Sprinterscollectief werd voor één man omgebouwd tot volwaardige rondeploeg

Iwan Spekenbrink is de architect van het succes van Team Sunweb, de ploeg van Tom Dumoulin. Na eerdere topprestaties met sprinters is nu de Giro-winst een feit.

Tom Dumoulin en zijn ploeggenoten van Team Sunweb vieren in Milaan de eindoverwinning in de honderdste editie van de Giro d’Italia. Foto Luk Benies/AFP

Leunend tegen een hek kijkt Iwan Spekenbrink naar de kluwen journalisten, fotografen en cameramensen die zich verdringen rond een renner van zijn ploeg. Tour de France 2009, de winnaars zijn al gehuldigd en het publiek vertrekt uit finishplaats Bourg-Saint-Maurice.

Kenny van Hummel is op grote achterstand weer als laatste geëindigd in een bergrit. Zelfs de The New York Times volgt de lijdensweg van de sprinter van Skil-Shimano. Zo krijgt zijn kleine ploeg tenminste nog publiciteit. Meer dan anoniem meerijden is er verder niet bij. Niemand heeft oog voor ploegbaas Spekenbrink.

Tussen de rode lantaarn van Van Hummel en de roze trui van Tom Dumoulin in Milaan zitten nog geen acht jaar en wat sponsorwisselingen. Maar de kern van Spekenbrinks betoog destijds in Bourg-Saint-Maurice staat overeind. Toen hij in 2008 de teamlicentie overnam was het doel van de Twentse marketeer niet om snel te scoren met succes. „Ik wil de nieuwe generatie renners een veilig topsportklimaat bieden”, benadrukte hij. Afrekenen met de dopingcultuur, gezondheid van de renners gaat boven prestaties. Hoongelach was aanvankelijk zijn deel.

Maar naïef was Spekenbrink niet. Slim contracteerde hij een aantal Franse talenten: de garantie voor een goede relatie met de machtige Tourorganisatie ASO en startrecht in de belangrijkste wedstrijd van het jaar.

Sprintploeg

Hij herkende direct het talent van de Duitse tijdrijder Marcel Kittel, bouwde om hem heen een sprintploeg. In die discipline was de wereldtop haalbaar, ook zonder al te veel medisch ‘geknutsel’. Zijn visie sprak nieuwe sponsoren aan.

Onder de naam Argos-Shimano won de sprinttrein met een andere Duitse toprenner, John Degenkolb, vijf ritten in de Vuelta van 2012. De grote doorbraak volgde een jaar later. Kittel won vier ritten in de Tour de France, droeg bovendien de gele leiderstrui. In 2014 deed de Duitse sprinter het dunnetjes over, met weer vier ritzeges. Ook Degenkolb won in de Vuelta vier etappes. Geen wonder dat een film over de succesploeg de titel ‘Nieuwe Helden’ kreeg. En dat uitgerekend in de jaren dat het Nederlandse wielrennen klap op klap krijgt. Rabobank stopt wegens aanhoudende dopingaffaires na zestien jaar met sponsoring van de profploeg, een boegbeeld in het internationale peloton. Onder de namen Blanco en Belkin wil de nieuwe ploegleiding snel afstand nemen van het verleden. Een ‘dopingakkoord’ met de Nederlandse wielerunie KNWU en de ploeg Vacansoleil moet de problemen oplossen. Maar Spekenbrink doet niet mee. Even snel een papier tekenen en wat renners veroordelen vindt hij te makkelijk. „Wij laten al vijf jaar zien dat het anders kan”, stelt hij in NRC. Een veilig sportklimaat, dat is de enige weg.

Bij de Brandenburger Tor, in de Franse ambassade, presenteert Spekenbrink in januari 2015 trots zijn nieuwe Duitse sponsor. Giant-Alpecin heet de ploeg die onder Duitse licentie gaat rijden. Minister Heiko Maas, Tourdirecteur Christian Prudhomme en UCI-baas Brian Cookson vieren de wederopstanding van het Duitse wielrennen onder aanvoering van de bescheiden Spekenbrink. Degenkolb wint de klassiekers Milaan-Sanremo en Parijs-Roubaix. Maar de sprinttrein crasht, als Kittel met fysieke en mentale problemen afzegt voor de Tour en vertrekt naar Quickstep.

Spekenbrink zou Spekenbrink niet zijn, als de volgende fase van zijn succesvolle project al niet in gang was gezet. De Fransman Warren Barguil blijkt een goede klassementsrenner en – bijna stiekem – doet Tom Dumoulin in de Tour van 2013 en 2014 ervaring op als ronderenner. Als de Limburger in de Vuelta van 2015 voor een sensatie zorgt en tot op de voorlaatste dag in de rode leiderstrui rijdt, weet Spekenbrink wat hij wil: een ploeg die voor het klassement kan gaan in de grote rondes.

Ongeluk tijdens training in 2016

Een zwaar ongeluk tijdens de training in Spanje ‘onthoofdt’ de ploeg in het voorjaar van 2016. Degenkolb raakt bijna zijn vinger kwijt, de Amerikaan Chad Haga vreest even voor zijn leven, vier anderen raken gewond. Dumoulin richt zich op de olympische tijdrit van Rio, maar doet intussen nieuwe ervaring op in de Giro (proloogwinst en zes dagen roze) en Tour (zeges in berg- en tijdrit). Spekenbrink weet dan al dat winnen niet langer onmogelijk is.

„Binnen zes jaar”, hield hij de boot in september 2015 nog af. Maar anderhalf jaar later is het al raak. Na Ab Geldermans (Tourwinst Jan Janssen 1968) en Peter Post (Tourwinst Joop Zoetemelk 1980) wint eindelijk weer een Nederlandse ploegbaas met een Nederlandse kopman een grote ronde. Maar anders dan zijn illustere voorgangers heeft Spekenbrink nog geen pagina op Wikipedia. De architect van het succes laat de hoofdrol liever aan de renners en ploegleiding in de koers.

Tom Dumoulin en zijn ploeggenoten van Team Sunweb vieren in Milaan de eindoverwinning in de honderdste editie van de Giro d’Italia.

Foto Luk Benies/AFP
Tom Dumoulin en zijn ploeggenoten van Team Sunweb.