Column

Knallende ruzie in de Golf: steunt Qatar stiekem Iran?

Trump is nog niet weg, of knallende ruzie binnen de schijnbaar zo hechte Golf-familie. Saoedi-Arabië, de Emiraten en Bahrein tegen Qatar. Waar gaat het om?

Eensgezindheid in Riad, Saoedi-Arabië, vorige week zondag. Foto Jonathan Ernst/Reuters

Even terug naar die blingbling-happening van Arabische-islamitische leiders met Trump in Riad, een week geleden. Ik ga u niet weer lastig vallen met The Donald, dat komt ongetwijfeld wel weer. Het gaat me om die eensgezindheid toen. Alle neuzen één kant op, tegen terrorisme en vooral tegen het boze Iran. Maar Trump is nog niet weg, of knallende ruzie binnen de schijnbaar zo hechte Golf-familie. Saoedi-Arabië, de Emiraten en Bahrein tegen Qatar.

Waar gaat het om? Het Qatarese persbureau QNA meldde dinsdagnacht dat emir Tamim bin Hamad al-Thani tijdens een militaire plechtigheid Iran een „islamitische macht” had genoemd die „niet kan worden genegeerd”. Hij had ook gezegd dat „er geen reden is voor Arabische vijandigheid jegens Iran”. Twee dagen na die anti-Irantop! En nog veel andere omstreden uitspraken. Op televisiebeelden van de plechtigheid is Tamim te zien, maar niet te horen. Maar een ticker, die onderaan het scherm meeliep gaf zijn opmerkingen weer.

Beweerde opmerkingen, want Qatar meldde binnen enkele uren dat persbureau en staatstelevisie waren gehackt, en dat het allemaal nep-nieuws was. Maar zoals dat vaak gaat met nepnieuws, het was al te laat. De Saoedische en Emiraatse autoriteiten, later gevolgd door Bahrein en Egypte, hadden al alle Qatarese media, Al-Jazeera voorop, geblokkeerd. Niet gehinderd door de Qatarese ontkenningen, bleven Saoedische en Emiraatse media de gewraakte uitspraken van sjeik Tamim herhalen. En analyseren.

„Qatars politieke zelfmoord” stelde de Saudi Gazette zaterdag vast. De website van de televisiezender Al-Arabiyya, ook Saoedisch eigendom, onthulde dat Washington Qatar de les had gelezen wegens zijn steun voor terroristische organisaties. Het weidde meteen even uit over de relaties tussen Qatar en wijlen Bin Laden. En was niet Al-Jazeera de zender die destijds altijd Al-Qaeda’s boodschappen verspreidde?

Met name ook Sky News Arabia leefde zich uit. Sky News Arabia, dat wilt u wel weten, is een joint venture tussen Sky News en een investeringsmaatschapij in Abu Dhabi van een lid van de heersende familie. Dat meldde dat Tamim ook begrip had getoond voor Hezbollah – dat net als de Moslimbroederschap op de Golfse terreurlijst staat – en dat hij had laten doorschemeren dat Trump niet lang aan de macht zou blijven. Ik heb deze wetenschap trouwens van de website van de tv-zender Al-Araby al-Jadeed, de Nieuwe Arabier, dat weer een kind is van een Qatarees bedrijf. Wie te geloven?

Punt is dat Tamim die uitspraken best had kunnen doen. Het is niet de eerste Golfse ruzie over Qatars buitenlandse politiek. Onder aanvoering van Saoedi-Arabië trokken de andere Golfstaten in 2014 hun ambassadeurs uit Qatar terug om Tamim te dwingen zijn warme steun voor Moslimbroederschappen her en der in de wereld stop te zetten. Dat ging toen met name over de Egyptische Broeders, die juist met veel Saoedisch en Emiraats geld door legerleider Sisi uit de macht waren gezet. Na acht maanden bond Tamim in, maar zeker niet helemaal. De geestelijk leider van de Broederschap, Yusuf al-Qaradawi, woont nog steeds in Qatar, evenals Hamasleider Khaled Meshaal.

Iran kon het natuurlijk niet laten zich ook even met deze Golfruzie te bemoeien. President Rohani belde zaterdag met Tamim, en meldde dat er meer moet worden samengewerkt om de crisis in het gebied op te lossen. Hij voegde eraan toe dat in elk geval de relaties tussen Iran en Qatar „hecht en warm” zijn. Inmiddels wordt in het Congres bepleit de grote Amerikaanse basis in Qatar te verhuizen. Ik hou u op de hoogte.