‘Je was cool als je alle prijsjes uit je hoofd wist’

De eerste baan

Als puber werkte schrijfster Marion Pauw (43) in de Bart Smit. Ze faalde jammerlijk en werd ontslagen. Een wijze les.

Lars van den Brink

‘Ha! Fantástisch, dit!” Schrijfster Marion Pauw wijst naar de poppenafdeling van speelgoedwinkel Intertoys. „Een Barbie met een hond die poept als je op zijn staart drukt. Dan wil je toch spontaan Barbie-ontwerpster worden? De hele dag bizarre dingen verzinnen.” Pauw, die in 2012 doorbrak met de thriller Daglicht, werkte van haar vijftiende tot haar zestiende in de Bart Smit in Putten.

Ze vindt speelgoedwinkels nog altijd „hevig fascinerend”, maar houdt het snel voor gezien in de Bart Smit, die sinds vorige zomer Intertoys heet. Nee, Pauw heeft niet alleen maar positieve herinneringen aan haar tijd in de speelgoedwinkel. „Ik ben er zelfs ontslagen!”, lacht ze.

Iedere vrijdagavond en iedere zaterdag stond Pauw tussen de videogames, de poppen en de plastic superhelden. Het uurloon – twee gulden zestig – verbraste ze vooral aan snoep. „Mijn ouders hadden nooit iets zoets in huis, dus ging ik iedere week een zak drop scheppen. Die was binnen twee uur leeg. Heerlijk, een uitje.”

Prestatiecultuur

Maar Pauw had het bij haar eerste baan niet bepaald naar haar zin. „Het zal je verbazen, maar er heerste een hele prestatiegerichte cultuur in de Bart Smit”, lacht Pauw. „Als je aan de kassa zat en alle prijsjes uit je hoofd wist was je cool. Ik faalde jammerlijk. Ik was een dromerig meisje en kon al die prijsjes onmogelijk onthouden.”

Cadeautjes inpakken was ook zo een ding. „Ik heb niet zo’ n hele fijne motoriek. Dan stond er iemand naast me die me op de vingers keek terwijl ik een super ingewikkeld cadeau moest inpakken, een bal of een vlieger of zo. ‘Niet netjes! Opnieuw!’, snauwde de medewerker als ik het dan eindelijk had.” Pauw lacht. „Ja, ik vond de druk best hoog.”

Toch kwam het ontslag niet als een opluchting. Integendeel, het was haar eerste grote hartzeer. Pauw: „Het verliezen van je baan is vergelijkbaar met liefdesverdriet, wist je dat?” Afgelopen maand heeft ze met schrijfster Susan Smit Hotel Hartzeer uitgebracht, een boek over liefdesverdriet. „Lezers zeiden: ‘Ik ben ontslagen en ik herken alles!’ Ik begrijp dat wel. Het is ook de afwijzing, iemand zegt: ‘Ik wil jou niet meer’, dat is pijnlijk. En het heeft met je identiteit te maken. Ik was ineens niet meer het Bart Smit-meisje.”

Vriendje

Dat laatste had wel degelijk voordelen, vertelt Pauw. De jongens in het dorp wisten dat Pauw op koopavond om negen uur altijd het buitenspeelgoed binnen zette. Pauw: „Je had nog geen Facebook of mobieltjes. Timing was everything.” Meer dan eens stond een jongen voor haar neus die haar uitvroeg naar de film. Eén van hen had succes. Hij werd haar vriendje, kort voordat ze bij de Bart Smit de laan werd uitgestuurd.

Achteraf gezien heeft het allemaal goed uitgepakt, zegt Pauw. „Ik ging in de horeca werken en dat beviel me een stuk beter. Misschien ben ik door mijn ontslag ook wel beter gaan nadenken over wat ik nou echt wil.” Ze lacht. „Bart Smit was kennelijk toch niet mijn roeping.”