend niet bereikbaar voor commentaar.

De VVD reageerde tegenover NRC:

De VVD voldoet bij alle onkostenvergoedingen aan de gestelde verplichtingen. Wij hebben ons altijd ingezet voor versobering en transparantie, maar dat moet dan wel via een dwingend stelsel, dat voor alle 751 EP-leden gelijk is, geschieden. Het kan niet zo zijn dat EP-leden ongelijk worden behandeld. Het zou goed zijn indien een neutrale instantie, bijv. de Europese Rekenkamer, door het EP gevraagd zou worden een openbaar advies uit te brengen op welke wijze zo´n nieuw stelsel, dat verplicht is voor ieder EP-lid, kan worden opgezet.