Snelle verbindingen dus veel kinderporno

Meldpunt Kinderporno

Nederland host meer kinderpornografisch materiaal dan enig ander land in Europa. Wereldwijd staan we in de topdrie. Hoe kan Nederland zijn servers beter schoonhouden?

ANP / Roos Koole

In een lichte ruimte, met grijze lamellen afgesloten van de buitenwereld, staan zes bureaus met elk twee computerschermen. Medewerkers van dit Meldpunt Kinderporno, hartje Amsterdam, zijn alleen ’s ochtends in deze kamer te vinden, maximaal vier uur per dag. Dan onderzoeken ze meldingen van kinderporno op strafbaar materiaal. Eerder deden ze dat zes uur per dag, maar de ziekte-uitval was hoog en er waren veel klachten over nachtmerries.

De politie verwijst iedereen die online op kinderporno stuit door naar dit meldpunt, dat bekijkt of het strafbaar is en, zo ja, het van internet laat halen. Het aantal meldingen verdubbelde in de eerste drie maanden van dit jaar vergeleken met 2016.

Van het materiaal dat het meldpunt als strafbaar bestempelt, is zo’n 80 procent opgeslagen op servers in Nederland. In dit ‘hosten’ van kinderporno is Nederland in Europa nummer 1, zegt Arda Gerkens, directeur van het meldpunt en voorzitter van Inhope, een samenwerkingsverband van meldpunten in veertig landen.

Wereldwijd staat Nederland in de topdrie. Het ging vorig jaar om meer dan 50.000 internetpagina’s (URL’s) met kinderpornografisch materiaal. Michiel Steltman, directeur van de brancheorganisatie Stichting Digitale Infrastructuur Nederland, verklaart dat uit de enorme omvang van de Nederlandse sector die internetopslag aanbiedt. Alleen al rond Amsterdam zijn tientallen van dit soort bedrijven. Hij vergelijkt het met de haven van Rotterdam. „Een grote haven betekent meer smokkel en andere criminaliteit.” Daar komt bij dat de bedrijven die webruimte verhuren, vergelijkbaar zijn met een postkantoor: ze lezen de inhoud niet. „Wegbeheerder Rijkswaterstaat maakt ook geen kofferbakken open”, zegt Steltman.

Ook de snelle internetverbindingen trekken veel kinderporno naar Nederlandse servers. Die verbinding is mede zo goed door de Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX): een van de grootste internetknooppunten ter wereld.

Niet verplicht

Zo’n snelle verbinding is vooral gewenst bij bewegend beeld, zegt Gerkens. Het meldpunt merkte dat toen een Nederlandse internetaanbieder een Russische site van zijn netwerk had gegooid die ondanks waarschuwingen kinderpornovideo’s bleef verspreiden. De site werd trager nadat die was overgeheveld naar vermoedelijk een Russische server. „Boze klanten werd door de Russische site verteld dat ze bij ons, het Meldpunt Kinderporno, moesten zeuren”, zegt Gerkens. „Wij waren immers de aanstichter.”

Als het meldpunt concludeert dat materiaal strafbaar is, krijgen de hostingbedrijven een melding. Ze zijn niet verplicht de gewraakte beelden te verwijderen, maar over het algemeen gebeurt dat binnen enkele uren tot dagen wel. Om Nederlandse servers schoner te krijgen, hanteren de grootste hosters, zoals LeaseWeb, KPN en Ziggo een gedragscode die voorschrijft deze ‘notice-en-takedownprocedure’ stipt toe te passen.

„We willen dat verder uitbreiden en iedereen ook aansluiten op een goed werkend meldings– en detectienetwerk”, zegt Steltman. Volgens hem zijn er nog wat „rotte appels”: kleinere hosters die slecht meewerken.

Behalve de hostingbedrijven wordt de politie geïnformeerd en gaan de strafbare links naar een database van Interpol. Soms laat deze internationale politieorganisatie het Nederlandse meldpunt wat horen over de afloop van een zaak. Bijvoorbeeld toen binnen 48 uur in Roemenië een man werd aangehouden die zijn 22 maanden oude kind misbruikte. „Er liep nóg een kind rond in dat huis”, zegt Gerkens.

Het meldpunt komt met een bezetting van zo’n 4,5 voltijdse banen niet aan het beoordelen van alle meldingen toe. „Dat is misschien nog wel frustrerender dan de beelden die ik moet zien”, zegt meldpuntmedewerker Sarah de Vos (32). Steltman noemt het „zuur” dat het meldpunt „zo slecht gefinancierd is”. „Dat maakt het voor ons allemaal lastiger om onze servers schoon te houden.”