Niet gezwicht voor een koffer met geld

Mia Widdershoven (1930-2017) verloor haar man aan asbestkanker. Op zijn verzoek bond ze de strijd aan met zijn ex-werkgever DSM.

Voor Mia Widdershoven, links met haar latere echtgenoot Wil, bleef de zorg voor asbestslachtoffers een erezaak.

Sommigen beschouwen het als een geuzennaam. Maar Mia Widdershoven vond het niet fijn als ze ‘de asbestweduwe’ werd genoemd. Het bracht haar terug tot één begrip, zij wilde gewoon Mia zijn.

Dat bleek een opgave in de laatste drie decennia van haar leven. Het proces tegen DSM, de oud-werkgever van haar man Wil, sleepte jaren. Ze beschouwde de zorg voor andere asbestslachtoffers en hun familie als een ereplicht.

Mia Cuijpers was de zesde van zeven kinderen in een gezin in het Limburgse Echt. Ze leerde Wil kort na de bevrijding kennen. De onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië rukte hen uit elkaar. Wil moest als dienstplichtige naar Azië.

Maar ze schreven elkaar trouw. Na zijn terugkomst trouwden ze en kregen ze een dochter en een zoon. Mia deed het huishouden en verzorgde haar schoonouders, die bij hen inwoonden. Wil werkte bij DSM in Geleen en was actief in de vakbond.

In 1987 ging Wil met de VUT. Het echtpaar zat vol plannen. Er was gespaard voor een reis naar Indonesië met de overgebleven leden van Wils oude Indië-compagnie en hun echtgenotes.

Doodsstrijd

Maar Wil kreeg asbestkanker, een ziekte waarvoor nog geen goede behandeling bestond . Zoon Leon: „Mijn vader heeft een vreselijke doodsstrijd gehad. Hij zat vol gezwellen, zijn bed moest een paar keer per dag worden verschoond en hij kreeg steeds minder lucht. Een priester is naar de huisarts gegaan om te zeggen dat het ondraaglijk was. Toen pas kwam er beademing.”

Vier weken voor zijn dood besloot Wil Widdershoven een rechtszaak tegen DSM te beginnen. Hij vroeg zijn vrouw en kinderen die na zijn overlijden voort te zetten. Dat beloofden ze, niet wetende dat het proces dertien jaar zou duren.

Het werd een strijd van David tegen Goliath. DSM ontkende dat er een verband was tussen Widdershovens mesothelioom en zijn werk als onderhoudsmonteur op de stikstoffabriek van de mijn Maurits in Geleen. Misschien had hij wel een fatale longontsteking gekregen. Of was hij als militair in aanraking gekomen met asbest. DSM zette tal van advocaten in en probeerde Mia Widdershoven het zwijgen op te leggen door haar een koffer vol contant geld aan te bieden.

Leon Widdershoven breekt, als hij vertelt hoe een deel van het dorp zijn moeder ging mijden vanwege de rechtszaak. „Procederen tegen de grootste werkgever van Limburg, dat hoorde niet.”

Adviezen

De Zeeuwse Lies Cijsouw verloor in 1988 haar man aan asbestkanker, opgelopen bij scheepsbouwer De Schelde. „Zelfs mijn schoonvader vroeg zich af of ik wel goed bij mijn hoofd was om een rechtszaak te beginnen. Hij werkte ook bij De Schelde. Later kreeg hij ook asbestkanker.” Cijsouw raakte bevriend met Widdershoven toen haar eigen zieke man nog leefde. „Mia gaf kleine, heel bruikbare adviezen, zoals hoe om te gaan met zijn humeurschommelingen. Ze was lief en attent, vroeg altijd naar andermans kleinkinderen. Zelf was zij geen oma.”

Zo lang ze kon bleef Mia lotgenoten bijstaan via de Asbestslachtoffers Vereniging Nederland. Ze was ook actief in het bestuur van die organisatie.

Dankzij hulp van wetenschappers, journalisten, getuigende collega’s en niet in de laatste plaats de lange adem van Mia Widdershoven kwam het in 2000 tot een schikking met DSM. Een groot deel van de 150.000 euro ging naar andere asbestslachtoffers. Zelf hield zij na aftrek van advocatenkosten zo’n 24.000 euro over. „Het was haar ook niet om geld te doen,” zegt zoon Leon, „maar om gerechtigheid”.

Excuses

Op een bijeenkomst elf jaar later werden Mia en haar kinderen na afloop naar een hoek van de zaal geloodst. Daar wachtte de toenmalige directeur van DSM. „Hij bood zijn excuses aan voor alles wat er was gebeurd”, vertelt Leon Widdershoven. „Dat vond moeder erg fijn.”

Er werd een lintje voor Mia aangevraagd. „Achteraf gezien eigenlijk te laat”, zegt haar zoon. „Vlak voor de uitreiking in 2012 kreeg ze kort achter elkaar twee TIA’s. Ze heeft er niet vol van kunnen genieten.”

De laatste maanden ging het steeds slechter met Mia Widdershoven. „Mijn moeder was op. Vlak voor haar dood had ze een helder moment. ‘Ik ga nu sterven’, zei ze. Ik hoop dat ik Wil boven terugzie. Maar ik denk niet dat hij me nog kent. Het is al zo lang geleden.”