Leider protest in Marokko is politie net te vlug af

Marokkaans Rifgebied

In het Rifgebied, dat zich al al lang achtergesteld voelt, wint een protestbeweging snel aan kracht. Leider Nasser Zafzafi vertolkt hun stem.

De hele wereld kon via een live-uitzending op Facebook zien hoe een poging van de Marokkaanse politie de leider van een snel groeiende volksbeweging, Nasser Zafzafi, te arresteren mislukte. De 37-jarige Zafzafi, afkomstig uit Al-Hoceima, werd beschermd door zijn plaatsgenoten, die daarbij traangas trotseerden. Zafzafi sloeg op de vlucht en was volgens bronnen in zijn naaste omgeving „in veilige handen”. In meerdere steden ontstonden spontane protesten tegen het regime. De politie van Al-Hoceima veegde het ‘protestplein’ Mohammed VI uit voorzorg leeg.

De spanning in het Rifgebied lijkt na een maandenlange periode van voortdurende onrust naar een nieuw hoogtepunt toe te gaan. Sinds de dood van Moshin Fikri op 28 oktober 2016 is het verzet nieuw leven ingeblazen. De zwaardvishandelaar werd zeven maanden geleden geplet in een vuilniswagen toen hij zijn door de politie geconfisqueerde handel probeerde te redden. Fikri is het symbool geworden van de onderdrukking van de gewone man.

Riffijnen voelen zich van oudsher achtergesteld bij de rest van Marokko. De voormalige koning Hassan II schilderde de Riffijnen ooit af als uitschot. De huidige Koning Mohammed VI heeft het noorden van Marokko nog niet voor zich weten te winnen. De protesten zijn vooral gericht tegen het corrupte staatsapparaat.

Zafzafi is het gezicht van de beweging die het overgrote deel van het volk in Al-Hoceima en omgeving vertegenwoordigt. Maar ook veel van de honderdduizenden Marokkaanse Nederlanders met Riffijnse wortels steunen het protest. De Riffijnen eisen met vreedzame betogingen verbeteringen op het gebied van sociale zekerheid, gezondheidszorg en onderwijs.

De ster van de ‘selfmade man’ Zafzafi rijst de voorbije maanden snel. Hij heeft het charisma om grote menigtes voor zich te winnen. Zafzafi is wars van politiek en noemt zichzelf „een woordvoerder van het gewone volk”. „Er is hier voor veel jongeren geen toekomst. Het wordt tijd dat de Marokkaanse overheid serieus in het Rifgebied gaat investeren. We zullen niet ophouden te demonstreren tot al onze eisen zijn ingewilligd”, stelde Zafzafi tegenover NRC afgelopen week.

Zafzafi ontving zijn bezoek in restaurant Tres Sabores in het bijzijn van vijf andere activisten. Hij voelde zich eerder in de week nog vrijwel onaantastbaar door de politie. „Ik ben meermaals bedreigd geweest. Van verschillende kanten werd me te verstaan gegeven mijn verzet te staken. Maar daar kan geen sprake van zijn”, zei hij. „Als je vecht voor je eigen volk, geeft dat extra kracht. De beweging wordt steeds groter. De Riffijnen zullen mij bescherming bieden.”

Een paar dagen later werden Zafzafi’s woorden bewaarheid. De situatie in Al-Hoceima escaleerde vrijdag toen de gelovigen in een preek werden opgeroepen afstand te nemen van het verzet. Zafzafi bekritiseerde de uitlatingen van de iman die het woord van de Marokkaanse staat zou verkondigen. Daarna volgde de al genoemde klopjacht om Zafzafi te arresteren. Een grote menigte wist dat echter te voorkomen. Op Facebook was te zien hoe Zafzafi bij zijn eigen huis nog maar net uit de handen van de politie wist te blijven.

Na de mislukte arrestatie werd het her en der in de stad onrustig. Voor het politiebureau aan het Plein Mohammed VI verzamelde zich een grote groep Riffijnen. Tal van agenten probeerden precies op de plek waar Fikri in oktober vorig jaar het leven liet de mensen op afstand te houden.