Vroegste werk van jonge Reve in handen van museum

Gerard Reve

Het Literatuurmuseum heeft het allervroegste werk van Gerard Reve verworven. De 16-jarige Reve schreef de gedichtjes voor een jeugdliefde.

Foto Nationaal Archief

Het Literatuurmuseum in Den Haag heeft de hand weten te leggen op het allervroegste bekende werk van Gerard Reve (1923-2006). Dit ‘pre-debuut’ is een schriftje met tien getypte liefdesgedichtjes, die de schrijver als 16-jarige schonk aan een jeugdvriendinnetje. Van 10 versjes van Gerard Cornelis van het Reve aan Christina Amende, zoals op het titelblad staat, zijn voor zover bekend geen andere exemplaren in omloop. Eén van de tien versjes is nooit eerder gepubliceerd.

Ontroerend jeugddocument

Het is “een volstrekt uniek, ontroerend jeugddocument”, volgens Aad Meinderts, directeur van het Literatuurmuseum. “Het is geen poëzie die de literatuurgeschiedenis zal veranderen, maar wel het allereerste begin van een van onze allergrootste schrijvers. Het is puur werk, met een vleugje melancholie, waaraan je wel ziet dat het een talentvolle jongen is.” Reve dateerde het bundeltje in maart 1940.

De helft van deze tien gedichtjes kwam later dat jaar ook terecht in het bundeltje Terugkeer, dat aangenomen wordt als Reves echte poëziedebuut: een zelf gestencilde uitgave in een oplage van 50 exemplaren. Zeven jaar later debuteerde Reve officieel als schrijver, met de roman De Avonden (1947).

Museumdirecteur Meinderts verwierf het bundeltje via de nabestaanden van Christina Amende, die Reve kende van school en uit het communistische milieu in Amsterdam-Zuid, en die hij als tiener ooit ten huwelijk had gevraagd. Het museum betaalde er een geheim bedrag voor: een bedrag dat was vastgesteld door een onafhankelijke taxateur.

Sinds 2008 was Meinderts op de hoogte van het bestaan van dit bundeltje, toen Amendes nabestaanden het al ter veiling aanboden. “Voor 35.000 euro, maar dat was gekkenwerk. Dat heeft niemand ervoor geboden. Nu wilden ze er wel afstand van doen en konden wij het, dankzij een fonds, kopen voor een bedrag dat op geen enkele manier lijkt op die 35.000 euro. Voor mij was het belangrijk om het op die manier van de veiling te houden.”

Greep uit de doos

Het bundeltje werd overgedragen vlak voordat het Haarlemse veilinghuis Bubb Kuyper, deze dinsdagavond, een flink aantal documenten en manuscripten van Reve onder de hamer zal brengen. Meinderts: “De nabestaanden van Amende hadden al contact opgenomen voordat bleek dat Joop Schafthuizen [Reve’s weduwnaar, red.] weer een greep uit de doos had gedaan. Dat is mijn geluk geweest – ik had me goed kunnen voorstellen dat de nabestaanden anders hadden gekeken wat het op de veiling had opgeleverd.”

Onder de manuscripten die Bubb Kuyper veilt is een vroege versie de verhalenbundel The Acrobat (and other stories), waarmee Reve poogde in het Engels door te breken. De manuscripten hebben een geschatte totale waarde van 35.000 euro. “Of wij meebieden maken we nooit bekend”, zegt Meinderts. “Dat beïnvloedt de markt.”

Het museum zal 10 versjes – in een gelinieerd schriftje, bijeengehouden met paperclips – binnenkort via de internetsite literatuurmuseum.nl aan het publiek tonen.