Tot de laatste noot net als The Beatles

Coverband The Analogues doet wat The Beatles zelf nooit deden: het album Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band live spelen. En ze willen exact hetzelfde klinken.

Foto Andreas Terlaak

De repetitieruimte van The Analogues in Utrecht is een schatkamer voor muziekliefhebbers en Beatles-fans. Daar staat een zwart-witte Rickenbacker-gitaar zoals John Lennon had, ernaast een lichtblauwe Fender Stratocaster zoals George Harrison bespeelde en in de hoek een karakteristieke Höfner-vioolbas zoals Paul McCartney heeft. Vijf piano’s, tien orgels, meer dan 25 gitaren, een Ludwig-drumstel, blaasinstrumenten, een dilruba (een soort viool), een sitar (een soort gitaar), en tal van versterkers vullen de rest van de ruimte.

Tussen al die instrumenten overleggen gitarist Bart van Poppel en toetsenist Diederik Nomden tijdens het repeteren. „We kunnen ‘Oh! Darling’ echt niet versnellen. Dan wordt het amusement”, zegt Van Poppel. Nomden: „Ik vraag me af of zij het in zo’n tempo gespeeld zouden hebben.” Van Poppel: „In de studio deden ze het zo.” Nomden: „Maar hoe hadden ze het live gedaan?” Dat weten ze niet, The Beatles hebben ‘Oh! Darling’ nooit live gespeeld.

Dit zijn The Analogues, een vijfkoppige band die nummers van The Beatles bestudeert, ontleedt en live speelt. Ze richten zich vooral op de nummers van na 1966, toen The Beatles stopten met live-optredens en gingen experimenteren met nieuwe instrumenten en opnametechnieken. Die nummers speelden The Beatles nooit live. Het meest experimentele album was Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band uit 1967. Om het vijftigjarig bestaan van het album te vieren, spelen The Analogues het album op 1 juni helemaal live in de Ziggo Dome, Amsterdam.

De stemmen zijn niet zoals die van Lennon, McCartney en Harrison, maar verder laten The Analogues het originele geluid horen. Geestelijk vader, financier en drummer van de band is Fred Gehring (63), voormalig topman van kledingmerk Tommy Hilfiger. „In die jaren, tussen 1966 en 1969, ben ik muzikaal gevormd. In die vier jaar maakten de Beatles zeven albums die zo veel impact hadden op de muziekwereld, maar die ze nooit live gespeeld hebben. Dat willen we voor elkaar krijgen.”

Volledige arrangementen uitschrijven

In augustus 1966 stopten The Beatles met touren. Ze waren de hysterische reacties van hun fans beu en trokken zich terug in de studio. Zonder de druk van optredens bedachten ze nieuwe, baanbrekende muziek, met als eerste resultaat op 1 juni 1967: Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Op dat album experimenteerden The Beatles zo veel met opnametechnieken en muziekstijlen, dat het onmogelijk lijkt om dat geluid live goed te vangen.

Basgitarist en producer Bart van Poppel (61) is de voornaamste archeoloog van de band. „Ik leg eerst alle muziek van het album op de tekentafel. Er is geen bladmuziek van deze nummers, we schrijven de volledige arrangementen uit. Dan ga ik zoeken naar de juiste instrumenten.” Dankzij Beatles-encyclopedie Beatles Gear van Andy Babiuk weet hij wat hij moet zoeken en struint hij eBay af. „Voor het intro van ‘Lucy in the Sky with Diamonds’ moest ik op zoek naar een Lowrey Heritage Deluxe, een orgel uit 1965. Pas na een jaar vond mijn vriendin er één, in de VS. Tijdens de laatste minuten van de veiling zat ik met drie computers en een maximaal bod van 7.500 dollar klaar. Uiteindelijk bood niemand en kocht ik het orgel voor 195 dollar.”

Boerderijgeluiden

Toen het orgel in Nederland aankwam bleek het in erbarmelijke staat. Maar waar vind je een reparateur met verstand van vijftig jaar oude orgels? Van Poppel kwam uit bij een kenner in Eindhoven die in zijn vrije tijd aan orgels sleutelde. „Na een half jaar had hij de Lowrey aardig aan de praat”, zegt Van Poppel.

Bart van Poppel met de Lowrey Heritage Deluxe.

Een van de vreemdste nummers op Sgt Pepper’s is ‘Within Without You’, geschreven door Harrison die geïnspireerd was door de Indiase cultuur en muziek. Harrison zelf speelt sitar, Indiase musici speelden onder andere dilruba. Van Poppel moest op zoek naar deze instrumenten en naar een swarmandal (een soort harp) en een tanpura (een soort luit). Na een tip vond hij ze in een Indiase muziekhandel in Berlijn.

„Daar, in een soort villa, moesten we onze schoenen uitdoen, twee trappen op, en daar was een ruimte vol Indiase instrumenten. Maar die zijn stuk voor stuk handgemaakt, dus op gehoor moesten we bepalen welke instrument bij dit nummer hoorde.” Gitarist Jac Bico kon al sitar spelen, de vaste violist van The Analogues leerde in een paar maanden op de dilruba spelen. „We hebben alleen voor de tabla (een soort trommel) een Indiase muzikant ingehuurd.”

Gitarist Jax Bico met de sitar.

Tijdens de opnamesessies van Sgt. Pepper’s zuchtte producer George Martin af en toe in de Abbey Road-studio over de bizarre wensen van The Beatles. Een Victoriaans orgel, een orkest van veertig man, boerderijgeluiden – gingen ze dit keer niet te ver? Van Poppel zocht het opnieuw op. „Voor ‘Good Morning Good Morning’ moest ik boerderijgeluiden hebben. Ik had een samplebak met 800 kattenmiauwen, maar geen een was de goede. Uiteindelijk vond ik na dagen zoeken de juiste miauw op internet. Ook al die geluiden moeten live precies goed klinken.”

Van Poppels queeste naar de oorspronkelijke instrumenten en geluiden is niet alleen bedoeld als attractie. Het geeft hem ook enige rust op het podium als hij speelt met dezelfde soort basgitaar die McCartney gebruikte. „Ik denk dat wij er ook beter door spelen. We ervaren dan dat het echt is.” Gehring: „Al die originele instrumenten hebben bij elkaar twee à tweeënhalve ton gekost. Maar zonder die instrumenten hadden we niet bestaan, dan waren we een coverband voor feesten en partijen geweest.”

Nu vormen ze een coverband die volle zalen trekt en straks voor 11.000 man in Ziggo Dome speelt. Jeukt het niet om eigen werk te maken? Van Poppel: „We hebben net een platencontract getekend bij Universal voor zes albums. Vijf albums waar we platen van The Beatles live inspelen, en één album met eigen nummers.” Wordt het Beatles-achtig? „Ja, ik denk het wel.”

Alle albums zullen verschijnen bij Decca – het label dat The Beatles in 1962 geen platencontract wilde geven.

The Analogues. Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band, 1 juni in Ziggo Dome, Amsterdam.