Brussel wil af van ongelijke lonen in transportsector

Wegtransport

De Europese Commissie wil misbruik van lage lonen voor vrachtwagenchauffeurs aanpakken. Ook stelt zij tolheffing op kilometers voor.

Foto iStock

De Europese Commissie wil misstanden en ongelijkheid in de transportsector aanpakken. Veel van die misstanden komen voort uit de ongelijke lonen in West- en Oost-Europa. Die leiden tot oneerlijke concurrentie voor West-Europese transportbedrijven en uitbuiting van Oost-Europese vrachtwagenchauffeurs. Een pakket aan maatregelen moet dit tegengaan. Ook wil de Commissie dat het wegtransport schoner en digitaler wordt. Het goederenvervoer over de weg zorgt in Europa voor 5 miljoen banen en 20 procent van de CO2-uitstoot.

De Commissie presenteerde de voorstellen, gebundeld als Europe on the Move en lopend tot 2025, woensdagmiddag aan het Europees Parlement. Strijdige belangen tussen de lidstaten maken het dossier politiek zeer gevoelig, er is tot op het laatst onderhandeld over details. Volgens eurocommissaris Violeta Bulc (Transport) zijn de maatregelen niet bedacht in Brussel, maar aangedragen in gesprekken met bedrijven, vakbonden en andere betrokkenen. Ze hoopt dat alle politieke hordes genomen zijn voor de parlementsverkiezingen in juni 2019.

Om binnen de interne markt van de Europese Unie een gelijker speelveld te creëren, wil de Commissie vier verstorende zaken aanpakken.

De criteria voor brievenbusfirma’s worden aangescherpt, en landen moeten inspectie door een ander land toestaan. West-Europese transportbedrijven gebruiken virtuele dochterbedrijven in Oost-Europa om met goedkope chauffeurs te kunnen werken. Onlangs werd het Belgische bedrijf Jost Group veroordeeld voor het via zo’n nepfirma inhuren van Slowaakse chauffeurs die in België werkten. De Belgische fiscus liep 55 miljoen euro mis aan premies.

Cabotage, binnenlands vervoer door een buitenlands bedrijf, is een ander omstreden fenomeen in de sector. Nu mag een bedrijf maximaal drie ritten uitvoeren in zeven dagen. Handhaving van die regel is in de praktijk onmogelijk. De Commissie heft de rittenlimiet op en brengt het aantal dagen terug naar vijf.

Een internationale chauffeur die tijdelijk in een gastland werkt, krijgt recht op het loon van het gastland als hij daar minimaal drie dagen per maand verblijft. Hij wordt dan aangemerkt als ‘posted worker’.

Chauffeurs moeten nu 45 uur rusten na maximaal zes dagen werk. Dat blijft zo, maar de Commissie wil dat werkgevers voor passende accommodatie zorgen, zodat chauffeurs niet in hun truck hoeven te slapen. Veel rustplaatsen zijn armoedig of onveilig. Chauffeurs moeten ook vaker terug naar huis kunnen, vindt de Commissie.

Naast de maatregelen voor eerlijke concurrentie wil de Commissie vervuiling tegengaan door de tolheffing te wijzigen. Vignetten zoals het in Nederland gehanteerde eurovignet moeten verdwijnen. Uitgaande van ‘de vervuiler betaalt’ moet tol niet langer worden gebaseerd op tijd maar op afstand. Voor vrachtverkeer moeten de vignetten uiterlijk in 2023 weg zijn, voor personenauto’s in 2027. Op termijn moet de tol in de hele EU met één digitaal systeem worden geïnd.