Opinie

Zelfs Islamitische Staat krijgt ons niet klein in Egypte

Westerse media beweren dat het doek spoedig valt voor het Egyptische christendom. , zelf een kopt, krijgt andere signalen.

Foto Mohamed Abd El Ghany/Reuters

Opnieuw is een aanslag op koptische christenen in Egypte wereldnieuws (NRC, 26/5). Na de twee grote tijdens kerkdiensten op Palmzondag in Tanta en Alexandrië en de aanslag op een kathedraal in Kairo in december, waren nu twee bussen op weg naar een klooster in de overwegend christelijke Minya-provincie doelwit. Er vielen 28 doden, waaronder kinderen.

De aanslagen op de christelijke minderheid (12-15 procent van 92 miljoen inwoners) brengt media tot een stroom aan berichten over de uittocht van deze groep. ‘In het Midden-Oosten nadert het einde van het christendom’, kopte NRC boven een column (18/4) van Carolien Roelants. Laat dit nu precies de boodschap zijn die IS zo graag wil horen.

Jarenlang werd het lijden genegeerd

Ik voel met iedere aanslag mee. Mijn familieleden, koptische christenen, wonen daar. Zij gaan ook met de bus op kerkuitjes, en doen regelmatig de getroffen kathedraal aan. Maar ik heb grote moeite met berichtgeving zoals die van Roelants en andere westerse analisten. Het lijkt nu alsof de koptische-christenen pas recent doelwit zijn. Maar sinds de jaren zeventig, toen Egyptische gastarbeiders terugkeerden uit de golfstaten, is er al een stijging van antichristelijk geweld. Sterker, koptische-christenen zijn vanaf de vroeg-kerkelijke periode vermoord en onderdrukt door Romeinen, Byzantijnen, Arabieren en iedere andere bezettingsmachten. Dat is dus niet nieuw. Wél de aandacht van westerse media. Jarenlang werd het lijden genegeerd.

Hoogtepunt van de terreur vond plaats na de val van president Morsi in 2013, een politicus uit de school van de Moslimbroederschap. Het duurde weken voordat westerse media de aanvallen op tientallen kerken en de moord op honderden kopten als nieuws brachten. Terreur indirect gelieerd aan Morsi’s Moslimbroederschap en Hamas, wat niet paste in het frame van ‘Morsi als eerste democratische president, slachtoffer van een militaire coup’. In werkelijkheid nam het geweld tegen christenen juist toe onder zijn bewind. Wie het zich kon veroorloven, vluchtte naar ieder land dat hen toeliet. Nederland behoorde overigens niet tot de mogelijkheden. Nederland zette zelfs veel Egyptische christenen uit, ook bekeerlingen uit de islam die hun leven in Egypte niet zeker zijn.

Met Pasen zaten de kerken vol

Anders dan wordt gesuggereerd, luiden de aanslagen niet het einde in van het christendom in Egypte. Met Pasen zaten de kerken overvol. Geen van mijn familieleden overwoog thuis te blijven. Verschil met vroeger is dat de huidige regering (en de bevolking) het geweld tegen christenen niet ontkent, maar periodes van rouw afkondigt. President Sisi noemt de aanslagen nu in speeches, vlaggen hangen halfstok en de tv zend beelden uit van kerkdiensten. Tot voor kort ondenkbaar.

Daarmee kom ik tot het volgende punt. Het Midden-Oosten en Noord-Afrika ondervinden de grootse bekeringsgolf naar het christendom in eeuwen. In Tunesië en Egypte vonden veel jongeren na de revoluties van 2010-2011 de weg naar de kerk. Oprukkende salafisme bracht hen tot kritische vragen over de islam. In de hele Arabische wereld zien we nu een toenemende populariteit van agnosticisme, boeddhisme en openlijk atheïsme. Zelf was ik getuige van massadopen in de Middellandse Zee.

Ja, de gezinnen van christenen zijn kleiner dan die van moslims. En de exodus is nog gaande. Maar wat twee millennia lang niet lukte, krijgen de terroristen van nu ook niet klaargespeeld. De Egyptische kerk is nog even vitaal en aanwezig als altijd. Sterker, bij iedere aanslag wint ze aan credibiliteit en zeggingskracht.