Macron doet aarzelende rol Hollande vergeten

Ontvangst Poetin Met de blinkende ontvangst in Parijs van de Russische president liet Macron opnieuw zien dat Frankrijk weer meetelt.

Foto Stephane de Sakutin/AFP

Alle blikken waren gericht op de uitgestoken hand van Emmanuel Macron. Maar aan de begroeting van Vladimir Poetin, maandagmiddag in Versailles, viel weinig af te lezen. De handdruk van de nieuwe Franse president was cordiaal, zijn blik serieus. Het decor voor zijn eerste ontvangst van een buitenlands staatshoofd, het voor de ‘Zonnekoning’ Lodewijk XIV gebouwde Grand Trianon, was wellicht al intimiderend genoeg.

Macrons stevige handdruk met Donald Trump, donderdag in Brussel, is symbool geworden voor zijn eerste schreden op het internationale toneel. Daarmee liet hij naar eigen zeggen zien „dat we geen kleine concessies doen”. Frankrijk, dat altijd collectief opleeft als het land internationaal een voortrekkersrol vervult, volgt Macrons geopolitieke verrichtingen op de voet.

Na François Hollande, die zich met zijn aarzelende voorkomen op buitenlandse fora soms geen houding wist te geven, klinkt in de kolommen van de Franse pers een zekere trots door over de vastberadenheid van Macron. „Foutloos”, oordeelde Le Monde over de topontmoetingen van de NAVO en de G7 van de laatste dagen.

Rusland vroeg opnieuw om stuurmanskunst. Macron, die zijn diplomatie eerder gaullo-mitterrandienne noemde, ziet voor Frankrijk een scharnierfunctie weggelegd als oliemannetje tussen botsende wereldmachten. Hij weet hoe belangrijk symboliek en persoonlijke contacten zijn om internationaal iets tot stand te brengen.

Met de blinkende ontvangst in Versailles liet hij volgens zijn entourage zien te beseffen niet om Rusland heen te kunnen. Juist daar was volgens Macron een „dialoog [...] zonder concessies” mogelijk. Langer dan gepland sprak hij met Poetin onder de gouden lusters „eerlijk en direct” over onder andere Syrië en Oekraïne.

De twee willen, met Duitsland, snel het Oekraïne-overleg hervatten en nauwer samenwerken in Syrië. Gebruik van chemische wapens daar, zei Macron, blijft een „rode lijn”. Poetin zou Macron beloofd hebben onderzoek te doen naar de gewelddadige vervolging van homoseksuelen in Tsjetsjenië.

Pedofiel

De betrekkingen tussen Frankrijk en Rusland bereikten onder Hollande een dieptepunt. Na de Russische inmenging in Oekraïne zegde Frankrijk de levering van een militair schip op het laatste moment af. En na nieuwe Russische luchtaanvallen op Aleppo, besloot Hollande afgelopen oktober de gezamenlijke opening van het nieuwe Russisch-orthodoxe culturele centrum aan de Seine af te blazen. Daarop weigerde Poetin naar Parijs te komen.

De ontvangst in Versailles is volgens de Russische ambassadeur in Parijs, Aleksandr Orlov, „een nieuw begin”. Dat geldt niet alleen de bilaterale relaties, maar ook de persoonlijke. Tijdens de Franse campagnes spraken Russische staatsmedia een voorkeur uit voor de centrum-rechtse kandidaat François Fillon en, later, voor de door Poetin in Moskou ontvangen Marine Le Pen. In reportages lag vaak de nadruk op Macrons privéleven als oud-bankier, als vermeend homoseksueel of als slachtoffer van zijn „pedofiele” oudere echtgenote.

Macron (die zich, gevraagd naar die campagne, een „pragmaticus” noemde) had Poetin uitgenodigd naar Versailles te komen voor de opening van een tentoonstelling over tsaar Peter de Grote.

Die stond driehonderd jaar terug met zijn bezoek aan Lodewijk XV aan de basis van de Frans-Russische betrekkingen. „Peter de Grote staat symbool voor het Rusland dat zich openstelde voor Europa”, zei Macron, met een hint naar zijn pro-Europese agenda. Niets was in de choreografie aan het toeval overgelaten. Macron, zei historicus Thomas Gomart tegen Le Parisien, liet in Versailles zien dat de relaties met Rusland zich ontwikkelen „op de as EU-Moskou en niet op die van Parijs-Moskou, zoals mensen als François Fillon tijdens de campagne verdedigd hebben”.