NECROLOGIE Manuel Noriega (1934-2017) ALLEENHEERSER VAN PANAMA

De eerste dictator die door de Amerikanen openlijk werd afgezet

Manuel Noriega in 1988
Manuel Noriega in 1988 Foto Reuters

Manuel Noriega, voormalig dictator van Panama die door de VS werd afgezet, overleed dinsdag zoals Latijns-Amerikaanse dictators zelden aan hun einde komen: veroordeeld voor moord en corruptie en na drie decennia in gevangenschap. Noriega werd 83 jaar.

Noriega, de generaal met het karakteristieke pokdalige gezicht, was nooit president van Panama, maar regeerde als militaire leider tussen 1983 en 1989.

Vanaf de jaren vijftig tot zijn afzetting speelde Noriega een dubbelspel: hij werkte samen met de Amerikaanse inlichtingendienst CIA en de anti-drugs organisatie DEA. Tegelijk verkocht hij Amerikaanse geheime informatie aan politieke vijanden van de VS. Zo verstrekte hij de VS informatie over Cuba, maar verkocht hij toenmalig Cubaans leider Fidel Castro tegelijkertijd duizenden Panamese paspoorten die door geheim agenten uit Cuba en de Sovjet-Unie werden gebruikt.

Ook ontwikkelde Noriega zich tot een spil in de drugshandel. Naar schatting leverden zijn illegale praktijken hem een vermogen op van 772 miljoen dollar.

De VS wisten van Noriega’s dubbele agenda. Toch liet het land hem begaan, omdat hij als informant waardevol was in een in die tijd politiek instabiele regio, met de voor de VS zorgelijke opkomst van linkse regimes. Toch groeide de onvrede. Omdat Noriega’s onberekenbaarheid een risico vormde voor de geopolitieke belangen van de VS, met name rondom het Panamakanaal, besloot het land in 1989 over te gaan tot een invasie. Noriega vluchtte naar de nuntiatuur, de diplomatieke vertegenwoordiging van Vaticaanstad in Panama, waar hij tien dagen verbleef voordat hij zich overgaf. De Amerikanen rookten hem uit met keiharde heavy metal muziek.

Operatie Just Cause, de grootste militaire invasie sinds Vietnam, werd breed veroordeeld. Toch zette de interventie de toon voor toekomstige invasies van de VS. Daarmee gaat Noriega de geschiedenis in als de dictator die de twijfelachtige eer had als eerste autoritaire leider door de VS te worden afgezet.