Recensie

Nederlandse serie ‘Toon’ verdient een groter publiek

Zap

De serie van KPN is een kruising van sitcom en mediasatire. De ondertoon van het verhaal is de permanente kramp van jongeren om zich beter voor te moeten doen dan ze zich voelen.

Joep Vermolen in ‘Toon’ (KPN Presenteert).

Voor consumenten van tv-series is het om gek van te worden. Wil je het nieuwe seizoen van House of Cards zien, dan moet je je abonneren op Netflix, maar voor HBO-series als Game of Thrones moet je je bij Ziggo aansluiten. De nieuwe reeks van Twin Peaks vereist een lidmaatschap van Videoland, Leon de Winters Brussel is exclusief te zien bij KPN Presenteert. Zomaar een losse serie of aflevering kopen is geen optie; je moet je met huid en haar uitleveren aan een betaalzender.

Het meest vervelende is nog wel dat veel van die series echt de moeite waard zijn. Zo was de comedyserie Toon van regisseur Beer ten Kate en scenarioschrijver Dirk van Pelt in 2016 een verrassende, innovatieve toevoeging aan wat we op dat gebied in Nederland hadden. KPN komt nu met een tweede reeks van zes, opnieuw met Joep Vermolen in de titelrol.

Toon is een kruising van sitcom en mediasatire, met een stevige invloed van de films van Kevin Smith (Clerks, Mallrats) over chillende videotheekemployés en het supercoole duo Jay en Silent Bob. De helden zijn juist zo populair omdat ze niks kunnen en niks doen, maar alleen maar heel veel praten over hun niksigheid. Dan kun je het in deze tijd dus ver schoppen als vlogger of realityster.

Toon zit het liefst op zijn bank met een literpak roomijs en een pizza. Hij kan bijna leven van de royalties van de per ongeluk gescoorde hitsong uit het eerste seizoen en noemt zichzelf „gewoon een gast die gamet”. Maar nieuwe ongezochte roem wacht hem, want onder de naam Anoniem0 is hij de grootmeester van online game Fish Tank Manager. En als eenmaal uitlekt dat achter die naam die gast van die leuke viral video schuil gaat, dan denken zus Elize en vriendje Robbie wel weer te weten hoe ze daar geld mee kunnen verdienen.

Tot overmaat van ramp is Toons nieuwe huisgenote de vloggende televisiepresentatrice Becky, die de hele tijd stralend haar belevenissen deelt in de vlog Beckspace („Duimpjes omhoog, kusjes voor het liken!”). Voor ze het weten zijn ze samen de sterren van een realitysoap bij SBS6, genaamd Gewoon Toon met z’n Beck.

Zoals van veel moderne mediafenomenen (de lawaaiige radioshow die sterren thuis opbelt, de verlegen webcamgirl Candy die zich online Aafke noemt, het inspiratie biedende seminar) weten de makers van Toon ook de onbenulligheid van de reality soap met elk detail recht in de camera herhalende ‘biechten’ perfect te treffen.

Veel dialogen lijken geïmproviseerd en blijven steken in steeds hetzelfde vervelende toontje, maar de grotendeels onbekende acteurs zijn vaak verrassend goed. Er zijn ook gastrollen voor bekende Nederlanders en ervaren acteurs. Als die aansluiting weten te vinden bij de zoekende, bijna onzekere stijl van de serie, zoals Annemarie Prins die een even wijze als verdwaasde 80-jarige speelt, dan gebeurt er echt iets bijzonders.

De ondertoon van het verhaal is de permanente kramp van jongeren om zich beter voor te moeten doen dan ze zich voelen. Al die media - de universele aanwezigheid van smartphones heeft wellicht ook te maken met de financiering door KPN - verhogen slechts de melancholie en het verlangen naar de bevrijdende hashtag #ditiswieikben. Gewoon een gast die gamet, alsof dat niet genoeg zou zijn. Die dus weer niet begrepen wordt door de humuslaag van managers en adviseurs die geen idee hebben wat een gamer eigenlijk doet, maar wel dik aan hem verdienen. Je zou Toon een viral hit gunnen, op het open net.