Tweeduizend inwoners als één groot menselijk schild in Marawi

‘IS-eiland’ Mindanao De gevechten tussen aan IS gelieerde militanten en het Filippijnse leger worden steeds feller. Het aantal vluchtelingen is enorm.

Gevluchte bewoners uit Marawi wachten op pakketten van het Rode Kruis Foto Bullit Marquez/ AP

Vooral katholieken worden in de Filippijnse stad Marawi als menselijk schild gebruikt in een conflict dat nu al een week duurt. Edwin Fernandez, een Filippijnse journalist van OMX Radio, benadrukt door de telefoon dat het om een religieus conflict gaat waarbij het dodental de honderd is gepasseerd. De stad op het zuidelijke eiland Mindanao telt 200.000 inwoners en is voornamelijk islamitisch – in een vooral katholiek land. Intussen zou 90 procent de stad hebben verlaten. Onder de tweeduizend achtergebleven inwoners zijn de meesten katholiek, of het zijn mensen die hun huis niet willen achterlaten.

Onder de achterblijvers zijn een priester en veertien gelovigen in een kerk gegijzeld. Woensdag is voor het laatst iets van hen vernomen. De kans is groot dat je ze bij het aantal doden kan optellen, aldus Fernandez. Hij hoorde verhalen van vluchtelingen die de stad uit konden, omdat ze een soort djellaba (lang gewaad) aan hadden, geleend van medescholieren die wel moslim zijn. Fernandez:

„De doden, vooral katholieken, zijn door het leger in huizen of langs de weg gevonden. Ze zijn vorige week al vermoord, want in vergaande staat van ontbinding.”

Dit weekend werden ook de lichamen van acht geëxecuteerde mannen gevonden in een ravijn buiten de stad.

Getraumatiseerd

Allison Lopez, woordvoerder van het Internationale Rode Kruis (ICRC) die in dat gebied de vluchtelingen probeert op te vangen, bevestigt telefonisch dat vooral moslims de stad hebben kunnen verlaten. Er zijn inmiddels veel foto’s waarop IS-vlaggen in de straat te zien zijn. Exacte aantallen van de doden en vluchtelingen zijn niet te geven. Volgens Lopez registreert het leger iedereen die de checkpoints passeert, maar niet iedereen passeert die. Sommigen zoeken hun toevlucht bij familie. „We hebben in de drie dagen dat we er nu zijn duizend families opgevangen. Ze zijn getraumatiseerd”, legt Lopez uit. Er zijn vaker conflicten met de Maute-strijders in dit gebied, volgens haar is voor het eerst de stad Marawi getroffen.

Intussen heeft president Duterte meer eenheden naar Marawi gestuurd en zijn er officieuze berichten dat de huizen waar zich terroristen zouden bevinden worden gebombardeerd. De Maute-strijders hebben zich gelieerd aan IS-strijders en onder de gedode terroristen zouden ook buitenlandse IS-strijders uit Indonesië, Singapore en Maleisië zitten.

Zowel journalist Fernandez als Rode Kruis-medewerker Lopez verwacht dat de gevechten nog maar een paar dagen zullen duren. De afgekondigde staat van beleg daarentegen zal nog wel even aanhouden. Een bron die anoniem wil blijven, legt uit dat alleen mensen die geleden hebben onder het bewind van ex-president Marcos bezwaar hebben tegen het middel dat de huidige president Duterte heeft ingezet.

„Maar de beslissing lijkt goed uit te pakken. Alleen zal Duterte er ook daarna nog even gebruik van maken: als ook de laatste wijken zijn ingenomen zal het leger onder de noemer van ‘staat van beleg’ in de huizen zoeken naar drugs en illegale wapens. Ik geef je op een briefje: zodra de stad is vrijgegeven, keren de mensen alleen al daarom zo snel mogelijk terug.”